II SA/Ol 124/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Beata Jezielska (spr.) Bogusław Jażdżyk Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. sprawy ze skargi ze skargi K. R. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia "[...]" r., II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej K. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Postanowieniem z dnia 20 października 2005r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania K. R. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podano, iż decyzją z dnia 17 maja 2005r. Kierownik Urzędu odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich, a strona w ustawowym terminie złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku postępowania odwoławczego organ ujawnił oświadczenia świadków, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie że są sfałszowane. Wskazano, iż w tych okolicznościach w ocenie organu ma zastosowanie art. 97 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniesiono, iż oświadczenia świadków stanowią istotne źródło dowodowe i nie jest możliwe wydanie decyzji w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do ich autentyczności. Wskazano, iż w tej sprawie organ skierował zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Postępowanie winno być zatem zawieszone do czasu uzyskania stanowiska organu powołanego do ścigania przestępstw. K. R. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, iż dowodem potwierdzającym zasadność jej roszczeń jest zaświadczenie o przyznaniu uprawnień kombatanckich siostrze męża, która wraz z nim przebywała w obozie hitlerowskim. Ponadto zapewniła, iż oświadczenia świadków są prawdziwe i zostały własnoręcznie przez nich podpisane. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2005r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własne postanowienie. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśniono, iż ocena podanych we wniosku okoliczności będzie możliwa dopiero po dokonaniu przez organa ścigania weryfikacji prawdziwości oświadczeń świadka. Na to postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skargę wniosła K. R. Zarzuciła, iż organ dopuścił się wielu uchybień, w tym nie zawiadomił jej o przedłużeniu postępowania i prowadził je w sposób przewlekły i biurokratyczny. Podała, iż pomimo przedstawieniu szeregu dowodów świadczących o pobycie jej męża w obozie odmówiono jej przyznania uprawnień. Ponadto zawieszono postępowania powołując się na fakt, iż dowody w sprawie są sfałszowane. Skarżąca wskazała, iż świadkami w sprawie są osoby starsze, schorowane i nie mające już pełnej jasności umysłu. Wszyscy jednak potwierdzają fakt pobytu zmarłego męża w obozie. W związku z tym w ocenie skarżącej jej sprawa winna być jak najszybciej załatwiona, a zawieszenie postępowania jest tylko przejawem przewlekłości. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Podniesiono, iż nie są zasadne zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania, gdyż w myśl art. 97 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zostało ono zawieszone. Wskazano, iż na skutek zawiadomienia organu skierowanego do Prokuratury Rejonowej w P. toczy się postępowanie w sprawie przedłożenia fałszywego oświadczenia świadka M. B. W związku z tym w ocenie organu do czasu uzyskania stanowiska organu powołanego do ścigania przestępstw nie jest możliwe wydanie decyzji w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd dokonuje oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, jeżeli mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się takiego naruszenia prawa. Zaskarżonym postanowieniem organ zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, powołując się na okoliczność zawiadomienia prokuratury i wszczęcia przez nią postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia przedłożenia fałszywego oświadczenia jednego ze świadków występujących w niniejszej sprawie. Zważyć jednak należy, iż powołany przepis upoważnia organ do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, iż przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, a ocena tego zagadnienia należy do innego organu państwowego i nie było ono wcześniej prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, ale musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (B. Graczyk O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym, Zeszyty Naukowe UL, Nauki Humanistyczno-Społeczne seria I, 1965, Nr 38 s. 91 i 92, wyrok NSA z dnia 4 października 2000r. Sygn. akt II SA/Ka 2358/98, niepublik. wyrok NSA z 14 listopada 1997r. Sygn. akt II SA/Wr 443/96, niepublik.). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż powoływana przez organ okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego. Wprawdzie słuszne jest stanowisko organu, iż nie jest on uprawniony do rozstrzygania kwestii autentyczności dowodów, jednakże wydanie decyzji w niniejszej sprawie nie jest uwarunkowane rozstrzygnięciem co do ewentualnego faktu popełnienia przestępstwa. Zgodnie bowiem z regułą wyrażoną w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego dowody zebrane w sprawie podlegają swobodnej ocenie organu, który w uzasadnieniu decyzji wskazuje dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zatem samo rozstrzygnięcie co do autentyczności, bądź też sfałszowania dowodu nie przesądza o jego wiarygodności. Nawet bowiem jeżeli właściwe organa nie stwierdzą sfałszowania dowodu, to organ administracji nie będzie związany ich oceną i wcale nie musi takiego dowodu uznać za wiarygodny. W związku z tym bez względu na wynik postępowania prokuratorskiego organ orzekający w niniejszej sprawie może dokonać weryfikacji dowodów przedłożonych przez stronę, a tym samym dokonać oceny czy przedstawione przez nią fakty zostały udowodnione. Przy czym na marginesie należy wskazać, iż dowód co do którego istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa nie jest jedynym dowodem w niniejszej sprawie, a organ nie podjął żądnych działań celem weryfikacji pozostałych dowodów (np. poprzez przesłuchanie innych świadków, których oświadczenia znajdują się w aktach sprawy). W związku z powyższym zaskarżone postanowienie, a także postanowienie je poprzedzające należało uchylić w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270). O kosztach orzeczono do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.