II SA/Ol 1242/14

WyrokWSA w Olsztynie2015-01-29

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Ewa Osipuk, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, która utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wygaśnięciem decyzji przyznającej to świadczenie z mocy prawa, jeśli spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r., mimo że jej dzieci, zobowiązane do alimentacji, mogłyby sprawować opiekę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, której decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r. W ocenie Sądu, ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów stanowiła normatywną reaktywację świadczenia pielęgnacyjnego, a organy nie mogły badać zasadności spełnienia przesłanek przyznania uprzedniego świadczenia pielęgnacyjnego w postępowaniu zwykłym, jeśli nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania G. P. zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. na rzecz jego babci M. P. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zasiłku, argumentując, że istnieją osoby spokrewnione w pierwszej linii (dzieci niepełnej), które mają obowiązek alimentacyjny i powinny sprawować opiekę. Strona skarżąca podniosła, że faktycznie opiekuje się babcią, a jej dzieci nie mogą sprawować tej opieki z różnych powodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Orzeczono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla opiekuna I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.) oraz art. 2 i art. 10 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 567, powoływanej także jako: "ustawa"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]", znak: "[...]", w przedmiocie odmowy przyznania G. P. zasiłku dla opiekuna, wnioskowanego na babcię M. P., za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. (pkt 1 decyzji) oraz odsetek ustawowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 "ustawy", wnioskowanych na babcię M. P., , za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]" orzekł co do istoty sprawy, przyznając G. P. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad M. P., od dnia 1 marca 2012 r. na stałe. Następnie, w dniu 2 czerwca 2014 r. G. P. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad babcią M. J. P. Decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji odmówił przyznania G. P. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad M. J. P. za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. wraz z odsetkami ustawowymi za ten okres. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2012 r., świadczenie pielęgnacyjne można przyznać osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo, gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki. Wobec zaś tego, że są osoby spokrewnione w pierwszej linii, które mają obowiązek zajęcia się rodzicem, to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnukowi G. P. Organ wskazał również, iż oświadczenia dzieci M. P., że nie będą się ubiegały o świadczenie pielęgnacyjne nie zwolniły ich z obowiązku sprawowania opieki nad matką. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Kolegium z dnia "[...]", bowiem organ pierwszej instancji nie poczynił ustaleń w zakresie sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i materialnej dzieci M. P., a przez to nie można było zweryfikować, czy osoby te są w stanie sprawować opiekę nad niepełnosprawną. Organ odwoławczy wskazał, że po dokonaniu ponownych ustaleń w sprawie, Wójt Gminy "[...]" decyzją znak: "[...]" z dnia "[...]" jeszcze raz odmówił przyznania G. P. zasiłku dla opiekuna za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. wraz z odsetkami ustawowymi za ten okres wskazując, że dzieci niepełnosprawnej są w pierwszej kolejności zobligowane do udzielenia pomocy matce. Następnie organ drugiej instancji wskazał, że od tej decyzji odwołał się G. P. Podał, że babcią opiekuje się od wielu lat. Babcia posiada czworo dzieci. R. P. nie utrzymuje kontaktów z matką od kilku lat. Z. P. jest w zaawansowanym wieku, schorowany i sam wymaga opieki. H. C. rzadko przyjeżdża do babci, jest także "osobą starszą". Dodał, że nie zna miejsca pobytu E. P. Nadmienił, że jest jedynym opiekunem niepełnosprawnej, posiada ostateczną decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego i od dnia 1 lipca 2013 r. w opiece nad babcią nic się nie zmieniło, oprócz tego, że od tej daty, stan zdrowia wymagającej opieki pogorszył się. Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium wyjaśniło, że zasiłek dla opiekuna jest świadczeniem nowym, wprowadzonym do systemu pomocy społecznej ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 tej ustawy zasiłek dla opiekunów przysługuje osobom, które w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie uznanego za niekonstytucyjny art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Ustawodawca w art. 2 ust. 2 ustawy wskazał na dwa okresy, w których przysługuje wnioskodawcy prawo do zasiłku dla opiekuna: 1) okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. (dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy), w którym spełniał warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. (art. 2 ust. 2 pkt 1); 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. (art. 2 ust. 2 pkt 2). Zasiłek dla opiekuna za okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 1, przysługuje wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej przepisami prawa cywilnego (art. 2 ust. 3). Odsetki, o których mowa w ust. 3, przysługują do dnia wejścia w życie ustawy (art. 2 ust. 4). Zasiłek dla opiekuna przysługuje w wysokości 520 zł miesięcznie (art. 4). Następnie Kolegium wyjaśniło zasady przyznawania zasiłku dla opiekuna i podało, że stosownie do obowiązującego w dniu 31 grudnia 2012 r. art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm., dalej jako: k.r.o.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (art. 17 ust. 1 a). Kolegium wskazało, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że M. P. cierpi na "zespół chorób starczych i demencję starczą". Zamieszkuje w miejscowości "[...]" prowadząc "wspólne gospodarstwo domowe" z wnioskodawcą i jego rodziną. Niepełnosprawna ma czworo żyjących dzieci, które odwiedzają ją sporadycznie. Niepełnosprawną opiekuje się wnuk G. P. Zajmuje się on babcią cały czas. Wykonuje czynności higieniczne, podaje leki, przygotowuje posiłki, sprząta (wywiad z dnia 2 czerwca 2014 roku). Dalej argumentowało, że zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosownie zaś do art. 129 § 1 k.r.o. w przypadku istnienia kilku zstępnych lub wstępnych obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, o czym stanowi art. 132 k.r.o. Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie wystąpiła żadna obiektywna okoliczność uzasadniająca zwolnienie dzieci M. P. z obowiązku opieki względem matki, a zatem istnieją osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, które mogłyby sprawować opiekę. W tej sytuacji nie dochodzi więc do powstania obowiązku alimentacyjnego przez dalszego krewnego G. P. - to jest wnuka niepełnosprawnej, a więc brak jest podstaw do przyznawania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Konkludując organ wskazał, że skoro warunkiem uzyskania zasiłku dla opiekuna jest spełnianie przesłanek do uzyskiwania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale w brzmieniu, jakie miała ona 31 grudnia 2012 r. (art. 2 ustawy), a których przesłanek, co wskazano wyżej, strona nie spełnia, to tym samym, nie może być jej przyznany zasiłek dla opiekuna (wraz z odsetkami) za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do sądu wniósł G. P. wskazując, że się z nią nie zgadza, bowiem na dzień 31 grudnia 2012 r. był uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodał, że faktycznie opiekuje się niepełnosprawną, bowiem jej dzieci tej opieki nie mogą sprawować. R. P. jest na rencie i nie utrzymuje z matką żadnych kontaktów. Z. P. mieszka w "[...]" i jest "osobą starszą", a nadto, sam wymaga opieki. H. C. także jest "osobą starszą" mieszkającą w "[...]", która rzadko przyjeżdża do matki. Z kolei miejsca pobytu E. P. nikt z rodziny nie zna. W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania stronie skarżącej zasiłku dla opiekuna z tytułu opieki nad babcią. Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Przywołana ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1 w/w ustawy). Uchwalenie wspomnianej ustawy było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt 27/13 opublikowanego w Dz. U. z dnia 16 grudnia 2013 r., poz. 1557) uznającego art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw stanowił, iż wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, tj. z dniem 1 lipca 2013 r. Kluczową dla istoty sprawy jest interpretacja art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w zw. z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu (tego ostatniego przepisu), obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów stanowi, że zasiłek dla opiekuna przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy, jeśli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Przepisem normującym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego był art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a właściwie jego ust. 1a - będący w istocie podstawą odmowy przyznania rzeczonego zasiłku – stanowiący na dzień 31 grudnia 2012 r., że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1. Zasadniczym dla sprawy jest rozstrzygnięcie czy wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku dla opiekuna winien być rozpatrzony w całokształcie okoliczności stanu faktycznego w świetle unormowania art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. – jak twierdzi Kolegium – czy też samoistnym i wystarczającym przepisem jest art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Ustosunkowując się do tak postawionego zagadnienia Sąd nie podziela poglądu Kolegium, że weryfikacja żądania strony skarżącej winna nastąpić przez pryzmat uregulowań art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2012 r. Za powyższym przemawiają poniższe okoliczności. Otóż uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. było konsekwencją przywołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., uznającego art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podał, iż teoretycznie utrata praw nabytych dotyczy wszystkich osób, które przed wejściem w życie ustawy zmieniającej legitymowały się ostateczną decyzją administracyjną przyznającą świadczenie pielęgnacyjne. Mechanizm prawa przejściowego przyjęty w art. 11 ust. 1 i 3 u.z.u.ś.r. zakładał bowiem, że decyzje wygasną z mocy prawa, niejako automatycznie, niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych, w jakich znajdowali się dotychczasowi świadczeniobiorcy. Ustawodawca tylko o 6 miesięcy przedłużył dalsze stosowanie starego prawa, kształtując w ten sposób okres na dostosowanie się do nowych regulacji; nie przewidział natomiast - bez wątpienia intencjonalnie - żadnego mechanizmu konwersji praw nabytych w przeszłości, czy jakiejś innej formy ich kontynuacji. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustalane w decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, tj. ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, było - jak konstatował Trybunał Konstytucyjny - prawem podmiotowym jednostki chronionym konstytucyjnie. Nabycie prawa polegało na jego przyporządkowaniu konkretnemu podmiotowi, który spełniał wymogi ustawowe. Reasumując, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego nie istniały podstawy konstytucyjne do wygaszania z mocy prawa wszystkich decyzji administracyjnych przyznających świadczenia pielęgnacyjne. Ustawodawca nie realizował w ten sposób żadnych racji konstytucyjnych, które powinny w tym wypadku mieć pierwszeństwo przed ochroną praw słusznie nabytych oraz zasadą lojalności państwa wobec obywatela. W konsekwencji Trybunał skonstatował, że, jak wynika z art. 11 ust. 3 u.z.u.ś.r., decyzje o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach wygasły 1 lipca 2013 r. z mocy prawa, zaś w obowiązujących przepisach nie została przewidziana żadna procedura ani wskazany organ władzy publicznej właściwy do orzekania o ewentualnym "przywróceniu" prawa do tego świadczenia, tym bardziej, że skutki art. 11 ust. 3 u.z.u.ś.r. nastąpiły ex lege i nie były uzależnione od wydania aktów stosowania prawa czy przeprowadzenia postępowań w indywidualnych sprawach świadczeniobiorców. W ocenie Sądu wola "przywrócenia" przez ustawodawcę świadczenia pielęgnacyjnego unormowanego w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. została wprost wyrażona w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Przywołany przepis ogranicza się do stwierdzenia, że zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r. Hipotezą tegoż przepisu objęta jest osoba, która utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przywołanego tam przepisu i we wskazanym okresie wskutek wygaszenia decyzji przyznającej owe świadczenie, zaś dyspozycja omawianego przepisu zawarta w pierwszej jego części sprowadza się do stwierdzenia, że rzeczony zasiłek przysługuje. Ust. 2 omawianego przepisu nie wprowadza względem ust. 1 art. 2 żadnej nowej treści normatywnej, tj. jakiejkolwiek nowej materialno-prawnej przesłanki warunkującej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego w omawianym powyżej kształcie, tj. brzemieniu art. 17 ustawy o świadczeniach w dacie 31 grudnia 2012 r. Ogranicza się on bowiem do stwierdzenia, że zasiłek dla opiekuna przysługuje za wskazany w nim okres, jeżeli w okresie tym osoba spełnia warunki do niego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzemieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r. W reasumpcji powyższa argumentacja pozwala skonstatować, że prawo do zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. przysługuje osobie, której przyznano zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a które następnie utraciła wskutek wygaszenia decyzji przyznającej owe świadczenia na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji przedmiotowy zasiłek przysługuje dopóty, dopóki nie nastąpi zmiana stanu faktycznego sprawy względem tego ustalonego w decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne przejawiająca się w niemożności prawnej kontynuacji rzeczonego świadczenia. W postępowaniu prowadzonym zaś w trybie zwykłym, a nie nadzwyczajnym organ nie mógł badać zasadności spełnienia przesłanek przyznania uprzedniego świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie sposób nie dostrzec, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" decyzją z dnia "[...]" przyznał G. P. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad babcią M. P. w kwocie 520,00 zł miesięcznie bezterminowo od 1 marca 2012 r. Wykonalność zwana realizacją przywołanej decyzji została zakończona z dniem 1 lipca 2013 r. Organy w przeprowadzonym postępowaniu (dotyczącym okresu od1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r.) nie wykazały, że nastąpiła jakakolwiek zmiana w sytuacji faktycznej strony skarżącej, która pozbawiałaby ją prawa do zasiłku dla opiekunów będącego w ocenie Sądu normatywną reaktywacją świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie powyżej prezentowanym. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że organy orzekające w tej sprawie naruszyły art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wskutek błędnej ich interpretacji. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt II na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło