II SA/Ol 125/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-05-16
Skład orzekający: Alicja Jaszczak - Sikora, Tadeusz Lipiński, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, która uzyskała orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, może otrzymać zasiłek pielęgnacyjny, jeśli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21. roku życia, mimo że leczenie psychiatryczne rozpoczęło się przed 21. rokiem życia?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała do ukończenia 21. roku życia. Samo leczenie psychiatryczne przed ukończeniem 21. roku życia nie jest równoznaczne z formalnym stwierdzeniem niepełnosprawności w tym wieku, jeśli późniejsze orzeczenia wskazują na powstanie niepełnosprawności po ukończeniu 21. roku życia.Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, który został odrzucony przez Prezydenta Miasta E. z powodu niespełnienia warunku powstania niepełnosprawności przed ukończeniem 21. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że niepełnosprawność powstała po 21. roku życia, mimo że skarżący leczył się psychiatrycznie od 19. roku życia. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że choroba psychiczna została stwierdzona w wieku 19 lat i przedłożył kartę informacyjną leczenia szpitalnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego - oddala skargę.
Po rozpatrzeniu wniosku A. B. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, Prezydent Miasta E. decyzją z dnia "[...]" roku, znak "[...]" odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że A. B. nie spełnia warunków do otrzymania tego zasiłku, gdyż ma ukończone 16 lat i nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu co najmniej umiarkowanym, która powstała przed 21 rokiem życia.
Od powyższej decyzji A. B. wniósł odwołanie podnosząc, że jego niepełnosprawność powstała w 1986 roku, gdy miał 19 lat. W 1986 roku pierwszy raz przebywał na leczeniu w zakładzie psychiatrycznym w F., gdzie stwierdzono u niego "[...]". Później jeszcze kilkakrotnie leczył się w tym zakładzie. Zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację - opiekuje się niewidomą żoną, otrzymuje niską rentę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" roku, znak Rep. "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawca nie spełnia bezwzględnie obowiązującej przesłanki niezbędnej do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, tj. legitymowania się orzeczeniem o niepełnosprawności powstałej w wieku do ukończenia 21 roku życia. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż niepełnosprawność A. B. powstała po ukończeniu przez niego
21 roku życia. W orzeczeniu lekarskim orzecznika ZUS z "[...]" roku o całkowitej niezdolności do pracy A. B., nie ma informacji od kiedy istnieje ustalona niepełnosprawność. Z kolei z wypisu z treści orzeczenia z
"[...]" roku Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia o zaliczeniu wnioskodawcy do trzeciej grupy inwalidów wynika, iż inwalidztwo istnieje od kwietnia 1988 roku.
Na powyższą decyzję A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podnosząc, że chorobę psychiczną stwierdzono u niego w 19 roku życia. W 1986 roku pierwszy raz przebywał na leczeniu w zakładzie psychiatrycznym. Prawo do świadczeń rentowych otrzymał od 1 października 1989 roku, ale Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest w stanie ustalić od kiedy jest on osobą niepełnosprawną.
Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację, gdyż otrzymuje niską rentę. Ponadto poinformował, że opiekuje się niewidomą żoną.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, iż fakt leczenia i przebywania w szpitalu nie jest tożsamy z uznaniem osoby za niepełnosprawną z dniem pierwszej wizyty u lekarza.
W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2006 roku skarżący ponownie podniósł, że schizofrenię stwierdzono u niego w wieku 19 lat i na potwierdzenie tego faktu przedłożył kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego ze szpitala psychiatrycznego w F.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zaskarżone decyzje pod względem ich legalności, czyli zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd rozpoznając skargę dokonuje oceny, czy przy wydaniu aktów nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Zasiłek pielęgnacyjny, zgodnie z art. 16 ust. 1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), jest przyznawany w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje między innymi osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (art. 16 ust. 3 cyt. ustawy). Zatem, aby osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w wieku powyżej 16 lat mogła otrzymać zasiłek pielęgnacyjny, musi posiadać orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i niepełnosprawność ta musiała powstać do ukończenia przez nią 21 roku życia.
W przedmiotowej sprawie A. B., składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, przedłożył organowi wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, z którego wynika, iż 9 września 2003 roku został on uznany za całkowicie niezdolnym do pracy w okresie do października 2006 roku. W zaświadczeniu tym nie została określona data, od kiedy skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy.
Po wezwaniu przez organ do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez dostarczenie orzeczenia o niepełnosprawności, z którego wynikałoby, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia, skarżący przesłał wypis z treści orzeczenia z dnia "[...]" roku Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia o zaliczeniu go do trzeciej grupy inwalidzkiej. W orzeczeniu tym uznano, iż inwalidztwo istnieje od kwietnia 1988 roku.
Zatem skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, gdyż zgodnie z art. 5 ust. 2 Ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 ze zm.) orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162,
poz. 1118 ze zm.), jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jednakże drugą niezbędną przesłanką, którą musi spełnić osoba ubiegająca się o zasiłek pielęgnacyjny, jest wymóg, aby niepełnosprawność powstała przed ukończeniem przez nią 21 roku życia.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że niepełnosprawność została stwierdzona u skarżącego już po ukończeniu przez niego 21 roku życia. Bowiem skarżący urodził się "[...]" roku, a Komisja Lekarska ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia w orzeczeniu z dnia "[...]" roku uznała, że niepełnosprawność wystąpiła u niego od kwietnia
1988 roku. Z akt sprawy nie wynika natomiast aby A. B. zaskarżył do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzeczenie komisji lekarskiej z 1989 r. lub orzeczenie lekarza orzecznika z 2003 roku, a tylko ten sąd mógłby zmienić lub ustalić datę powstania niepełnosprawności u skarżącego.
W tej sytuacji należy zgodzić się z organem, iż skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Nie przedstawił on orzeczenia, z którego wynikałoby, że niepełnosprawność powstała u niego przed ukończeniem 21 roku życia. Decyzja o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego nie jest decyzją uznaniową, a zatem nawet biorąc pod uwagę trudną sytuację skarżącego, organy nie były uprawnione do przyznania mu wnioskowanego zasiłku.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło