II SA/Ol 1267/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wykonania robót budowlanych postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, R. N. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego wskazanego imiennie w skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z wnuczką – studentką. W rubryce nr 7.1. wykazała dom ("1/2 nieruchomości zabudowanej "[...]"), natomiast w rubrykach nr 8 i 10 dochody: wnuczki z tytułu alimentów w kwocie "[...]" oraz własny z tytuły emerytury w kwocie "[...]" brutto. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej wnuczki oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do działki, na której posadowiony jest dom, wykazany w rubryce nr 7.1.) oraz finansowej [w zakresie odnoszącym się do dochodów wykazanych w rubrykach nr 8 i 10 oraz ewentualnych innych uzyskiwanych przez wnuczkę skarżącej (np. w postaci stypendium naukowego, socjalnego, itp.), ponoszonych wydatków, radcy prawnego wskazanego imiennie w skardze "[...]", a także wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej wnuczkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy]. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżąca wyjaśniła, iż radca prawny wskazany imiennie w skardze jest jej pełnomocnikiem z urzędu w sprawie "[...]". Wskazała, iż działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, w którym mieszkają "[...]", w tym "[...]" ona z wnuczką. Oświadczyła, iż wnuczka, która studiuje w trybie "[...]", poza alimentami, uzyskuje stypendium socjalne oraz świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca przedstawiła zestawienie wydatków własnych, wnuczki i wspólnych (po zsumowaniu – "[...]"). Dodała, iż rachunek bankowy założyła dopiero przed dwoma tygodniami i do tej pory nie miała na nim "znaczących obrotów". Do odpowiedzi na wezwanie skarżąca załączyła kopie: wyroku, z którego wynika wysokość otrzymywanych przez wnuczkę alimentów, wkładki do legitymacji "[...]", decyzji w przedmiocie przyznania wnuczce świadczenia pielęgnacyjnego oraz stypendium socjalnego, wyciągów z rachunku bankowego wnuczki, potwierdzenia założenia "[...]" rachunku bankowego przez skarżącą oraz zaświadczenia z uczelni wnuczki o kierunku i etapie studiów. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżąca nie przedłożyła wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym przede wszystkim kopii dokumentu, z którego wynika aktualna wysokość netto jej emerytury. Zauważyć należy, iż skarżąca wskazała wprawdzie we wniosku, że jej dochód z tytułu emerytury wynosi "[...]" brutto, co zgodne jest z załączoną do skargi decyzją o waloryzacji emerytury, jednakże wskazać należy, iż jest to decyzja z dnia "[...]", a ponadto zgodnie z jej pkt-em II.2. "Łączna wysokość świadczeń w zbiegu podana jest w decyzji dot. "[...]"". Wysokość dochodu skarżącej nie mogła być zatem uznana za nie budzącą wątpliwości. Pomimo wezwania, skarżąca nie załączyła natomiast do dodatkowego oświadczenia kopii dokumentu, z którego wynika aktualna wysokość netto jej emerytury. W oświadczeniu tym nie wskazała również ani przyczyn niezłożenia żądanego dokumentu ani aktualnej wysokości tej emerytury. Zauważyć jednocześnie należy, iż w wezwaniu skarżącej pozostawiono wybór rodzaju dokumentu źródłowego, z którego wynikać miała aktualna wysokość netto jej emerytury, wskazując, iż jego przedłożenie nie jest konieczne tylko w sytuacji, gdy wysokość netto dochodu wynika w sposób jednoznaczny z wyciągów z rachunków bankowych. W warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie przedłożyła natomiast również wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, z którego wynikałaby wysokość jej dochodu, oświadczając jedynie, że od daty jego założenia nie miała na nim "znaczących obrotów". W tej sytuacji, wobec nieprzedłożenia przez skarżącą wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie jest możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna skarżącej i jej wnuczki. Brak przedłożenia dokumentu, z którego wynika aktualna wysokość netto emerytury skarżącej uniemożliwia ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych jej i jej rodziny i nie pozwala stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest ona w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i wnuczki, kosztów postępowania w całości lub w części. Podkreślić jednocześnie należy, iż wysokość dochodu skarżącej ma istotne znaczenie dla oceny, czy może ona ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie i w jakim ewentualnie zakresie, szczególnie że jak wynika z wyciągów z rachunku bankowego jej wnuczki, przy dochodach 2-osobowej rodziny z wykazanych tytułów oraz wykazanych wydatkach możliwe jest poczynienie pewnych oszczędności, o czym świadczy stałe dodatnie saldo na tym rachunku ("[...]"). W świetle powyższego, wobec nieujawienia przez skarżącą sytuacji finansowej w pełnym zakresie, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.