II SA/Ol 1270/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, B. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o powierzchni "[...]", w rubryce nr 10 – dochód z tytuły renty w kwocie "[...]", natomiast w rubrykach nr 5 i 11 wskazał wydatki miesięczne (lekarstwa, energia elektryczna, rata kredytu na wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków) oraz dodał, iż w wyniku nadużyć organu poniósł straty w wysokości ok. "[...]", w tym "[...]" na koszty sądowe, "[...]" na przeniesienie przydomowej oczyszczalni ścieków oraz "[...]" na wybudowanie grobli "[...]". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wezwany on został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do działki, na której usytuowany jest dom, wykazany w rubryce nr 7.1. oraz wskazanych w wezwaniu "[...]" działek, które zgodnie z aktami administracyjnymi stanowiły własność/współwłasność skarżącego) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do dochodu wykazanego w rubryce nr 10, ewentualnego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny, ponoszonych przez skarżącego wydatków miesięcznych oraz wykazanych w rubryce nr 11 jako straty, spłacanego kredytu, a także wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wyjaśnił kwestie dotyczące własności/współwłasności działek wskazanych w wezwaniu, ich powierzchni i sposobu wykorzystywania. Oświadczył, iż nie korzystał i nie korzysta z pomocy społecznej i "innego rodzaju świadczeń". Wskazał wydatki miesięczne: lekarstwa – ok. "[...]", energia elektryczna – "[...]", żywność, środki higieny, bielizna, itp. – ok. "[...]", rata "spłaty oczyszczalni ścieków" – ok. "[...]". Podniósł, iż kredyt na przydomową oczyszczalnię ścieków zasięgnięty został w "[...]" r. i został spłacony. Obecnie należy oczyszczalnię przenieść, czego nie uczyniono ze względów technicznych oraz z powodu braku funduszy. Wyjaśnił, iż wykazane w rubryce nr 11 wydatki na koszty sądowe zostały poniesione w całości, na przeniesienie przydomowej oczyszczalni ścieków – we wskazanej części, natomiast na wybudowanie grobli – nie zostały poniesione z powodu nieoznaczenia granic nowo powstałej działki oraz braku funduszy. Do pisma skarżący załączył kopię decyzji w przedmiocie renty ("[...]" netto) oraz wyciąg z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżący nie przedłożył wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, co sprawia, że nie jest możliwe dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Wskazać należy, iż na ocenę tej sytuacji ma wpływ nie tylko wysokość dochodu strony, ale również wysokość i przeznaczenie ponoszonych przez nią wydatków oraz jej majątek. W rozpoznawanej sprawie, skarżący składając wyjaśnienia dotyczące wydatków wykazanych w rubryce nr 11 nie wskazał natomiast precyzyjnie kiedy przedmiotowe wydatki zostały poniesione oraz dlaczego nie jest możliwe pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł, ze źródła, z którego zostały pokryte wydatki znacznie przewyższające wysokość kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Za nieprecyzyjne uznać należy również wyjaśnienia skarżącego dotyczące spłacanego obecnie kredytu – skarżący wykazał bowiem ratę kredytu w kwocie ok. "[...]" w stałych wydatkach miesięcznych jako ratę "spłaty oczyszczalni ścieków", zgodnie z wyciągiem z rachunku bankowego ze środków na tym rachunku potrącona jest rata odsetek i kredytu w wysokości "[...]", a jednocześnie w dodatkowym oświadczeniu oświadczył, iż kredyt "na przydomową oczyszczalnię ścieków" został spłacony. Skarżący nie przedłożył ponadto żadnych innych dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia wskazanych w dodatkowym oświadczeniu wydatków w wykazanej wysokości. W tej sytuacji nie można ustalić zatem, do ponoszenia jakich wydatków i w jakiej wysokości zobowiązany jest obecnie skarżący. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż nieprzedłożenie wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych uniemożliwia ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego i nie pozwala stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w całości lub w części bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla nich obiektywnie niemożliwe, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.