II SA/Ol 1274/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. P. od postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 5 stycznia 2016r. sygn. akt II SA/Ol 1274/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Wojewody . z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla skarżącej radcy prawnego B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Wojewody . z dnia [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. W. z dnia [...] w sprawie nakazania Wspólnocie Mieszkaniowej przywrócenia możliwości podłączenia trzonu kuchennego do przewodu dymowego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Podała, że sama prowadzi gospodarstwo domowe, a jej źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w kwocie [...] zł netto. Jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m2. Ponadto wyjaśniła, że jest osobą schorowaną i z tego tytułu ponosi wydatki na leki oraz badania. Ponadto ponosi opłaty mieszkaniowe w łącznej kwocie [...] zł, opłatę za energię w kwocie [...] zł oraz za wodę w kwocie [...] zł i ubezpieczenie w wysokości [...] zł, a także wydatki na opał, których wysokości nie była w stanie określić. Wskazała, że w lutym 2015r. zapłaciła [...] zł za badanie kręgosłupa. Skarżąca podała ponadto, że wystąpiła o zgodę na uprzątnięcie drzew z działki gminnej i nie wie, jakie poniesie w związku z tym koszty. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016r. (sygn. akt II SA/Ol 1274/15) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających zastosowanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Przy czym w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny lub wzajemnie sprzeczny oceniane jest jako niewykazanie w sposób dostateczny, aby w sprawie zachodziły przesłanki przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Podniesiono, że skarżąca została wezwana do przedłożenia m.in. wyciągów ze swych rachunków bankowych, bądź oświadczenia o nieposiadaniu takowych rachunków. Skarżąca odpowiedziała, iż nie posiada żadnych wyciągów rachunków bankowych. Mimo powtórnego wezwania o wyjaśnienie, czy to oznacza, ze nie posiada konta w banku, skarżąca powtórzyła dokładnie to samo stwierdzenie. Wyjaśniono, że nieposiadanie wyciągów z rachunków bankowych nie jest równoznaczne z nieposiadaniem rachunku w banku. W związku z tym w ocenie Referendarza skarżąca nie wyjaśniła tej wątpliwości i dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy. W złożonym sprzeciwie B. P. podała, że traci pamięć, zapomina i nie ma stosownej wiedzy. Wskazała, że otrzymane od gminy drzewo leży nieuprzątnięte, gdyż nie ma na to pieniędzy. Podała dodatkowo, że za gaz ponosi opłatę w wysokości [...] zł, środki sanitarne i czystości, znicze, węgiel [...] zł, leki [...] zł oraz buty [...] zł. Wyjaśniła, że często musi pożyczać pieniądze, bo nie ma za co przeżyć. Podała, że to mąż za życia otaczał ją opieką i wszystkim się zajmował. Dołączyła oświadczenie, że nie posiada żadnego rachunku, ani konta bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako: p.p.s.a.) w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Przy czym jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Referendarza to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Zatem to strona ma zatem przekonać sąd, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest osobą prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe, a jej źródłem dochodu jest renta rodzinna w kwocie [...] zł netto. Jedynym składnikiem jej majątku jest mieszkanie o powierzchni [...] m2. Jak podała skarżąca jest osobą schorowaną i z tego tytułu ponosi wydatki na leki i badania. Ponadto ponosi wydatki mieszkaniowe. Z przedstawionego przez skarżącą zestawienia wydatków, a także ze złożonego przez nią oświadczenia wynika, ze jedynie niewielka kwota pozostaje jej na przeżycie i często z tego powodu musi zaciągać pożyczki. Przede wszystkim należy podnieść, że jedynym powodem odmowy przyznania prawa pomocy przez Referendarza był brak jednoznacznego wskazania, czy skarżąca posiada konto bankowe. Brak ten został jednak przez stronę uzupełniony, gdyż wraz ze sprzeciwem skarżąca nadesłała oświadczenie, że nie posiada żadnego rachunku, ani konta w banku. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powyższe okoliczności przedstawione przez skarżącą pozwalają na stwierdzenie, iż obecnie nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, a także kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca pozostaje bowiem w trudnej sytuacji materialnej, która pozwala tylko na zabezpieczenie jej podstawowych potrzeb. Zatem zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.s. w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.