II SA/Ol 128/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi M. A. Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego M. A. Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia 12 października 2011 r. M. Z. zwrócił się do Dziekana Wydziału "[...]" Uniwersytetu "[...]" o przyznanie na rok akademicki 2011/2012 stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu wysokiej średniej ocen. Decyzją z dnia 14 listopada 2011r. wydaną z upoważnienia Rektora Uniwersytetu "[...]" przez Prorektora "[...]" odmówiono przyznania M. Z. wnioskowanego stypendium. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 4 ust. 5 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu "[...]", studentowi, który ukończył jeden kierunek studiów i kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługuje stypendium Rektora dla najlepszych studentów, chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Wskazano, iż wnioskodawca ukończył studia na kierunku historia i uzyskał tytuł zawodowy magistra w 2004 roku, a obecnie studiuje ponownie na jednolitych studiach magisterskich na kierunku prawo. W tych okolicznościach uznano, że nie przysługuje mu żądane stypendium. M. Z. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż spełnia wszystkie kryteria przedmiotowe do uzyskania wnioskowanego stypendium. W ocenie zainteresowanego nieprzyznanie mu stypendium z uwagi na posiadanie tytułu zawodowego magistra jest przejawem nierównego traktowania i dyskryminacji, a tym samym stanowi naruszenie art. 32 i art. 70 ust. 4 Konstytucji RP. Fakt, iż ustawodawca przewidział uszczegółowienie warunków przyznawania pomocy studentom w akcie prawnym rangi ustawowej nie oznacza bowiem możliwości dowolnego ustalania kryteriów podmiotowych, łamiących podstawowe zasady zawarte w Konstytucji, czyli zasadę równości wobec prawa oraz zasadę ochrony praw słusznie nabytych. Przepis art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, na podstawie którego odmówiono przyznania stypendium, nie ma żadnego merytorycznego uzasadnienia i przeczy wskazanym wyżej zapisom Konstytucji RP. Ponadto wskazał, iż niekorzystne dla niego przepisy weszły w życie w dniu 1 października 2011r, a więc w trakcie roku akademickiego 2011/2012, natomiast stypendium przyznawane jest za wyniki uzyskane w roku akademickim 2010/2011. Tym samym, w tym przypadku prawo zadziałało wstecz, ograniczając jego prawa jako studenta. Decyzją z dnia "[...]"grudnia 2011r. Prorektor "[...]", działając z upoważnienia Rektora Uniwersytetu "[...]", utrzymała w mocy decyzję własną z dnia "[...]"listopada 2011r. W uzasadnieniu podniesiono, iż w wyniku ponownego rozpoznania sprawy nie zmieniła się ocena przedmiotowego wniosku o przyznanie stypendium. Przytoczono przy tym regulacje prawne mające zastosowanie w niniejszej sprawie. M. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe rozstrzygnięcie, żądając jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty przedstawione uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślił, iż spełnia wszystkie kryteria przedmiotowe do uzyskania wnioskowanego stypendium, a wydana decyzja stanowi przejaw nierównego traktowania i dyskryminowania oraz świadczy o złamaniu zasady ochrony praw nabytych. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu "[...]", reprezentowany przez radcę prawnego J. S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) jedną z form pomocy materialnej dla studentów jest stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zgodnie zaś z art. 207 ust. 1 powołanej ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni, do których na mocy art. 60 ust. 6 tej ustawy zalicza się także rektor, w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W myśl art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Powołane regulacje prawne nie pozostawiają wątpliwości, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów winno być prowadzone z uwzględnieniem regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, a faktu tego nie zmienia powierzenie kontroli instancyjnej rozstrzygnięć wydanych w tym postępowaniu temu samemu organowi w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym). Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei (w art. 140) odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Nadto organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego zawartych w Dziale I Kodeksu zatytułowanym "Przepisy ogólne". W tej ostatniej grupie przepisów znajduje się natomiast art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle którego, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że takie brzmienie przepis ten uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011, Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej ustawy wskazano zaś, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Nowelizacja ta, wobec odesłania w art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczy zatem także pracowników, działających z upoważnienia rektora. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że prof. "[...]" jest Prorektorem Uniwersytetu "[...]", która działając na mocy udzielonego jej upoważnienia, wydaje decyzje w imieniu Rektora tego Uniwersytetu. Nie jest ona zatem osobą piastującą funkcję rektora (organu), lecz pracownikiem tego organu, do którego, w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne było więc w niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji (czyli decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy) przez tego samego Prorektora. Stwierdzone naruszenie prawa stanowi zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego podstawę do wznowienia postępowania, gdyż w myśl tego przepisu wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została między innymi przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24. Tym samym z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270) orzeczono jak w sentencji. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 cytowanej ustawy.