II SA/Ol 13/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę – umorzenia wznowionego postępowania postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – R. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu nawiązał do przedmiotu skargi. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. W dwóch pozycjach rubryki nr 7.1. "Nieruchomości" wykazał lokal mieszkalny o powierzchni "[...]" (wartość: ok. "[...]"), w rubryce nr 7.3. "Przedmioty wartościowe" wpisał: "pojazd osobowy - "[...]" (cele rehabilitacyjne, lecznicze, codzienny transport, etc.)", w rubrykach nr 8 i 9 wskazał natomiast, iż oboje z żoną są emerytami i dodał, że emerytury "poniżej średniej krajowej" oraz stałe leczenie i rehabilitacja pozwalają zabezpieczyć egzystencję rodziny jedynie na minimalnym poziomie. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochody własny i żony z tytułu emerytur odpowiednio w wysokości "[...]" i "[...]", natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: "czynsz, rehabilitacja, media, ubezpieczenia, leki, energia elektr., sanatoria, ubezpieczenie zdrowotne i na życie: "[...]"" i dodał, że posiada "[...]" grupę inwalidzką orzeczoną na stałe. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż strony zobowiązane są co do zasady do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W konsekwencji, jeżeli strona ma środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, bądź też posiada majątek, szczególnie nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach postępowania (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 725-728 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżącego i jego żony nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy, czy to zakresie całkowitym, czy też w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż zarówno skarżący, jak i jego żona osiągają stałe miesięczne dochody w kwotach przekraczających nie tylko kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, ale również kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę, a to jak przyjąć należy umożliwia, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty utrzymania, ale również poczynienie pewnych oszczędności, które w warunkach niniejszej sprawy mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania. Wskazać należy, iż łączny dochód małżonków z tytułu emerytur stanowi prawie "[...]"krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Mając zatem na uwadze z jednej strony - wysokość środków, którymi dysponują skarżący i jego żona (łącznie: "[...]"), z drugiej zaś - wysokość wykazanych w rubryce nr 11 wydatków stałych (łącznie: "[...]"), stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że środki te - po pokryciu koniecznych kosztów utrzymania 2-osobowej rodziny - nie są wystarczające na opłacenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał bowiem żadnych szczególnych wydatków, których ponoszenie w przypadku jego rodziny jest obecnie konieczne, nie powołał się też na wyższą od przeciętnej, a uzasadnioną sytuacją tej rodziny, wysokość określonych wydatków koniecznych. Zauważyć ponadto należy, iż w dacie złożenia wniosku uiszczona została kwota 200 zł tytułem wpisu od skargi, co dodatkowo potwierdza, że skarżący jest w stanie zabezpieczyć środki na pokrycie kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego 2-osobowej rodziny. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.