II SA/Ol 130/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania I uchyla zaskarżone postanowienie; II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2005r. Nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 29 września 2004r. nr "[...]" w sprawie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1.061,55 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 5 czerwca 2004r. do 20 lipca 2004r. pasa drogowego ulicy P. w O., postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że wnioskiem z 9 listopada 2004r. M. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący argumentował, iż nie odebrał powyższej decyzji wyłącznie z powodu wyjazdu i długiej nieobecności w miejscu zamieszkania. Ponadto kontaktował się z organem I instancji telefonicznie i dowiadywał się, czy nie była kierowana do niego korespondencja w sprawie. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone odwołanie. Organ odwoławczy wskazał, iż organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złoży wniosek o przywrócenia terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełni czynności dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Przy ocenie braku winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie może budzić wątpliwości, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało odebrane przez M. P. Pomimo to wnioskodawca nie poinformował organu prowadzącego postępowanie o czasowej zmianie miejsca zamieszkania. We wniosku o przywrócenie terminu, M. P. podał jedynie, że przez dłuższy czas przebywał poza miejscem zamieszkania. Okoliczność ta nie została zaś uprawdopodobniona nawet w najmniejszym stopniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. P. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 29 września 2004r. W skardze argumentował, iż nie odebrał przesyłki zawierającej opisaną decyzję, gdyż ze względu na chorobę ojca przebywał poza miejscem zamieszkania. Skarżący wyjaśnił, że w razie potrzeby jest w stanie przedłożyć wypis ze szpitala zawierający historię choroby. M. P. podkreślił, iż brak odbioru decyzji nie został spowodowany jego zaniedbaniem, lecz nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, iż w rozpatrywanej sprawie M. P. miał świadomość toczącego się postępowania w przedmiocie zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego. Wyjeżdżając z miejsca dotychczasowego pobytu winien był zawiadomić organ o tym fakcie. Niedopełnienie tego obowiązku uzasadnia twierdzenie, że niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania było wynikiem braku należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 58 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. Przyjąć należy, iż strona może skutecznie żądać przywrócenia terminu, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki. Mianowicie, strona uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu, wniesie wniosek o przywrócenie terminu, dochowa terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie i wraz z wnioskiem dokona czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. W sprawie niniejszej, organ odwoławczy odmawiając przywrócenia terminu wskazał, iż niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania było wynikiem niedochowania należytej staranności skarżącego w prowadzeniu jego spraw, z uwagi na brak zawiadomienia organu I instancji o zmianie adresu, choć skarżący miał świadomość toczącego się postępowania. Ponadto zdaniem organu, skarżący nie uprawdopodobnił faktu, iż przebywał poza miejscem zamieszkania. W ocenia Sądu zaskarżone postanowienie narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 41 § l kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § l doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący nie poinformował organu prowadzącego postępowanie o czasowej zmianie miejsca zamieszkania. Stosownie jednak do ugruntowanego stanowiska doktryny (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 6. wydania str. 295) oraz jednolitej linii orzecznictwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2001 r. V SA 545/01 Lex nr 121800, 13 kwietnia 2000r. V SA 2362/99 Lex nr 49871, 7 stycznia 2000 V SA 1084/99 Lex nr 49299), o obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o zmianie adresu organ ten powinien poinformować stronę zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 9 kpa. W aktach sprawy brak jest informacji wskazującej na poinformowanie strony o powyższym obowiązku. Informacji takiej nie zawiera zawiadomienie o wszczęciu postępowania, ani żaden inny dokument znajdujący się w aktach administracyjnych. Nie można więc postawić skarżącemu zarzutu, że pomimo toczącego się postępowania administracyjnego nie zawiadomił organu o zmianie adresu, skoro o tym obowiązku nie był poinformowany. Organ prowadzący postępowanie wskazując, iż skarżący nie uprawdopodobnił nawet w najmniejszym stopniu swojego wyjazdu, nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego. Skład orzekający podziela stanowisko zaprezentowane w przytoczonym przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 1999r. sygn. akt I SA/Gd 933/99, Lex nr 44254 zgodnie z którym uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu winno dawać wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Z treści art. 58 § l kpa wynika, iż uprawdopodobnienie przyczyny braku winy w uchybieniu terminu obciąża osobę, która wnosi o przywrócenie terminu. W przypadku jednak, gdy strona wskazuje na daną okoliczność, która ma uprawdopodobnić jej twierdzenie w sposób ogólnikowy, żaden przepis procedury administracyjnej nie zwalnia organu od podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z treścią art. 7 kpa oraz do czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 kpa). Uprawdopodobnienie danej okoliczności nie wymaga wprawdzie prowadzenia przez organ postępowania dowodowego określonego w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero jednak, gdy strona po wezwaniu organu do sprecyzowania swojego żądania nie jest w stanie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, organ może skutecznie wykazać, że ta przesłanka przywrócenia terminu nie została spełniona. Należy wreszcie wskazać, iż wniosek o przywrócenie terminu można złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Tymczasem zaskarżone postanowienie nie wyjaśnia, czy strona dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd w wyroku nie orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku z uwagi na fakt, iż akt ten nie podlega wykonaniu. Ponownie rozpoznając sprawę, organy winny w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz wyjaśnić zgodnie z powyższymi wskazaniami, czy skarżący może w wystarczającym stopniu uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.