II SA/Ol 1303/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi Z.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego E. K. kwotę 240zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia "[...]", uzupełnionym następnie pismem z dnia "[...]", Z. N. (dalej zwany skarżącym) zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku w wysokości "[...]" zł. na bieżące potrzeby konieczne. Opisał przy tym swoją trudną sytuację życiową. Przedłożył także, celem merytorycznego wykorzystania, kopię faktury z dnia 10 września 2014 r. potwierdzającą wykupienie przez skarżącego leków za kwotę 143,90 zł. oraz kopię faktury z dnia 29 sierpnia 2014 r. za wykonane skarżącemu badanie na kwotę 15 zł. Po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu środowiskowego, decyzją z dnia "[...]" Kierownik Zespołu Pracy Socjalnej nr 1 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta (dalej zwany organem I instancji), przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy na pokrycie całości kosztów zakupu leków w miesiącu wrześniu 2014 r. w wysokości 150 zł., nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarżący mieszka sam i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną całkowicie niezdolną do pracy, a ponadto choruje przewlekle i z tego tytułu ponosi wysokie koszty zakupu leków. Ustalił, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, to jest w sierpniu 2014 r., dochód skarżącego wynosił łącznie "[...]" netto i obejmował dodatek mieszkaniowy oraz świadczenie rentowe pomniejszone o zaliczkę na podatek dochodowy oraz składkę zdrowotną. Stwierdził, że dochód skarżącego przekraczał kryterium dochodowe uprawniające co do zasady do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (dalej zwane kryterium dochodowym), które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Uznał jednak, że wobec zwiększonych wydatków skarżącego, związanych z utrzymaniem mieszkania i zakupem leków, zasadne jest przyznanie skarżącemu pomocy w formie specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i przyznanie pomocy socjalnej na potrzeby konieczne w kwocie "[...]" miesięcznie dla ochrony jego życia i zdrowia oraz przywrócenia godnego ludzkiego traktowania jego osoby przez Państwo Polskie. Opisał przy tym swoją trudną sytuację zdrowotną, z którą związane są zwiększone potrzeby finansowe. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania specjalnego zasiłku celowego, przedstawił także sytuację życiową i finansową skarżącego. Ocenił, że organ I instancji prawidłowo przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy na pokrycie potrzeb związanych z zakupem leków w miesiącu wrześniu uwzględniając kwotę, na jaką z tego tytułu wystawiono fakturę z dnia 10 września 2014 r. Zauważył przy tym, że skarżący korzystał już ze świadczeń z pomocy społecznej, a ostatnio w miesiącu czerwcu 2014 r. otrzymał specjalny zasiłek celowy na pokrycie całości kosztu zakupu leków w kwocie 150 zł. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu pomocy socjalnej na potrzeby konieczne w kwocie "[...]", a także o zasądzenie kosztów postępowania. Powtórzył przy tym argumenty sformułowane już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wobec niespornego przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, organy prawidłowo rozpatrzyły wniosek skarżącego z dnia "[...]" z uwzględnieniem regulacji dotyczących specjalnego zasiłku celowego. Zgodnie bowiem z art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Podkreślić należy, że w cytowanym powyżej przepisie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego pozostawione zostało uznaniu organu administracji publicznej, co oznacza, że specjalny zasiłek celowy jest świadczeniem nieobowiązkowym. Tym samym, spełnienie przez wnioskodawcę kryteriów jego przyznania nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniach kontrolowanych rozstrzygnięć dokonały zaś prawidłowej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącego. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że skarżącemu udzielono pomocy pomimo ponad dwukrotnego przekroczenia kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Jak bowiem ustaliły organy, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, to jest w sierpniu 2014 r., dochód skarżącego wynosił łącznie "[...]". Zgodnie zaś z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Zauważyć także należy, że przyznana kwota specjalnego zasiłku celowego pozwoliła na pokrycie w całości poniesionych przez skarżącego wydatków na zakup leków w miesiącu wrześniu, a udokumentowanych w postaci kopii faktury z dnia 10 września 2014 r. Nawiązując natomiast do podnoszonych w skardze zarzutów, dotyczących działań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Prokuratury Generalnej w Warszawie jak też kwestii nakazania organowi pomocy społecznej zniszczenia opinii psychologicznej dotyczącej skarżącego, wyjaśnić skarżącemu należy, że sądy administracyjne nie są właściwe, a więc nie posiadają uprawnień do orzekania w takich sprawach. Sądy administracyjne badają bowiem zgodność z prawem zaskarżonych aktów, w rozpoznawanej sprawie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego w trybie powołanej ustawy o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O wynagrodzeniu radcy prawnego ustanowionego w ramach prawa pomocy rozstrzygnięto na podstawie art. 250 tej ustawy w związku z § 2 ust. 3 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U z 2013 r., poz. 490).