II SA/Ol 131/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-05-13
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już zwolniona od kosztów sądowych w całości, należy ustanowić dla niej adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy strona została już prawomocnie zwolniona od kosztów sądowych w całości, należy ustanowić dla niej adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych w całości obejmuje zarówno opłaty sądowe, jak i wydatki, w tym koszty ustanowienia pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna strony tego wymaga.Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej został już zwolniony od kosztów sądowych w całości prawomocnym postanowieniem. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiadają nieukończony dom i działkę, a ich dochody pochodzą z zasiłków socjalnych. Skarżący domagał się ustanowienia adwokata, argumentując, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego ustanowienia bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata.
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – W. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o powierzchni ok. "[...]" ("w trakcie przerwanej budowy") oraz działkę, na której jest posadowiony, o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochody żony w kwocie 379,50 zł z tytułu "ubóstwa" i w kwocie 153 zł z tytułu "niepełnosprawności".
Z dokumentów włączonych do akt niniejszej sprawy w toku toczącego się uprzednio postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy wynika, że jego żonie przyznane zostały zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł (od dnia "[...]") i zasiłek stały w kwocie 379,50 zł (w tej kwocie od dnia "[...]") oraz, że małżonkowie nie płacą podatków i innych należności, posiadają zadłużenie, brakuje im środków na leczenie, a stan "niedokończonej budowy" (domu) pozostaje bez zmian od wielu lat.
Mając na uwadze zakres żądania skarżącego, zauważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, uwzględniając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości, zwolnił go od kosztów sądowych i postanowienie to stało się prawomocne. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 ppsa). W konsekwencji, na obecnym etapie sprawy, zakresem rozstrzygnięcia objęta może być wyłącznie kwestia ustanowienia dla skarżącego adwokata.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W warunkach niniejszej sprawy, z uwagi na uprzednie zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, jedynymi pozostałymi kosztami postępowania są koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego i jego żony stwierdzić należy, że poniesienie przez niego przedmiotowych kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla jego 2-osobowej rodziny. Przyjąć bowiem należy, że środki pochodzące ze świadczeń socjalnych (zasiłku pielęgnacyjnego i zasiłku stałego) wystarczają jedynie na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych, a skarżący nie posiada majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Nieukończony dom, który stanowi jedyny majątek rodziny, służy bowiem zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych.
W tych warunkach, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło