II SA/Ol 1320/16
WyrokWSA w Olsztynie2017-01-17
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest dokonanie podziału nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym z dwoma lokalami mieszkalnymi, w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli celem podziału jest ułatwienie obrotu cywilnoprawnego nieruchomością, a nie zapewnienie niezbędności działki budowlanej do korzystania z budynku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że podział nieruchomości w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwy jedynie w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Celem tym nie jest ułatwienie obrotu cywilnoprawnego nieruchomością, nawet jeśli budynek posiada cechy umożliwiające jego podział na odrębne jednostki. Przepis art. 95 u.g.n. ma charakter wyjątkowy i należy go interpretować ściśle, a jego zastosowanie nie może służyć obejściu zasady zgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o podział nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym z dwoma lokalami, w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji odmówił zatwierdzenia podziału, wskazując na zakaz wtórnego podziału w planie miejscowym i brak przesłanek do zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podkreślając ścisłą interpretację przepisów art. 95 u.g.n. i definicję działki budowlanej. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i procesowego, argumentując, że budynek posiada cechy umożliwiające jego podział na odrębne jednostki i że podział jest niezbędny do korzystania z lokali.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 6 lipca 2016 r. E.B., S.B(dalej jako: "skarżący", "strony") złożyli wniosek o podział stanowiącej ich współwłasność nieruchomości, oznaczonej numerem ewidencyjnym "[...]" o powierzchni 0,0679 ha, położonej w O., w obrębie ewidencyjnym nr "[...]", przy ul. "[...]", na dwie działki o numerach 6/42 i 6/41, o powierzchni odpowiednio: 0,0316 ha i 0,0363 ha - zgodnie z załączonym projektem podziału.
W piśmie z dnia 19 lipca 2016 r. strony wskazały, iż domagają się podziału nieruchomości w trybie art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm., dalej jako: "u.g.n.") tj. niezależnie od ustaleń planu miejscowego.
Decyzją z dnia "[...]" r. Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji
i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta, działając z upoważnienia Prezydenta, odmówił zatwierdzenia wnioskowanego podziału.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że nieruchomość położona jest na terenie objętym ustaleniami "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla G. - rejon ulic Wołodyjowskiego i Bałtyckiej", uchwalonego uchwałą Rady Miasta nr XX1280/03 w dniu 17 grudnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. z 2004 r., nr 6, poz. 126) i wchodzi w większości w skład konturu oznaczonego symbolem MN 1. Dla terenu oznaczonego tym symbolem wprowadzono zakaz wtórnego podziału, powodującego zagęszczenie zabudowy. Ustalono, iż działka nr "[...]" zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zrealizowanym na podstawie decyzji z dnia "[...]" 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ ocenił, że w tej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n., gdyż nie można przyjąć, że poprzez podział nieruchomości wybudowany budynek ulegnie przekształceniu w dwa budynki. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie należało przede wszystkim ustalić, czy wnioskowany podział jest niezbędny do korzystania z wybudowanego budynku mieszkalnego. Uznał, iż obecny kształt i wielkość działki, a także dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe korzystanie z tego budynku. Podkreślił, że podział w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. byłby możliwy, gdyby przed podziałem na działce istniały co najmniej dwa budynki, zaś podział byłby niezbędny do zapewnienia prawidłowego korzystania z każdego z nich.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art 95 pkt 7 w zw. z art. 93 ust. 3b u.g.n., poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż przepisy te
w ogóle nie dopuszczają możliwości podziału działki przy jednoczesnym podziale budynku mieszkalnego jednorodzinnego o dwóch lokalach mieszkalnych w przypadku, gdy działka na której jest posadowiony budynek spełnia już wymogi niezbędności, podczas, gdy budynek znajdujący się na działce nr "[...]" został wykonany i zaprojektowany zgodnie
z przepisami prawa, a więc spełniał warunki, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast parametry proponowanych działek nr 6/42 i nr 6/41 - ich wielkości, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej - umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tych działkach, która to okoliczność skutkuje zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości. Stwierdzili, że analizie powinna podlegać nie działka dzielona, ale wydzielona w wyniku podziału. Błędne jest, w ocenie skarżących, stanowisko organu o braku podstaw do dokonania podziału nieruchomości w trybie art. 93 ust. 3b u.g.n., gdy tymczasem wybudowany budynek jednorodzinny o dwóch lokalach mieszkalnych posiada ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części wraz z odrębnymi instalacjami i wejściami. Podnieśli, że art. 93 ust. 3b w żaden sposób nie stawia wymogu istnienia dwóch niezależnych budynków, dwóch niezależnych fundamentów i dwóch równoległych niezależnych ścian konstrukcyjnych, która to okoliczność skutkuje zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości. Nie zgodzili się
z twierdzeniem organu, że granica podziału powinna rozgraniczać dwa budynki, a nie jeden tj. z dwoma oddzielnymi fundamentami i dwoma niezależnymi ścianami. Argumentowali też, że art. 93 ust. 3b u.g.n. jest przepisem "technicznym", w tym znaczeniu, iż wskazuje jaki skutek będzie miał dokonany w oparciu o art. 95 u.g.n. podział w związku z jednoczesnym podziałem budynku. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1027/12, stwierdzili, że stanowisko organu I instancji w sposób niedopuszczalny ogranicza ich prawa właścicielskie do działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Za NSA powtórzyli, że przypadek uregulowany w art. 95 ust. 7 u.g.n. dopuszcza dokonanie podziału nieruchomości (niezależnie od istnienia lub ustaleń planu miejscowego) pod warunkiem spełnienia określonego celu. Jest nim wydzielenie "działki budowlanej, niezbędnej" do korzystania z budynku mieszkalnego. Powyższe oznacza zatem, że jest możliwe, aby z dotychczasowej działki zostały wydzielone dwie lub więcej działek budowlanych, które będą niezbędne do korzystania ze znajdujących się na ich powierzchni budynków, ale jest również dopuszczalne, by z istniejącej dotąd jednej działki została wydzielona tylko jedna działka budowlana, która będzie niezbędna do korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, zaś reszta z wydzielonego gruntu będzie stanowiła działkę odrębną, powstałą na skutek powyższego wydzielenia. Podkreślili, że w wyroku tym NSA zajął stanowisko, że uznanie, iż wykładnia art. 95 ust. 7 u.g.n. w ogóle nie dopuszcza możliwości podziału działki w przypadku, gdy działka podlegająca podziałowi spełnia wymogi niezbędności dla budynku mieszkalnego – jest nieprawidłowa.
W piśmie z dnia 31 sierpnia 2016r. skarżący, w celu uzupełnienia postępowania dowodowego, przedłożyli opinię techniczną z dnia 30 sierpnia 2016 r., dotyczącą budynku posadowionego na działce nr "[...]", a także rzuty fundamentów, parteru poddasza oraz zdjęcia z realizacji budowy. Wskazali, że ściany między projektowaną linią podziału zostały zaprojektowane tak, aby odrębne segmenty mogły stanowić samodzielne konstrukcje budowlane. Stwierdzili, że obie części budynku mogą istnieć niezależnie od siebie
i stanowić samodzielne jednostki budowlane.
Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść powołanych przepisów u.g.n. Wyjaśnił, że przepisy art. 95 jako wprowadzające wyjątki od zasad wynikających z art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1, powinny być interpretowane w sposób literalny (ścisły). Nie można do tych przepisów stosować wykładni rozszerzającej. Ustawodawca dopuścił możliwość podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tylko w wyjątkowych sytuacjach, kazuistycznie wskazanych w tym przepisie. Podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu może więc nastąpić, jeśli zaistnieje jedna z sytuacji przewidzianych w art. 95, gdyż do niezwiązania ustaleniami planu przy podziale nieruchomości może dojść wyłącznie w celach wskazanych w tym przepisie. Podniósł, iż artykuł 95 pkt 7 u.g.n. interpretować trzeba dodatkowo w powiązaniu z ustawową definicją działki budowlanej zawartą w art. 4 pkt 3a u.g.n. Zgodnie z tym unormowaniem, mówiąc o działce budowlanej - należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. W związku z tym Kolegium przyjęło, że podział byłby tu niewątpliwie możliwy wówczas, gdyby już w momencie podziału na dzielonej działce istniały co najmniej dwa budynki, zaś podział był niezbędny to zapewnienia prawidłowego korzystania każdego z nich. Zauważono, że taka sytuacja jednak w tej sprawie nie wystąpiła. Na działce posadowiony jest jeden budynek, zaś obecny kształt i wielkość działki, a także dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z niego. Organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 95 pkt 7 u.g.n. Przytoczył definicje ustawowe budynku oraz budynku mieszkalnego jednorodzinnego i skonstatował, że na działce numer 6/13 znajduje się jeden budynek, będący budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Okoliczność ta ma zaś decydujące znaczenie w tej sprawie. Kolegium wskazało na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 14 stycznia 2003r, sygn. akt I SA 1138/01, zgodnie z którym w sytuacji gdy w nieruchomości, na której usytuowany jest jeden dom mieszkalny, wyodrębniono własność kilku lokali wraz z prawami związanymi z własnością lokali oraz oddano ułamkowe części gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz właścicieli lokali, to dokonanie podziału na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. nie jest możliwe. Organ II instancji, w nawiązaniu do argumentów odwołania, wskazał też, że wykładnia art. 93 ust. 3b w zw. z art. 93 ust. 1 u.g.n. pozwala na przyjęcie stanowiska, iż przepisy te dotyczą podziałów dokonywanych
z uwzględnieniem ustaleń planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy. W art. 95 u.g.n. brak jest stosownego odesłania do art. 93 ust. 3b. Nawet uznając, że przepisy te tj. art. 93 ust. 3b mogłyby mieć odpowiednie zastosowanie także do podziałów w oparciu
o przepisy art. 95 u.g.n., to i tak można by rozpatrywać ich zastosowanie dopiero po jednoznacznym przesądzeniu, iż w tej konkretnie sprawie zachodzi którakolwiek z sytuacji opisanych w tym ostatnio powołanym przepisie.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez skarżących, którzy domagali się uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach w związku z naruszeniem prawa materialnego - art. 95 pkt 7 w zw. z art. 93 ust. 3b u.g.n. w sposób opisany w odwołaniu oraz naruszeniem prawa procesowego – art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa
w związku z rozstrzygnięciem dwóch tożsamych spraw w takim samym stanie faktycznym w krótkim odstępie czasu z odmienną interpretacją przepisu prawa materialnego tj. art. 95 pkt 7 w zw. z art. 93 ust. 3b u.g.n., co w konsekwencji naruszyło procedurę instancyjną
w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumenty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazali, że przytoczony przez organ II instancji wyrok NSA jest nieadekwatny, gdyż dotyczył zastosowania art. 95 pkt 1 u.g.n. Zdaniem skarżących art. 93 ust 3b u.g.n, jest przepisem wykonawczym względem art. 95 pkt 7 u.g.n, (ustawodawca wyraźnie wskazał, które z przepisów art. 93 u.g.n. nie korespondują z art. 95 u.g.n: jest to art. 93 ust 2a). Jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Natomiast § 4 rozporządzenia Rady Ministrów
w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału, który jest niemalże powtórzeniem art. 93 ust 3b u.g.n. wskazuje na dodatkowy warunek posiadania odrębnych wejść i odrębnych instalacji. Podnieśli, że stosownie do art. 93 ust. 3b u.g.n, celem podziału jest takie jego przeprowadzenie, by można było podzielić budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Innymi słowy, takie zaprojektowanie podziału, by granica podziału nie przebiegała np. przez środek danego pomieszczenia w budynku. Podkreślili, że projekt podziału przedmiotowego budynku wraz z działką spełnia wszystkie warunki określone w art. 93 ust. 3b u.g.n, oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału, tj. budynek posiada fundamenty, dach, odrębne wejścia oraz instalacje,
a proponowana linia podziałki działki przebiega wzdłuż pionowych płaszczyzn wyraźnie dzieląc budynek na dwie odrębne części. Konkretyzując zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., skarżący wskazali, że treść tego przepisu ma źródło w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP,
tj. zasadzie równości, według której wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Oznacza to m.in., jak zauważyli, że organy administracji publicznej na tle takich samych stanów faktycznych powinny podejmować jednolite rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżących zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa narusza także różna interpretacja przepisu prawa dokonywana w takim samym stanie faktycznym przez ten sam organ. Wskazali, że SKO
w krótkim odstępie czasu (1 miesiąca) wydało odmienne rozstrzygnięcie w tożsamej sprawie opartej na żądaniu przeprowadzenia podziału na podstawie art. 95 pkt 7 w zw.
z art. 93 ust. 3b u.g.n. Kolegium bowiem, w decyzji z 22 sierpnia 2016 r. stwierdziło, że istotna dla rozstrzygnięcia sprawy jest weryfikacja czym omawiany budynek jednorodzinny o dwóch lokalach mieszkalnych jest faktycznie, mianowicie czy przewidziane do wydzielenia części budynku stanowią już obecnie samodzielne jednostki budowlane.
Z kolei to czy budynek jest samodzielny czy też nie, definiuje najlepiej rozdział
2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych: "w przypadku budynków połączonych między sobą (np. domy bliźniacze lub szeregowe), budynek jest budynkiem samodzielnym, jeśli jest oddzielony od innych jednostek ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach. Gdy nie ma ściany przeciwpożarowej, budynki połączone między sobą uważane są za budynki odrębne, jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane".
Z treści w/w. definicji budynku samodzielnego widać bezpośrednie nawiązanie do normy
w art. 93 ust. 3b u.g.n., tj. warunku do przeprowadzenia podziału budynku. Z tych względów decyzja organu I instancji w analogicznej sprawie została uchylona. Reasumując, skarżący uznali za niedopuszczalne, aby różne składy orzekające Kolegium prezentowały różną wykładnię tych samych przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaznaczył, że w orzeczeniu powołanym przez skarżących, skład orzekający Kolegium nie przesądził dopuszczalności dokonania proponowanego podziału, a jedynie wskazał na konieczność dokonania dodatkowych ustaleń w sprawie.
Na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017r.:
- skarżący P. B. poparł skargę. Podał, że celem tego podziału ma być uzyskanie dwóch odrębnych nieruchomości dla dokonania obrotu cywilnoprawnego. Oświadczył, że po podziale będzie mógł sprzedać dwie odrębne nieruchomości – budynkowe i gruntowe. Wskazał, że wniosek dotyczy działki nr "[...]", natomiast w toku jest postępowanie podziałowe dotyczące działek "[...]".
- pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł, że decyzja w sprawie pozwolenia na budowę wydana była dla budynku jednorodzinnego.
Z uwagi na zapis planu uzyskanie innego pozwolenia na budowę, np. na dwa budynki na tej działce nie było możliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1
w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Skarżący uzasadniają swoje żądanie zatwierdzenia podziału działki nr "[...]" - prawem własności, treścią art. 93 ust. 3b u.g.n. oraz art. 95 pkt 7 u.g.n.
Wykładnia systemowa przepisów rozdziału 1 u.g.n., normujących podziały nieruchomości wskazuje na ograniczenia podziału nieruchomości, wpływając tym samym na sposób wykonywania prawa własności, które nie może być sprzeczne z przepisami ustawy (art. 140 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 93 u.g.n. co do zasady podział nieruchomości gruntowej musi być zgodny z m.p.z.p. Stosownie do art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U z 2016r. poz. 778 ze zm.) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej jako: "m.p.z.p.") kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Wówczas podziału nieruchomości dokonuje się w sposób określony w art. 93 u.g.n. Niezależnie jednak od ustaleń planu miejscowego, a tym samym niezależnie od unormowań art. 93, dokonanie podziału nieruchomości jest możliwe w sytuacjach skonkretyzowanych w art. 95 u.g.n., Przepis ten stanowi zamknięty katalog celów, których osiągnięcie usprawiedliwiać może odstąpienie od generalnej zasady, że podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami m.p.z.p. Art. 95 u.g.n. ma więc charakter lex specialis i określone w nim przypadki należy interpretować ściśle. Dlatego nie jest możliwe warunkowanie rozumienia treści przepisów art. 95 u.g.n. brzmieniem art. 93 ust. 3b u.g.n., który dopuszcza przebieg granicy działki przez budynek jedynie wzdłuż pionowych płaszczyzn, wyraźnie dzielących budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Okoliczność ta ma charakter wtórny i techniczny, gdyż najpierw musi zostać rozstrzygnięte, czy w ogóle podział danej nieruchomości jest możliwy. Zgodnie natomiast z gramatyczną wykładnią art. 95 pkt 7, niezależnie od ustaleń m.p.z.p. możliwy jest podział nieruchomości konkretnie w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Z treści tego unormowania wnioskować należy, że może mieć on zastosowanie, gdy istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. Chodzi tutaj o wyodrębnienie nieruchomości gruntowej niezbędnej w znaczeniu "koniecznej" do obsługi budynku mieszkalnego, a nie w znaczeniu "wystarczającej", co prowadzić mogłoby do mnożenia podziałów, a tym samym zwiększenia zagęszczenia zabudowy wbrew ustaleniom planów miejscowych. Interpretacja art. 95 u.g.n. nie może prowadzić tylko do obejścia zasady, że podział powinien być zgodny z m.p.z.p. Zastosowanie tego artykułu musi być usprawiedliwione ściśle określonym w nim celem. W rozpoznawanej sprawie natomiast wnioskowana do podziału działka jest już działką budowlaną przeznaczoną pod zabudowę jednorodzinną wolno stojącą o powierzchni, która zapewnia konieczną obsługę dla posadowionego na niej budynku mieszkalnego, nie ma więc podstaw do stosowania art. 95 pkt 7 u.g.n.
Przedmiotowa działka niewątpliwie, w myśl art. 4 pkt 1 u.g.n., stanowi nieruchomość gruntową, a także zgodnie z art. 4 pkt 3a u.g.n. jest działką budowlaną o powierzchni zaledwie 6,79 arów, zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym z dwoma dającymi się wyodrębnić lokalami mieszkalnymi. Stosownie do cytowanego w zaskarżonej decyzji art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, budynek mieszkalny jednorodzinny jest to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych. Przedmiotowy budynek stanowi w istocie zabudowę bliźniaczą i został zrealizowany wbrew ustaleniom m.p.z.p., który dopuszcza na tym terenie zabudowę jednorodzinną wolno stojącą, co nie jest kwestionowane. Okoliczność ta, fakt, że budowa spornego budynku mieszkalnego realizowana była przez skarżących jako spółka cywilna, jak również wyjaśnienia skarżącego złożone na rozprawie odnośnie do zamiaru sprzedaży lokali mieszkalnych, świadczą o tym, że skarżący od rozpoczęcia budowy świadomie dążyli do obrotu przedmiotową nieruchomością, a wnioskowany podział ma im tylko ułatwić obrót cywilnoprawny, nie służy natomiast do realizacji celu, o którym mowa w art. 95 ust. 7 u.g.n.
Akcentowane przez skarżących okoliczności w postaci istoty prawa własności, samodzielności lokali, istnienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy dającymi się wyodrębnić symetrycznie dwiema częściami budynku, jak również fakt, że nowo wydzielone działki spełniałyby wymagania działki budowlanej, w rozumieniu art. 4 pkt 3a u.g.n., czyli byłyby to działki, których wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z wyodrębnionych lokali mieszkalnych, nie świadczą o spełnieniu przesłanek, warunkujących zastosowanie art. 95 pkt 7 u.g.n., gdyż nie służą celowi, o którym mowa w tym przepisie.
Powoływana przez skarżących wykładnia art. 95 ust. 7 u.g.n. dokonana przez NSA w cytowanym wyroku z dnia 16 października 2013r., sygn. akt I OSK 1027/12, odnosiła się do konkretnego stanu faktycznego. Z uzasadnienia tego wyroku nie wynika jakie dokładnie było przeznaczenie, parametry działki, której dotyczył podział oraz kiedy i jak był posadowiony budynek mieszkalny, który uzasadniał wydzielenie działki budowlanej. Wyrok ten skupiał się jedynie na rozstrzygnięciu, czy jest możliwy podział nieruchomości w trybie tego przepisu, skutkujący powstaniem, jako efektu ubocznego, działki, która nie będzie w ogóle spełniała wymogu niezbędności do korzystania z budynku mieszkalnego. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanym przypadku.
Skład orzekający nie podziela zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zauważyć należy w tym względzie, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Zatem wyznacznikiem stosowania prawa jest treść przepisów obowiązujących w danej sprawie. Organ orzekający ma obowiązek samodzielnie ustalić ich rozumienie i zakres ustaleń faktycznych koniecznych do ich zastosowania. Skład Kolegium orzekający w niniejszej sprawie nie był związany sposobem rozstrzygnięcia podobnej sprawy przez inny skład orzekający w zbliżonym czasie. Poza tym, jak wyjaśnił organ II instancji w odpowiedzi na skargę, w powołanej przez skarżących decyzji SKO, nie przesądziło rozumienia art. 95 ust. 7 u.g.n., a jedynie uznało potrzebę dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło