II SA/Ol 133/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-03-23
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Marzenna Glabas, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek rodzinny przysługuje mimo przekroczenia kryterium dochodowego, jeśli w poprzednim okresie zasiłkowym prawo do zasiłku istniało, nawet jeśli zostało ustalone później?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje mimo przekroczenia kryterium dochodowego, jeśli przekroczenie jest nie większe niż najniższy zasiłek rodzinny oraz jeśli zasiłek przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Istotne jest istnienie uprawnienia w poprzednim okresie, a nie faktyczne otrzymanie świadczenia. Pominięcie tych okoliczności stanowi naruszenie prawa i uzasadnia uchylenie decyzji odmownej.Stan faktyczny
D. C. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci na określony okres zasiłkowy. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła, że decyzja organu odwoławczego była skutkiem uchybienia terminu odwołania, a nie merytorycznej oceny prawa do zasiłku. Po wcześniejszym wyroku sądu stwierdzającym nieważność postanowienia o uchybieniu terminu, organ I instancji przyznał zasiłki za poprzedni okres zasiłkowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D. C. od decyzji wydanej dnia "[...]" z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w sprawie odmowy przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na "[...]" dzieci, na okres zasiłkowy "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż wnioskodawczyni nie jest uprawniona do przedmiotowych świadczeń z powodu przekroczenia dopuszczalnych dochodów. Strona nie kwestionowała bowiem, że dochód na osobę w rodzinie w "[...]" roku wyniósł "[...]" i był wyższy od kryterium dochodowego, uprawniającego do świadczeń rodzinnych, które wynosiło 504,- zł. Organ II instancji stwierdził, iż mimo przekroczenia kryterium dochodowego o kwotę niższą od najniższego zasiłku rodzinnego, w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż
w okresie zasiłkowym "[...]" odwołującej się zasiłek rodzinny nie przysługiwał.
D. C. nie zgodziła się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja jest konsekwencją jednodniowego spóźnienia we wniesieniu odwołania od decyzji, odmawiającej przyznania świadczeń rodzinnych za okres od "[...]" do "[...]". Skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest konsekwencją postanowienia "[...]", a nie tego, że za poprzedni okres zasiłkowy zasiłki jej nie przysługiwały.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił że skarżąca nie miała ustalonego prawa do świadczeń rodzinnych za poprzedni okres zasiłkowy.
W następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]" sygn. akt "[...]", stwierdzającego nieważność postanowienia organu II instancji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji z dnia "[...]" odmawiającą przyznania świadczeń rodzinnych za okres zasiłkowy "[...]".
Ostateczną decyzją organu I instancji z dnia "[...]" nr "[...]" przyznano D. C. zasiłki rodzinne na "[...]" dzieci wraz z dodatkami za okres zasiłkowy "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia zakresu kontroli sądowo administracyjnej. Otóż, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Podczas tej kontroli sąd nie bierze pod uwagę innych kryteriów aniżeli zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem materialnym i procesowym. Poddana kontroli sądowoadministraycjnej decyzja może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego
w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej jako: p.p.s.a.) tylko takie naruszenia dają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie poddana kontroli sądowej decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa. Materialnoprawną podstawę ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zmianami, powoływanej dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Ustawodawca przewidział jednak odstępstwo od reguły ustalonej w cytowanym przepisie. Stosownie do art.5 ust. 3 ustawy prawo do zasiłku przysługuje, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę
w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu
w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał
w poprzednim okresie zasiłkowym. W rozpoznawanej sprawie obie przesłanki określone w cytowanym przepisie zostały spełnione. Dochód rodziny skarżącej w roku "[...]" w przeliczeniu na osobę w rodzinie był wyższy od kryterium dochodowego o "[...]", to jest o kwotę niższą od kwoty 48,- zł, czyli najniższego wówczas zasiłku rodzinnego. Ponadto skarżącej przysługiwał zasiłek rodzinny w poprzednim okresie zasiłkowym. Fakt, iż uprawnienie to zostało ustalone w późniejszym czasie, nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Przepis art. 5 ust. 3 ustawy wymaga bowiem, aby zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Istotnym jest więc, czy uprawnienie to istniało a nie to, czy strona faktycznie miała przyznany zasiłek rodzinny i go otrzymywała. Pominięcie tych okoliczności przy rozpoznawaniu wniosku D. C. o zasiłki rodzinne na okres zasiłkowy od "[...]" do "[...]" stanowiło naruszenie przepisu art. 5 ust. 3 ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania oraz fakt, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o przyznaniu skarżącej zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na okres zasiłkowy "[...]" i oceni wniosek o przyznanie tych świadczeń na kolejny okres zasiłkowy z zastosowaniem cytowanego art.5 ust. 3 ustawy.
Z podniesionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło