II SA/Ol 133/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-03-14

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o świadczenie rodzinne w Danii, zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, powinno skutkować przyznaniem świadczenia wychowawczego w Polsce od daty złożenia wniosku w Danii, a nie od daty złożenia wniosku w polskim organie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie ustaliły jednoznacznie charakteru świadczenia wnioskowanego w Danii i nie zastosowały prawidłowo przepisów art. 68 ust. 3 lit. a) i b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, które przewidują, że dzień złożenia wniosku w instytucji państwa członkowskiego, które nie jest właściwe na zasadzie pierwszeństwa, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji właściwej, co powinno skutkować przyznaniem świadczenia od daty złożenia wniosku w Danii.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze w Polsce, który został przyznany od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. Skarżący argumentował, że złożył wniosek o świadczenie rodzinne w Danii w dniu 8 października 2017 r., a zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, powinien otrzymać świadczenie wychowawcze w Polsce od tej daty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że złożenie wniosku w Danii nie może być uznane za złożenie wniosku w Polsce. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia nr 883/2004.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 1.017 zł (jeden tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że Wojewoda (dalej organ I instancji, Wojewoda) decyzją z dnia "[...]" przyznał skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko A. S. w wysokości 500 zł miesięcznie, w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że krajem właściwym do wypłaty świadczenia wychowawczego na zasadzie pierwszeństwa w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. jest Polska, w związku z podleganiem przez A. S. ubezpieczeniu. Wojewoda przywołał szereg przepisów mających zastosowanie w sprawie, miedzy innymi regulacje Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Odwołanie od decyzji złożył skarżący. Uzasadniając swe stanowisko podał, że 8 października 2017 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego w Danii. Decyzję z Danii wnioskodawca otrzymał w dniu 29 czerwca 2018 r. Zgodnie z nią świadczenie należy mu się w Polsce oraz Danii. Nadto z ww. decyzji wynikało, że świadczenia zostaną wyrównane od dnia 1 października 2017 r. Dlatego też skarżący wniósł o przyznanie mu prawa do wnioskowanego świadczenia od 1 października 2017 r. Do odwołania skarżący dołączył dokument z 29 czerwca 2018 r. w języku duńskim oraz zaświadczenie z 29 czerwca 2017 r. wydane przez Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, o nie pobieraniu przez żonę skarżącego świadczeń rodzinnych i świadczeń wychowawczych na córkę. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium przytoczyło mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Ponadto wskazało, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty w języku duńskim stanowiące odpowiedź na wezwanie organu I instancji o dostarczenie przez wnioskodawcę kopii zaświadczenia potwierdzającego ukończenie wykonywania pracy zawodowej na terenie Danii, zaświadczenie potwierdzające pobieranie świadczenia z tytułu bezrobocia wypłacane przez Danię. Z wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego wynika, że żona skarżącego przebywa na urlopie rodzicielskim, a skarżący jest bezrobotnym z prawem do zasiłku na terenie Danii. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 18 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego i prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Podniesiono, że skarżący złożył wniosek w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 16 lipca 2018 r. Dlatego też organ prawidłowo przyznał mu wnioskowane świadczenie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia końca okresu świadczeniowego, tj. do dnia 30 września 2018 r. Brak jest zatem podstaw prawnych do przyznania omawianego świadczenia za okres sprzed złożenia wniosku o jego przyznanie, przy czym nie chodzi tu o złożenie w jakimkolwiek organie wniosku o przyznanie jakiegokolwiek świadczenia, lecz o złożenie w odpowiednim organie wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Za złożenie wniosku, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie może być uznane złożenie przez skarżącego w duńskim urzędzie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego w Danii. Skargę na ww. decyzję wywiódł skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, o ile nie zostanie złożony spis kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7, art. 68 ust. 1 lit. b) pkt iii) i art. 68 ust. 3 lit. a) i b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. L 166 z 30.4.2004, s. 1), polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, co skutkowało przyjęciem, że świadczenie wychowawcze na dziecko A. S. jest należne skarżącemu wyłącznie za okres od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r., podczas gdy z przywołanych przepisów rozporządzenia wynika, że w przypadku złożenia wniosku o świadczenie rodzinne w innym państwie członkowskim niż Polska, dzień złożenia takiego wniosku w tym innym państwie, jest dniem jego złożenia we właściwej instytucji w Polsce, co winno skutkować przyjęciem, że skarżący złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia wychowawczego na dziecko A. S. w dniu 8 października 2017 r. i od tego miesiąca do dnia 30 września 2018 r. powinno mu być to świadczenie przyznane i wypłacone, a naruszenie to jest rażące i w ewidentny sposób wpłynęło na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący kwestionuje wydane w sprawie rozstrzygnięcie ze względu na fakt, że Kolegium nieprawidłowo ustaliło datę złożenia przez niego wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, co nastąpiło ze względu na całkowite pominięcie przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podkreślono, że świadczenie rodzinne w myśl przepisów wspomnianego rozporządzenia, nazywane w Polsce świadczeniem wychowawczym jest należne skarżącemu ze względu na zasady pierwszeństwa w Polsce i powinno być wypłacane na podstawie przepisów polskiej ustawy. Niemniej jednak dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego wynikającego z ustawy to nie dzień, w którym wpłynął on do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , a dzień w którym skarżący złożył taki wniosek do instytucji właściwej w Danii. Jest to dzień, jak ustaliło Kolegium - 8 października 2017 r. i stąd świadczenie wychowawcze skarżący powinien otrzymać licząc od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r., co wynika z treści art. 18 ust. 1 i 2 ustawy. Wartość tego świadczenia za okres sporny od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 czerwca 2018 r. wynosi łącznie 4.500 zł (9 miesięcyx500 zł). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując co do zasady stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2018 r., poz. 2107 ze zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, którą przyznano skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko A. S. w wysokości 500 zł miesięcznie, w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. Kolegium stanęło na stanowisku, że skoro skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 16 lipca 2018 r. to organ prawidłowo przyznał mu wnioskowane świadczenie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia końca okresu świadczeniowego, tj. do dnia 30 września 2018 r. Brak jest natomiast podstaw prawnych do przyznania rzeczonego świadczenia za okres sprzed złożenia wniosku o jego przyznanie. W ocenie Kolegium za złożenie wniosku, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie może być uznane złożenie przez skarżącego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego w Danii. Z kolei według skarżącego Kolegium nieprawidłowo ustaliło datę złożenia przez niego wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Według skarżącego świadczenie rodzinne w myśl przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nazywane w Polsce świadczeniem wychowawczym, jest należne skarżącemu ze względu na zasady pierwszeństwa w Polsce, ale dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego wynikającego z ustawy to dzień, w którym skarżący złożył wniosek o tożsame świadczenie do instytucji właściwej w Danii. W pierwszej kolejności należy wskazać, że świetle art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. 2018 r. poz. 2134), dalej jako "ustawa", prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Według art. 4 ust. 1, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust 2.), przy czym świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 4 ust. 3). Dalej zauważyć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy - w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. Z kolei art. 16 ust. 2 stanowi, że w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie zaś do art. 18 ust. 1 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego. Według natomiast art. 18 ust. 2 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka. Stosownie do przywołanego art. 16 ust. 1 ustawy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE. L. 2004.166.1), zwane w dalszej części rozporządzeniem nr 883/2004 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonania rozporządzenia nr 883/2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE. L. 2009.284.1), zwane dalej rozporządzeniem nr 987/2009. Wyszczególnione rozporządzenia stanowią element porządku prawnego obowiązującego w Polsce, wprowadzają regulacje przeciwdziałające kumulacji świadczeń, tj. pobierania świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach, poprzez ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa właściwego przy ich przyznawaniu i zasad zawieszania już ustalonych świadczeń. Świadczenie wychowawcze w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy traktować jako świadczenie rodzinne. Stosownie bowiem do rozporządzenia nr 883/2004 określenie świadczenie rodzinne oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Definicja ta jest bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko świadczenia, które zostały umiejscowione w polskim prawie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale również inne świadczenia, które mają odpowiadać wydatkom rodziny. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych (do których zaliczyć należy świadczenie wychowawcze), przysługujących zarówno według prawa polskiego, jak i prawa duńskiego, zastosowanie mają reguły pierwszeństwa określone w art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. Stosownie do tego przepisu w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa: a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania, b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych: i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym; ii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie otrzymywania emerytur lub rent: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że emerytura lub renta jest wypłacana na podstawie jego ustawodawstwa i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najdłuższy okres ubezpieczenia lub zamieszkania na podstawie kolidujących ustawodawstw; iii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie miejsca zamieszkania: miejsce zamieszkania dzieci. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania. Żeby w ogóle można było zastosować przepisy rozporządzeń dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakresu ich kumulacji, organy administracyjne powinny w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały dla stron postępowania, ustalić charakter oraz rodzaj uzyskanych świadczeń z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony ojciec dzieci (tak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 295/11, LEX nr 990242, pomimo zmiany stanu prawnego pogląd ten zachowuje aktualność). Niewątpliwie więc instytucja właściwa powinna przede wszystkim w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały ustalić charakter oraz rodzaj świadczeń uzyskanych z państwa członkowskiego. Organy zobligowane są zatem do zweryfikowania tego jakie świadczenia przysługują rodzinie wnioskodawcy z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony pracownik, a następnie czy pokrywają się one ze świadczeniami dochodzonymi w państwie zamieszkania na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (patrz: K. Ślebzak, Komentarz do art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z powołaniem się na wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., I OSK 295/11 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 21 sierpnia 2008 r., II SA/Bk 392/08). W niniejszej sprawie zaś bezspornym jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego do instytucji właściwej w Danii w dniu 8 października 2017 r. Wniosek ten został przekazany przez duńską instytucję właściwą ds. świadczeń rodzinnych do Urzędu Marszałkowskiego Województwa A. Następnie na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r., poz. 1428) z dniem 1 stycznia 2018 r. przedmiotowa sprawa została przekazana do Urzędu Wojewódzkiego. W piśmie z dnia 9 lipca 2018 r. wystosowanym w imieniu Wojewody do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdzono, że rodzina skarżącego jest uprawniona do duńskich świadczeń rodzinnych m.in. na A,. S. w okresie od 1 października 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r., od 1 kwietnia 2018 r. do 30 czerwca 2018 r. Następnie skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na córkę A. S. w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 16 lipca 2018 r. W ocenie Sądu organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Nie ustaliły one jednoznacznie (a przynajmniej nie wynika to wprost z wydanych decyzji) jakiego konkretnie świadczenia dotyczył wniosek skarżącego złożony w duńskiej instytucji właściwej ds. świadczeń rodzinnych. Postępowanie prowadzone przez organy nie dały jasnej odpowiedzi na pytanie czy wniosek złożony przez skarżącego w Danii dotyczy świadczenia podobnego (nie musi być tożsame) ze świadczeniem przyznawanym na podstawie polskiej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ I instancji przytoczył szeroki wachlarz przepisów krajowych i wspólnotowych. W przejrzysty sposób nie stwierdzono jednak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, czy doszło do zbiegu uprawnień do podobnych świadczeń i w oparciu o który konkretnie przepis rozporządzenia nr 883/2004. Tym samym organ w wystarczający sposób nie wyjaśnił podstaw do zastosowania reguły kolizyjnej określonej w art. 68 ust. 3 lit. a) i b) rozporządzenia nr 883/2004. Art. 68 ust. 3 lit. a) i b) stanowi natomiast, że jeżeli, zgodnie z przepisami art. 67, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, to: a) instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i, bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny wspomniany w ust. 2; b) instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo. Wskazać należy, że koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego z jednej strony ma za zadanie zapobieganie pobieraniu tych samych świadczeń przez te same podmioty w tym samym czasie, z drugiej jednak strony reguły kolizyjne zapewniają też zabezpieczenie stronie, która złożyła wniosek o świadczenie do instytucji państwa członkowskiego w sytuacji, gdy instytucja ta nie jest instytucją właściwą na zasadzie pierwszeństwa. W takiej sytuacji reguły kolizyjne z art. 68 ust. 3 lit. a) i b) zabezpieczają strony przed negatywnymi skutkami złożenia wniosku do instytucji, która według reguł kolizyjnych nie działa na zasadzie pierwszeństwa. Przy takim założeniu w sytuacji wniesienia wniosku do instytucji niedziałającej na zasadzie pierwszeństwa, ta instytucja przekazuje wniosek do instytucji właściwej, a art. 68 ust. 3 lit. b) wyprzedza niejako przepis krajowy w zakresie terminu złożenia wniosku. Organy nie sprecyzowały zatem przekonująco dlaczego przyznały skarżącemu świadczenie na córkę od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r., czyli od momentu złożenia wniosku w Polsce, a nie wzięły pod uwagę tego, że skarżący złożył w dniu 8 października 2017 r. wniosek o świadczenie rodzinne w instytucji właściwej ds. świadczeń rodzinnych. Organy nie dokonały także wykładni art. 68 ust. 3 lit. a) i b) rozporządzenia nr 883/2004 i nie wyjaśniły – naruszając tym samym art. 7a § 1 K.p.a. – dlaczego nie przyznały stronie świadczenia wychowawczego w oparciu o te przepisy od października 2017 r. Organy zobowiązane są zatem do wyjaśnienia wskazanych kwestii w toku ponownego rozpoznania sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę powyższe ustalenia Sądu i ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015, poz. 1800). Na koszty te składają się opłata skarbowa (17 zł) i wynagrodzenie adwokata (1000 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło