II SA/Ol 133/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki części budynku oddala skargę. Decyzją z 16 października 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (dalej jako: PINB lub organ pierwszej instancji), na podstawie art. 49e pkt 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej jako: P.b.), nakazał M. W. (dalej jako: inwestorka, strona lub skarżąca) - właścicielce obiektu budowlanego, rozbiórkę części budynku, stanowiącą parterową rozbudowę w kierunku południowym, o wymiarach zewnętrznych 565 cm x 477 cm, przykrytą płaskim jednospadowym dachem pokrytym blachą, usytuowaną na działce nr ew. (...)1, obręb L., gmina W., wzniesioną bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że dobudowana część budynku usytuowana jest na działce nr (...)2 oraz częściowo na działce nr (...)1. Podano, że w wyniku analizy zgromadzonych w toku postępowania dokumentów stwierdzono, że budynek będący przedmiotem postępowania istniał na działce przed 1993 r. Przy czym wskazano, że na różnych dokumentach geodezyjnych kontur tego budynku, jak i jego usytuowanie jest zmienne i - zależnie od dokumentu - znajduje się on w całości na działce nr (...)2 lub częściowo wchodzi na działkę nr (...)1. PINB podzielił zatem stanowisko geodety, wyrażone w opinii z 19 kwietnia 2022 r. odnośnie do błędu podczas przeprowadzania pomiarów w 1993 r. i jako podstawę do dalszej analizy przyjął stan przedstawiony na szkicu pomiarów sytuacyjno-wysokościowych z 26 kwietnia 1999 r. Organ I instancji stwierdził, że z porównania stanu opisanego w protokole kontroli z 7 czerwca 2022 r. z ortofotomapą z 2017 r. wynika, że po tej dacie budynek został rozbudowany w kierunku południowym. Wskazano, że dobudowano parterową część o wymiarach 565 cm x 477 cm przykrytą płaskim jednospadowym dachem, funkcjonalnie połączoną z częścią główną, przy czym zarówno bryła główna, jak i dobudowana częściowo usytuowane są na działce nr (...)1. Nie znaleziono natomiast podstaw do uznania, że bryła główna budynku została rozbudowana wraz z dobudową od strony południowej. Wskazano, że postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. organ nałożył na stronę obowiązek przedłożenia, w terminie do 31 maja 2023 r., dokumentów legalizacyjnych. Inwestorka nie przedłożyła wymaganych dokumentów, w związku z czym, stosownie do treści art. 49e pkt. 3 P.b., organ nakazał rozbiórkę wybudowanej bez pozwolenia części budynku. Inwestorka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, zaskarżając także pisma organu pierwszej instancji z 1 czerwca 2023 r. i z 11 października 2023 r., informujące o braku możliwości przedłużenia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, uznając je za postanowienia o odmowie przedłużenia terminu do dokonania tej czynności. W odwołaniu zarzucono naruszenie: - art. 48b ust. 1 P.b. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez błędne stanowisko, że nie ma prawnej możliwości wydania postanowienia wydłużającego termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, podczas gdy norma ta nie wyklucza możliwości wydania postanowienia wydłużającego zastrzeżony uprzednio termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, jeżeli wniosek w tym zakresie zostanie złożony, a okoliczności sprawy uzasadniać będą wydłużenie tego terminu, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce; - art. 48b ust. 1 P.b. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez wydawanie przez organ pierwszej instancji pisemnych stanowisk pozostawiających stronę w stałej niepewności, a polegających na nieznajdującym w przepisach prawa twierdzeniu o generalnym braku możliwości przedłużenia terminu do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, przy jednoczesnym pouczaniu, ze jeżeli strona "zdąży" przed wydaniem decyzji rozbiórkowej z przedłożeniem dokumentów legalizacyjnych, to będą one wzięte pod uwagę; - art. 49e pkt 3 P.b. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wobec braku przedstawienia przez stronę w terminie dokumentów legalizacyjnych przy uprzednio wyrażonej in abstracto niemożliwości wydłużenia pierwotnie zastrzeżonego terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, ale przyjęcia ze przedłożenie ich przed wydaniem decyzji rozbiórkowej umożliwi ich uwzględnienie, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i rzetelna ocena podnoszonych przez stronę okoliczności faktycznych winna doprowadzić organ pierwszej instancji do wydania postanowienia wydłużającego termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, co prawnie umożliwiłoby stronie legalizację przedmiotowych robót i brak podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zaskarżonych postanowień w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Strona podniosła, że nie przedłożyła dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, gdyż nie zostało zakończone postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego zakresu inwestycji. Zarzuciła, że organ pierwszej instancji błędnie uznał, że nie ma prawnej możliwości wydania postanowienia wydłużającego termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, zwłaszcza że z przyczyn od niej niezależnych postępowanie w sprawie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji. Decyzją z 16 grudnia 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, ze zgodnie z art. 48 P.b. organ I instancji w dniu 9 września 2022 r. wydał postanowienie o wstrzymaniu rozbudowy oraz pouczył inwestora oraz właścicieli o ich prawach i obowiązkach związanych z procedurą legalizacyjną tj. o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz wysokości ewentualnej opłaty legalizacyjnej. Taki wniosek złożyła inwestorka w dniu 6 października 2022 r. W związku tym, kolejnym etapem jest, zgodnie z art. 48b ust 1 i 2 P.b., przedłożenie stosownych dokumentów. Wyjaśniono, że katalog przypadków, w których organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o nakazie rozbiórki jest zamknięty. Wskazano, że mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz okoliczność, że inwestorka nie przedłożyła dokumentów, do których była zobowiązana, PINB zobowiązany był do nałożenia obowiązku rozbiórki Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu podano, że wprawdzie PINB formalnie nie wydłużył terminu do złożenia dokumentów, ale praktycznie półtora roku czekał na ich przedłożenie, gdyż decyzja rozbiórkowa wydana została dopiero 16 października 2024 r. Zatem zwłoka organu w wydaniu decyzji o rozbiórce przedmiotowego obiektu działała na rzecz strony, aby mogła ona dostarczyć niezbędne dokumenty. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, PINB w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjnie. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na powyższą decyzję, podnosząc zarzut naruszenia: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 49e pkt 3 P.b. oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 6, art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji wskazując, że skarżąca nie przedłożyła w terminie dokumentów legalizacyjnych, podczas gdy z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że organ pierwszej instancji powinien był formalnie wydłużyć skarżącej termin na przedłożenie dokumentacji legalizacyjnej, umożliwiając jej realizację złożonego wniosku o legalizację, co winno skutkować uchyleniem w całości zaskarżonej decyzji i uznaniem, że nakaz rozbiórki był przedwczesny, a nie utrzymaniem decyzji rozbiórkowej w mocy; - art. 49e pkt 3 P.b. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 6, art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji nakazującej rozbiórkę wobec braku przedstawienia przez skarżącą w terminie dokumentów legalizacyjnych przy uprzednio wyrażonej in abstracto niemożliwości wydłużenia pierwotnie zastrzeżonego terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, ale przyjęcia że przedłożenie ich przed wydaniem decyzji rozbiórkowej umożliwi ich uwzględnienie, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i rzetelna ocena podnoszonych przez stronę okoliczności faktycznych winna doprowadzić organ pierwszej instancji do wydania postanowienia wydłużającego termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, co prawnie umożliwiłoby skarżącej legalizację przedmiotowych robót i brak podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę; - art. 48b ust 1 P.b. w zw. z art 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 6, art. 8 k.p.a. poprzez błędne stanowisko podtrzymane przez organ odwoławczy w ślad za organem pierwszej instancji, że nie ma prawnej możliwości wydania postanowienia wydłużającego termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, podczas gdy norma ta nie wyklucza możliwości wydania postanowienia wydłużającego zastrzeżony uprzednio termin do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, jeżeli wniosek w tym zakresie zostanie złożony, a okoliczności sprawy uzasadniać będą wydłużenie tego terminu, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce; - art. 48b ust. 1 P.b. w zw. z art. 6, art. 8 k.p.a. poprzez zaaprobowanie przez organ odwoławczy wydawania przez organ pierwszej instancji pisemnych stanowisk pozostawiających skarżącą w stałej niepewności, a polegających na nieznajdującym w przepisach prawa twierdzeniu o generalnym braku możliwości przedłużenia terminu do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, przy jednoczesnym pouczaniu, że jeżeli strona "zdąży" przed wydaniem decyzji rozbiórkowej z przedłożeniem dokumentów legalizacyjnych, to będą one wzięte pod uwagę; - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zaskarżonych z ostrożności stanowisk organu pierwszej instancji potraktowanych jako postanowienia odmawiające wydłużenia terminu, podczas gdy zaskarżenie takowych postanowień winno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, czego w przedmiotowej decyzji po prostu w najmniejszym stopniu nie ma. Jednocześnie skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci kopii pisma Burmistrza W. z 23 grudnia 2024 r., zawiadamiającego o przekazaniu odwołania od decyzji Burmistrza W. z 29 listopada 2024 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji na okoliczność wykazania, że na dzień składania skargi nadal nie zostało ostatecznie zakończone postępowanie w przedmiocie wydania wnioskowanych warunków zabudowy, które są niezbędne i kluczowe do wykonania nałożonego obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że od 2023 r. nie udało się zakończyć postępowania w sprawie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a aktualnie pozytywna decyzji Burmistrza W. z 29 listopada 2024 r. została przekazana wraz z odwołaniem jednej ze stron tego postępowania do SKO w O. Zatem w chwili obecnej skarżąca nie jest w stanie wykonać nałożonego przez organ pierwszej instancji obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Ponadto dopiero w momencie uzyskania ostatecznych warunków zabudowy biuro architektoniczne będzie mogło przygotować kompatybilną z tą decyzją dokumentację w postaci projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu technicznego. W ocenie skarżącej nie powinna ona ponosić negatywnych skutków wynikających z toczącego się nadal postępowania o ustalenie warunków zabudowy, gdyż jest to władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, którego skarżąca nie jest w stanie zastąpić żadnym innym działaniem po swojej stronie i nie ma wpływu na jego zakończenie. Zatem przerzucanie na skarżącą negatywnych skutków w postaci odmowy wydłużenia terminu do przedstawienia dokumentacji i nakazanie rozbiórki części budynku z powodu nieprzedłożenia w terminie wymaganych dokumentów nie da się pogodzić z elementarnymi zasadami państwa prawa. Podniosła, że organ pierwszej instancji formalnie nie wydłużył terminu, ale faktycznie oczekiwał na dokumenty legalizacyjne bez określenia granicy czasowej. Natomiast organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii prawnej możliwości wydłużenia przedmiotowego terminu oraz istnienia przesłanek uzasadniających jego wydłużenie, a także prawidłowości odrzucania przez organ I instancji możliwości wydłużenia terminu, zaś stanowisko organu odwoławczego co do postanowień, wydanych w pierwszej instancji na które nie przysługuje zażalenie, powinno być zamieszczone w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, W ocenie skarżącej takie działanie organów narusza zasadę praworządności, a także zasadę działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że poza nieostateczną decyzją o warunkach zabudowy skarżąca nie przedłożyła też żadnych innych dokumentów, do których była zobowiązana na mocy postanowienia z 16 stycznia 2023 r. Podano również, że decyzja o warunkach zabudowy z 29 listopada 2024 r., na którą powołuje się skarżąca, dotyczy rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego. W piśmie procesowym z 7 marca 2025 r. skarżąca wyjaśniła, że ze względu na brak ostatecznej decyzja o warunkach zabudowy, przygotowanie pozostałej dokumentacji, która musi być spójna z wydaną decyzją o warunkach zabudowy, nie było możliwe. Skarżąca podkreśliła również, że związana jest postanowieniem organu pierwszej instancji co do zakresu dokumentów, które winna przedłożyć celem legalizacji, a postanowieniem tym PINB nałożył na skarżącą obowiązek uzyskania warunków zabudowy w zakresie rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego. Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 8 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej podała, że do dnia rozprawy nie zostało zakończone postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy. Wyjaśniła także, że wniosek o wydanie warunków zabudowy został złożony dopiero po około 4 miesiącach od doręczenia postanowienia z 16 stycznia 2023 r. z uwagi na złożoność sytuacji wynikającej z usytuowania przedmiotowej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynki, wydana na podstawie art. 49e pkt 3 P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Należy zauważyć, że stosownie do art. 48 ust. 1 P.b. postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu tym organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ar. 48 ust. 3 P.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 P.b.). W myśl art. 48a ust. 1 P.b. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację. W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1 P.b.), przy czym w art. 48b ust. 2,3 i 4 P.b. ustawodawca określił, jakie dokumenty należy zaliczyć do dokumentów legalizacyjnych, niezbędnych do rozpoznania wniosku o legalizację obiektu. Natomiast, stosownie do art. 49e P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: 1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie; 2) wycofania wniosku o legalizację; 3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych; 4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych; 5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie; 6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Taka regulacja skutków samowoli budowlanej jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 ust. 1 P.b. przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 P.b. Z samowolą budowlaną mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że rozbudowa opisanego wyżej budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którym skarżąca się nie legitymuje. Zatem rozbudowa ta została dokonana w warunkach samowoli budowlanej. W tych okolicznościach organ wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy, informując skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie dobudowanej części obiektu. Wobec złożenia takiego wniosku przez skarżącą, postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. organ nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym d0 31 maja 2023 r. terminie. Natomiast skarżąca nie przedłożyła dokumentów legalizacyjnych, co skutkowało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki wybudowanej bez pozwolenia części przedmiotowego budynku. Podkreślić należy, że przepisy Prawa budowlanego nie przewidują żadnego odstępstwa od katalogu dokumentów, których przedłożenie warunkuje zalegalizowanie samowoli budowlanej. W związku z tym w tym zakresie organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodnym uznaniem. Istotne jest również, że złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Natomiast wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e P.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 P.b. ma bowiem charakter związany. Organ nie ma bowiem prawnej możliwości legalizacji robót budowlanych w sytuacji, kiedy inwestor nie wykonuje obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Tym samym, inwestor, nie przedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, a organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 716/22; wyrok WSA w Gdańsku z 11 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 764/24, dostępne w CBOSA, podobnie: R. Godlewski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, red. D. Sypniewski, LEX/el. 2022, art. 49e). W niniejszej sprawie organ prawidłowo wszczął postępowanie, umożliwiając skarżącej legalizację przedmiotowej rozbudowy obiektu. Wobec jednak niewykonania zobowiązania w zakresie przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w sposób oczywisty zaktualizowała się kompetencja i obowiązek organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji, o której mowa w art. 49e pkt 3 P.b. Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii nieprzedłużenia terminu do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych należy wskazać, że termin przedłożenia dokumentów legalizacyjnych jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego. W związku z tym, wbrew stanowisku organu, może być on przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli lub na żądanie strony, jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności. Przy czym nawet upływ terminu zakreślonego przez organ nadzoru budowlanego do wykonania obowiązku nałożonego w ramach wszczętego postępowania naprawczego nie powoduje, że wygasa sam obowiązek inwestora wykonania tego obowiązku (np. złożenia dokumentów, których żądał organ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 września 2013 r. (sygn. akt II OSK 993/12, dostępny w CBOSA) stwierdził, że jeżeli inwestor wprawdzie uchybił wyznaczonemu przez organ terminowi, ale mimo tego wykonał nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek, to wówczas samo niedochowanie terminu procesowego nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części. Należy jednak zauważyć, że wprawdzie w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie wydał formalnie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych, ale w toku całego postępowania informował skarżącą, że w przypadku przedłożenia wymaganych dokumentów będą one przez organ uwzględnione. Co więcej, organ oczekiwał na przedłożenie stosownych dokumentów przez 21 miesięcy, gdyż postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych zostało wydane 16 stycznia 2023 r., zaś decyzja organu pierwszej instancji o rozbiórce została podjęta 16 października 2024 r. W tej sytuacji nie sposób uznać że działania podejmowane przez organ nie miały na celu doprowadzenia do legalizacji przedmiotowej rozbudowy budynku, nawet jeśli nie spełniały w pełni formalnych wymogów. Natomiast skarżąca nie może oczekiwać, że termin wyznaczony przez organ na przedstawienie dokumentów legalizacyjnych będzie przedłużany tak długo, aż decyzja o warunkach zabudowy stanie się ostateczna. Takie działanie organu byłoby nieracjonalne i niezgodne z istotą postępowania w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej. Jak wskazano bowiem wyżej, wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest obowiązkiem, lecz jedynie uprawnieniem, zaś legalizacja samowoli budowlanej zależy w dużej mierze od woli samego inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego i podejmowanych przez niego działań. W związku z tym należy podnieść, że z jednej strony skarżąca zarzuca organowi, że nie przedłużył terminu do przedstawienia przez nią dokumentów legalizacyjnych, chociaż - jak twierdzi – nie przedłożyła wymaganych dokumentów z przyczyn od niej niezależnych, ale sama także zwlekała ze złożeniem wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w której to sprawie w dalszym ciągu toczy się postępowanie administracyjne. Jak wynika bowiem z akt sprawy postanowienie z 16 stycznia 2023 r., nakładające obowiązek przedłożenia m.in. decyzji o warunkach zabudowy, zostało doręczone pełnomocniczce skarżącej w dniu 1 lutego 2023 r., natomiast wniosek o wydanie tej decyzji został złożony do właściwego organu dopiero 23 maja 2023 r., czyli na parę dni przed upływem wyznaczonego na 31 maja 2023 r. terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych. Wprawdzie na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 8 kwietnia 2025 r. pełnomocniczka skarżącej wyjaśniła, że wynikało to ze złożoności sprawy, ale w ocenie Sądu wskazywana okoliczność nie uzasadnia blisko czteromiesięcznej zwłoki. W tej sytuacji trudno uznać, że działania skarżącej były wystarczające do zrealizowania nałożonych obowiązków w zakreślonym przez organ terminie, a tym samym, że nieprzedłożenie wymaganych dokumentów wynika wyłącznie z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej. Słusznie także wywodzi organ w odpowiedzi na skargę, że skarżąca nie przedłożyła również pozostałej dokumentacji wskazanej w postanowieniu z 16 stycznia 2023 r. Wprawdzie w piśmie procesowym z 7 marca 2025 r. pełnomocniczka skarżącej wyjaśniła, że pozostała dokumentacja mogła być sporządzona dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, ale argumentacja ta nie jest do końca przekonująca. W ramach nałożonych obowiązków skarżąca została zobowiązana bowiem także do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Złożenie takiego oświadczenia nie jest w żadnym stopniu uzależnione od wydania decyzji o warunkach zabudowy, a pomimo to nie zostało ono przez skarżącą złożone. Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 142 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zaskarżonych stanowisk organu pierwszej instancji potraktowanych jako postanowienia odmawiające wydłużenia terminu. Jak wskazano bowiem wyżej, organ pierwszej instancji, bez formalnego rozstrzygnięcia co do przedłużenia terminu na złożenie dokumentów legalizacyjnych, które i tak mogło mieć charakter jedynie niezaskarżalnego postanowienia, de facto termin ten przedłużał poprzez oczekiwanie na złożenie wymaganych dokumentów. Na okoliczność tą wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Zatem powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.