II SA/Ol 1345/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013r. sprawy ze skargi K. Dz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Starostę E. orzeczono o skierowaniu na badania lekarskie K.D., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu podniesiono, iż w związku z wnioskiem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w E., powołującego się na opinię sądowo – psychiatryczną, wydaną w toku postępowania przygotowawczego, istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia wymienionego. W dniu 12 stycznia 2012r. - w związku z niepoddaniem się przez K. D. badaniom lekarskim - Starosta E. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Następnie postanowieniem z dnia "[...]" - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - zawieszono przedmiotowe postępowanie do czasu rozpatrzenia przez Instytut Medycyny Pracy Przychodnia Chorób Zawodowych w Ł. odwołania wniesionego przez K. D. od orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia "[...]", stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A,A1,B,B1,T. Postanowieniem z dnia "[...]" (doręczonym stronie w dniu 19 lipca 2012r.) Starosta E. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie cofnięcia K.D. uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wskazano, iż K. D. nie zgłosił się na dwa wyznaczone przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. terminy wykonania badań – bez podania przyczyny i w związku z powyższym, orzeczenie lekarskie z dnia "[...]" podlega wykonaniu. Jednocześnie pouczono zainteresowanego o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. za pośrednictwem Starosty E. w ciągu 7 dni od daty otrzymania postanowienia. W dniu 24 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego) K. D. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, iż nie ma żadnych podstaw prawnych, aby odebrać mu uprawnienia, które nabył prawidłowo i korzysta z nich zgodnie z prawem. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, iż przyczyną zawieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami było odwołanie, wniesione przez wymienionego od negatywnego orzeczenia lekarskiego z dnia "[...]", wydanego przez Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej w O. Jednakże z uwagi na fakt, iż odwołujący nie stawił się na wyznaczone przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. terminy badań, wskazane orzeczenie lekarskie podlega wykonaniu. Tym samym ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Kolegium uznało, iż organ zasadnie podjął prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, a kwestionowane przez odwołującego postanowienie nie narusza prawa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K. D., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego. W uzasadnieniu skarżący wyraził swoje niezadowolenie z podejmowanych w toku niniejszego postępowania przez organy administracji publicznej czynności podnosząc, iż są one bezprawne i nie ma żadnych podstaw do pozbawienia go uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż w niej wskazano. Sąd uznał bowiem, iż zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzeniem jego nieważności. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia: k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zatem jeżeli przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na dane postanowienie, to ten środek zaskarżenia nie przysługuje. Stosownie do treści art. 101 § 3 k.p.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011r., na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę - w związku z powołaną zmianą treści przepisu art. 101 § 3 k.p.a. - w obecnym stanie prawnym przedmiotem zażalenia nie może być postanowienie o podjęciu postępowania, a jedynie postanowienie o odmowie jego podjęcia postępowania. Zamierzeniem ustawodawcy było bowiem wykluczenie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, gdyż - jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy - mając na uwadze, że ocena przeprowadzonego postępowania przed jego zawieszeniem i po jego podjęciu jest możliwa przez organ wyższego stopnia w ramach rozpatrywania przez ten organ odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie całość postępowania podlega ocenie przez wojewódzki sąd administracyjny (w przypadku wniesienia skargi na decyzję), brak jest uzasadnienia do zaskarżania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Jak podkreślił zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 1998r. (sygn. akt II SA 1434/97, Lex nr 41281) zażalenie przysługuje tylko na niektóre postanowienia, enumeratywnie wyliczone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że katalog postanowień, na które może być wniesione zażalenie, jest zamknięty i organ orzekający w sprawie nie może go rozszerzać. W art. 142 k.p.a. ustawodawca przewidział, że postanowienia, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Skoro zatem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie podjęcia postępowania, to zażalenie na takie postanowienie jest niedopuszczalne. W takim przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że na postanowienie Starosty E. z dnia "[...]" o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami skarżącemu nie przysługiwało zażalenie. W związku z tym zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo. Skoro bowiem stosownie do treści art. 141 § 1 k.p.a, prawo wniesienia zażalenia na postanowienie przysługuje tylko wtedy, gdy Kodeks tak stanowi i jednocześnie brak jest przepisu stanowiącego o dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu postępowania, to w takim stanie rzeczy przedmiotowe zażalenie było niedopuszczalne. Skoro zaś Kolegium zaskarżonym postanowieniem rozpoznało merytorycznie niedopuszczalne zażalenie, a niedopuszczalność ta jest oczywista, to tym samym rażąco naruszono art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 141 § 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a. Organ odwoławczy błędnie bowiem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji zamiast zastosować przepis art. 134 k.p.a. Stanowi to kwalifikowaną wadę poddanego kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcia. Tym samym należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą nieważności, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji daje podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy skarżącemu wyjaśnić, iż przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowym było wyłącznie postanowienie o podjęciu postępowania. Sąd nie dokonywał natomiast oceny legalności postępowania organów administracji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż pozostaje to poza zakresem niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.