II SA/Ol 1348/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o częściowe zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić częściowego zwolnienia skarżącego od wpisu od skargi. W skardze z dnia "[...]" na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", zawodowy pełnomocnik skarżącego – A. Z. zawarł wniosek o częściowe zwolnienie od wpisu od skargi - ponad kwotę 500 zł, uiszczoną w kasie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wskazał, iż skarżący jest rolnikiem, a jego sytuacja materialna i życiowa jest nad wyraz skomplikowana i trudna. Do zamieszkania w budynku gospodarczym, którego dotyczy niniejsza sprawa, został zmuszony w związku z orzeczonym rozwodem, a uiszczenie opłaty w wysokości 50.000 zł, gdy "jego roczny dochód netto nie przekracza "[...]"", jest niemożliwe. Pełnomocnik dodał, iż okoliczności faktyczne potwierdzające zasadność złożonego wniosku opisane zostały w załączonym do skargi urzędowym formularzu PPF. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, podpisanym przez skarżącego, skarżący, podnosząc, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący w rubryce nr 6, w której wpisać należy osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, wykazał obecną żonę i pełnoletnią córkę (z pierwszego małżeństwa), w rubrykach nr 7 i nr 8, w których podać należy stan majątkowy wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym – "sporny dom nieukończony" o powierzchni "[...]" oraz gospodarstwo rolne o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10, w której wpisać należy dochody (brutto) wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym – dochód własny z tytułu "prowadzenia gospodarstwa" w kwocie "[...]", dochód żony z tytułu umowy o pracę w kwocie "[...]" oraz wskazał, iż córka, "[...]", nie uzyskuje dochodu. W rubryce nr 9, skarżący dodał, iż zaciągnął kredyt na "[...]", z którego do spłaty pozostało ok. "[...]" w ratach miesięcznych po "[...]". Płaci ponadto dobrowolne alimenty na rzecz córki, wykazanej w rubryce nr 6, w kwocie "[...]" miesięcznie. W rubryce nr 11, podniósł, iż jest osobą schorowaną i ponosi koszty leczenia w kwocie ok. "[...]" miesięcznie. Dodał, iż pomimo braku formalnej rozdzielności majątkowej z obecną żoną, faktycznie prowadzą odrębne gospodarstwa, a ponadto jego żona opiekuje się swoją schorowaną babcią. Na zakończenie stwierdził, iż pokrył wpis w kwocie 500 zł i uiścił wynagrodzenie dla zawodowego pełnomocnika w takiej samej wysokości, "gdyż jest to w granicach moich finansowych możliwości". Do wniosku skarżący załączył oświadczenie córki, zgodnie z którym otrzymuje od niego dobrowolnie alimenty w kwocie "[...]" miesięcznie na pokrycie kosztów utrzymania, dojazdów oraz wydatków związanych "[...]". Na wstępie zauważyć należy, iż skarżący nie wypełnił wprawdzie rubryki nr 14, lecz mając na uwadze to, że wniosek ten stanowi załącznik do skargi z dnia "[...]" i zgodnie z zawartym w niej stwierdzeniem zawodowego pełnomocnika opisane w nim okoliczności faktyczne potwierdzają zasadność wniosku o częściowe zwolnienie od wpisu od skargi, co jak przyjąć należy potwierdza ich aktualność, w zgodzie z zasadą ekonomiki procesowej uznano, że w warunkach niniejszej sprawy brak ten nie stanowi formalnej przeszkody do merytorycznego rozpoznania wniosku i przyjęcia - bez konieczności jego uzupełnienia, że obrazuje on stan na dzień jego złożenia. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które wiarygodnie wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W warunkach niniejszej sprawy, skarżący stwierdził wprawdzie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, lecz okoliczności, które zostały przywołane na potwierdzenie tego twierdzenia, jako w dużej części sprzeczne nie mogą być uznane za wiarygodną podstawę przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy istotne znaczenie dla oceny sytuacji materialnej strony ma to z kim prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe, liczba osób tworzących to gospodarstwo oraz ich sytuacja majątkowa i finansowa. Inaczej bowiem gospodaruje osoba prowadząca samotnie gospodarstwo domowe, inaczej zaś rodzina dwu lub wieloosobowa, w skład której wchodzą dodatkowo dzieci lub osoby starsze, wymagające leczenia. W zależności od składu rodziny inny jest rozkład ponoszonych przez jej członków wydatków. Na ocenę sytuacji finansowej strony ma natomiast wpływ nie tylko wysokość jej dochodów, ale również wysokość i przeznaczenie wydatków, jakie ponosi. Nie może też budzić wątpliwości, że dla oceny sytuacji materialnej strony istotne znaczenie ma także sytuacja majątkowa i finansowa osób, z którymi prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe. W niniejszej sprawie skarżący w rubryce nr 6, w której wpisać należy osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, wykazał obecną żonę i córkę. W rubryce nr 11 podniósł jednak, iż pomimo braku formalnej rozdzielności majątkowej z obecną żoną, faktycznie prowadzą odrębne gospodarstwa. Dodatkowo zauważyć należy, iż podnoszony we wniosku fakt wypłacania córce dobrowolnych alimentów m.in. na pokrycie kosztów utrzymania, co z kolei wynika z jej oświadczenia, załączonego do wniosku, kłóci się w istocie z faktem prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącego i jego córkę. Z reguły bowiem prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oznacza wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie, a zatem wspólne pokrywanie obciążających rodzinę wydatków oraz wspólne zaspokajanie swoich potrzeb. Wypłata alimentów córce m.in. na pokrycie kosztów utrzymania sugeruje natomiast prowadzenie przez nią odrębnego gospodarstwa domowego. W warunkach niniejszej sprawy, nie można przyjąć zatem, iż skarżący wykazał w sposób wiarygodny jak kształtuje się jego sytuacja rodzinna. Nie można przyjąć również, że wykazał w sposób rzetelny i pełny jak kształtuje się jego sytuacja finansowa. Zauważyć należy, iż w rubryce nr 10, w której wpisać należy dochody (brutto) wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wykazał dochód własny w kwocie "[...]" oraz dochód żony w kwocie "[...]". Z uwagi na zawarte w rubryce nr 11 oświadczenie skarżącego co do odrębności gospodarstw jego i jego żony, przyjąć należy, iż środki finansowe, jakimi dysponuje skarżący, pochodzą jedynie z tytułu prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Mając zaś na uwadze ich wysokość [zgodnie z rubryką nr 10 – "[...]" brutto, zgodnie z informacją zawartą przez zawodowego pełnomocnika skarżącego w skardze – ok. "[...]" netto ("roczny dochód netto nie przekracza "[...]"")] oraz wysokość deklarowanych przez skarżącego dobrowolnych alimentów na rzecz córki ("[...]" miesięcznie) nie można natomiast przyjąć za wiarygodne oświadczeń skarżącego dotyczących zarówno wysokości jego dochodu, jak i wysokości wypłacanych córce alimentów. Niezależnie od rozbieżności co do wysokości dochodu skarżącego, wskazanego przez niego i jego zawodowego pełnomocnika, stwierdzić bowiem należy, że w sytuacji, gdy wysokość tego dochodu odpowiada generalnie wysokości ustanowionych dobrowolnie alimentów, trudno dać wiarę temu, że skarżący, dysponując wyłącznie wykazanym dochodem, dobrowolnie ustanawia na rzecz córki alimenty, których wypłata pozbawia go - jeśli nie w całości to w znacznej części - środków do życia, a także uniemożliwia spłatę zaciągniętego kredytu (raty miesięczne po "[...]"). Dodatkowo zauważyć należy, że we wniosku skarżący stwierdził również, iż w granicach jego finansowych możliwości było uiszczenie kosztów postępowania w łącznej kwocie 1.000 zł, co jednak nie znajduje potwierdzenia przy wykazanym dochodzie i obciążeniach. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał wiarygodnie jak kształtuje się jego sytuacja rodzinna i finansowa, nie jest możliwe uwzględnienie jego wniosku w jakimkolwiek zakresie. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w sentencji.