II SA/Ol 135/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-05-13
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem, możliwe jest ustanowienie dla niego adwokata w ramach częściowego prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania swojej rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał za zasadne ustanowienie adwokata dla skarżącego, ponieważ jego trudna sytuacja materialna, potwierdzona wcześniejszym zwolnieniem od kosztów sądowych i niskimi dochodami rodziny, wskazuje na niemożność poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zwolnienie od kosztów sądowych w całości oznacza możliwość rozpatrzenia wniosku o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wykazał trudną sytuację materialną, posiadając niedokończony dom i niskie dochody żony z zasiłków. Wcześniej został prawomocnie zwolniony od kosztów sądowych. Sąd rozpatrywał wniosek o ustanowienie adwokata, oceniając, czy skarżący jest w stanie ponieść te koszty bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata.
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – W. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o powierzchni ok. "[...]" ("w trakcie przerwanej budowy") oraz działkę, na której jest posadowiony, o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochody żony w kwocie 379,50 zł z tytułu "ubóstwa" i w kwocie 153 zł z tytułu "niepełnosprawności".
Z dokumentów włączonych do akt niniejszej sprawy w toku toczącego się uprzednio postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy wynika, że jego żonie przyznane zostały zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł (od dnia "[...]") i zasiłek stały w kwocie 379,50 zł (w tej kwocie od dnia "[...]") oraz, że małżonkowie nie płacą podatków i innych należności, posiadają zadłużenie, brakuje im środków na leczenie, a stan "niedokończonej budowy" (domu) pozostaje bez zmian od wielu lat.
Mając na uwadze zakres żądania skarżącego, zauważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, uwzględniając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości, zwolnił go od kosztów sądowych i postanowienie to stało się prawomocne. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 ppsa). W konsekwencji, na obecnym etapie sprawy, zakresem rozstrzygnięcia objęta może być wyłącznie kwestia ustanowienia dla skarżącego adwokata.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W warunkach niniejszej sprawy, z uwagi na uprzednie zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, jedynymi pozostałymi kosztami postępowania są koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego i jego żony stwierdzić należy, że poniesienie przez niego przedmiotowych kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla jego 2-osobowej rodziny. Przyjąć bowiem należy, że środki pochodzące ze świadczeń socjalnych (zasiłku pielęgnacyjnego i zasiłku stałego) wystarczają jedynie na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych, a skarżący nie posiada majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Nieukończony dom, który stanowi jedyny majątek rodziny, służy bowiem zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych.
W tych warunkach, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło