II SA/Ol 135/17

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-03-27

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, obejmująca emeryturę w wysokości 1900 zł, dochód z działalności gospodarczej oraz znaczne wydatki stałe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że przedstawiona sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia stwierdzenia, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez stałych dochodów i majątku, a poniesienie kosztów sądowych nie może jedynie pogorszyć sytuacji materialnej, lecz musi spowodować uszczerbek w zaspokojeniu najniezbędniejszych potrzeb.
Stan faktyczny
Skarżąca Ł.T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną, emeryturę w wysokości 1900 zł oraz dochód z działalności gospodarczej. Do wniosku dołączyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wykazując znaczne wydatki stałe, w tym na media, podatki, ubezpieczenia i leczenie. Sąd analizował jej dochody i wydatki, a także posiadany majątek w postaci domu i oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Ł.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. W reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł Ł.T. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu stwierdziła, iż: "(m)a 67 lat, jest(-) samotną wdową znajdującą się w b. trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuj(e) się z emerytury w wysokości 1900 zł, ale żeby żyć i opłacać wszystkie media i inne mu(si) pracować. Dlatego równocześnie z tej emerytury wspomaga(-) finansowo działalność, tj. "[...]" w swoim domu na peryferiach osiedla w której pracuj(e) sama, gdyż jest zagrożona i wykańczana przez agresywne, konkurencje działające w bardzo bliskim sąsiedztwie." Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód netto z tytułu emerytury wynosi 1900 zł. Według wyliczenia załączonego do wniosku, łączny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł w styczniu i lutym 2017 r. łącznie 165,12 zł (13229,77 zł przychodu - 13064,65 zł kosztów jego uzyskania, w tym 9937,32 zł wydatków na zakup towarów handlowych i materiałów oraz 3127,33 zł pozostałych wydatków). Wymienione w rubryce 11 formularza zobowiązania stałe wydatki to: 1562,47 zł należności za gaz (z tytułu załączonej faktury za okres od 4 stycznia do 3 marca 2017 r.), 300 zł - energię elektryczną (bez wskazania przedziału czasowego), 250 zł - wodę (bez wskazania przedziału czasowego), 230 zł rocznie- "RTV", 433 zł - podatek od nieruchomości, ponad 700 zł - ubezpieczenia; comiesięcznie: 300 zł na ZUS, 200 zł - biuro rachunkowe, 200 zł - informatyka, 70 – "[...]", 200 zł - telefon i internet, 300 zł - leczenie; podatki VAT i PIT. Na majątek składają się: dom o pow. 142,06 m2 na działce o pow. 393 m2, "[...]" (1999 r.) i oszczędności w kwocie "[...]" zł. Przedstawiona sytuacja materialna skarżącej nie uprawnia do stwierdzenia, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ewentualnie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym nie zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; w skr. p.p.s.a.) ani też przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarżąca winna zwrócić uwagę na to, iż nie wystarczy wykazanie przez wnioskodawcę, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy jego sytuację materialną, bowiem w przepisie chodzi o taką sytuację, gdy posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie tych kosztów spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb. Stąd też, co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło