II SA/Ol 1355/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-02-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy ustanowić dla niej adwokata na zasadach prawa pomocy, jeśli nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona, która jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, powinna mieć ustanowionego adwokata na zasadach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji materialnej skarżącej, charakteryzującej się chorobami własnymi i dzieci, wysokimi wydatkami na leki i energię, brak jest środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca W. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką chorych dzieci, sama również choruje, a wydatki na leki i energię są wysokie. Wniosła o pomoc finansową na uregulowanie zaległości za energię, podnosząc, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia z powodu kosztów leczenia i diety. Zaciągnęła kredyt bankowy, co pogorszyło jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia z pomocy społecznej postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata.
We wniosku z dnia 7 lutego 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, W. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką dzieci. Skarżąca jest osobą chorą (na "[...]" – rubryka nr 5), zaś dzieci są osobami niepełnosprawnymi (rubryka nr 8). W rubryce nr 7.1. skarżąca wykazała mieszkanie komunalne o powierzchni "[...]", w rubryce nr 10 – dochód własny i dzieci z tytułu rent socjalnych, zasiłków pielęgnacyjnych i świadczenia pielęgnacyjnego w łącznej kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 9 podniosła, iż wydatki na leki i energię elektryczną są wysokie. W rubrykach nr 5 i 11 dodała, iż mieszka wraz z dziećmi w ciężkich warunkach lokalowych "[...]".
W znajdującym się w aktach administracyjnych wniosku skarżącej o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości z tytułu opłat za energię elektryczną z dnia "[...]", skarżąca podniosła, iż dotąd starała się systematycznie gromadzić środki finansowe na spłatę zadłużenia za energię, lecz choruje, a choroba wymaga stosowania kosztownej diety i leków, więc nie jest w stanie spłacić całości zadłużenia. W znajdującym się w aktach sądowych piśmie procesowym z dnia "[...]" dodała, iż wobec nieudzielania jej pomocy zmuszona była do zaciągnięcia kredytu bankowego w związku z czym pogorszyła się jeszcze jej sytuacja, gdyż jak podniosła "nie stać mnie na ten kredyt".
Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, koszty związane z ustanowieniem adwokata, stanowią w warunkach niniejszej sprawy jedyne koszty, do których poniesienia zobowiązana jest skarżąca w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej i jej dzieci stwierdzić należy, iż nie pozwala ona na poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zauważyć należy, iż zarówno skarżąca, jak i jej dzieci, są osobami chorymi i jak wskazała skarżąca ich wydatki na leki są wysokie, dodatkowo choroba skarżącej wymaga stosowania kosztownej diety. Wysokie są również jak wskazała wydatki na energię elektryczną, z których regulowaniem, jak wynika ze sprawy administracyjnej, skarżąca ma problemy. W tych okolicznościach, stwierdzić należy, iż ze środków pieniężnych, którymi obecnie dysponuje, a które nie są wystarczające na pokrycie jednocześnie kosztów leczenia wszystkich członków rodziny i regulowanie wszystkich bieżących wydatków mieszkaniowych, nie jest ona w stanie poczynić oszczędności z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, a ani ona ani jej dzieci nie posiadają środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie przedmiotowych kosztów.
W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącej adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło