II SA/Ol 136/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym : Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2006r., w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi Z. W., na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Decyzją Nr "[...]" z dnia 14 październik 2005r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 154 § l Kodeku postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. l w zw. z art. 21 ust. l ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 42, póz. 371 ze zm.) odmówił Z. W. uchylenia własnej decyzji z dnia 28 października 2004r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia l czerwca 2004r. o odmowie zmiany decyzji w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W motywach uzasadnienia organ podał, że wobec złożenia przez stronę w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 28 października 2004r. kolejnego wniosku, w którym nie przedstawiła ustawowych przesłanek wznowienia postępowania ani też podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji organ zakwalifikował pismo jako wniosek o uchylenie własnej decyzji w trybie art. 154 Kpa. Stwierdzono, iż strona nie wykazała aby za uchyleniem ostatecznej decyzji organu przemawiał interes społeczny czy też słuszny interes strony. Podano także, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 28 października 2004r. została poddana sądowej kontroli i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 lutego 2005r. "[...]" oddalił skargę Z. W. nie dostrzegając naruszenia prawa materialnego ani procesowego przez ten akt administracyjny. Stosownie zaś do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Decyzję tę strona otrzymała w dniu 25 października 2005r. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. W. złożył w dniu 21 listopada 2005r. (data stempla pocztowego UP w O.) podając, iż niesłusznie pozbawiono go uprawnień kombatanckich. Wyjaśnił, iż w 1949r. został powołany do zasadniczej służby wojskowej jako poborowy i przydzielono go do jednostki wojskowej "[...]" stacjonującej w L.. Następnie pluton żołnierzy zasadniczej służby wojskowej został skierowany do dyspozycji III Brygady KB W w R. Wyjaśnił, iż w 1950r. został wysłany do miejscowości W., C., B. w celu ochrony ludności polskiej przed napadami grup UPA. Podniósł, że żołnierz zasadniczej służby wojskowej nie był utrwalaczem władzy ludowej, gdyż musiał odbyć służbę wojskową i nie służył za pieniądze. Postanowieniem Nr "[...]" z dnia 4 stycznia 2006. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 129 § l i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 98, póz. 1071 ze zm., dalej: kpa), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, iż strona została prawidłowo pouczona o 14 dniowym terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 Kpa. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że Z. W. osobiście odebrał ją w dniu 25 października 2005r., zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy sporządzony 19 listopada 2005r. został nadany listem poleconym w dniu 21 listopada 2005r., czyli z uchybieniem terminu do jego złożenia. Poinformowano, że strona nie wystąpiła także z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył Z. W. wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego prośby, którą wysłał w dniu 19 listopada 2005r. a nie zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Argumentował, że 2005r. był szczególnym rokiem, w którym dotknęły go ogromne tragedie i do chwili obecnej nie może jeszcze dojść do siebie."[...]". Wyjaśnił, że po tych przeżyciach nie był w stanie zająć się swoimi sprawami. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego prośby i przywrócenie mu uprawnień kombatanta, które posiadał przez 23 lata do 1999r., gdy zostały mu one zawieszone z uwagi na utrwalanie władzy ludowej. Ponownie podniósł, że w trakcie zasadniczej służby wojskowej nie miał możliwości wyboru miejsca jej odbywania oraz wpływu na wykonywanie poleceń zabezpieczania ludności polskiej w czasie przesiedlania przed napaścią grup ukraińskich. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko, wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm). W dniu 10 marca 2006r. skarżący został poinformowany, o treści art. 119 pkt 2 tej ustawy, przesłano mu odpowiedź organu na wniesioną skargę, w której organ zawarł wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, jak również pouczono skarżącego, iż może w terminie 14 dni złożyć żądanie przeprowadzenia w sprawie rozprawy. Wyjaśniono, iż w przypadku braku żądania przeprowadzenia rozprawy we wskazanym terminie sprawa zostanie skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym. W wyznaczonym przez Sąd terminie strona skarżąca nie sprzeciwiła się rozpoznaniu jej sprawy w trybie uproszczonym. Zarządzeniem Sądu z dnia 29 marca 2006r. wezwano skarżącego do jednoznacznego oświadczenia, czy pismo z 26 stycznia 2006r. skierowanie do Sądu jest prośbą o przywrócenie terminu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, czy też jest to skarga na wydane przez ten organ postanowienie z dnia 4 stycznia 2006r. Pismem z dnia 5 kwietnia 2006r. Z. W. wyjaśnił, że pismo skierowane do Sądu w dniu 26 stycznia 2006r. jest skargą na wydane w sprawie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. Ponowił skarżący wniosek o uchylenie i zmianę tego postanowienia oraz nakazanie organowi przywrócenia terminu i ponownego rozpoznania sprawy o nabycie uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty administracyjne m.in. postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.. Wzruszenie postanowienia może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza ono przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy p.p.s.a. ). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest zagadnienie procesowe dotyczące wydanego w sprawie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do art. 127 § 3 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Po myśli art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mógł zostać skutecznie złożony w terminie czternastu dni od daty otrzymania decyzji. Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że decyzja z dnia 14 października 2005r. została doręczona skarżącemu osobiście w dniu 25 października 2005r. za zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru. W tym miejscu należy wyjaśnić, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej lub złożono w polskim urzędzie konsularnym -art. 57 § 5 Kpa. Zdanie drugie ww. przepisu wprowadza wyjątki od powyższej zasady, a mianowicie termin uważa się za zachowany również w przypadku, gdy przed jego upływem żołnierz lub członek załogi statku morskiego złożył je w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku, a także gdy osoba pozbawiona wolności złożyła pismo w administracji zakładu karnego. W rozpatrywanej sprawie wyjątki powyższe nie mają miejsca. Wobec tego skarżący winien złożyć do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia 8 listopada 2005r. Z daty stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której przesłany został przez Z. W. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że nadany on został w dniu 21 listopada 2005r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne, wobec czego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. podlega kontroli sądowej. Sąd dokonując kontroli legalności wydanego w tym przedmiocie postanowienia bada, czy faktycznie doszło ze strony skarżącego do uchybienia terminu we wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz czy nie została np. złożona prośba o przywrócenie uchybionego terminu, bowiem w przypadku złożenia takiej prośby nie jest dopuszczalne wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu przed ostatecznym rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie wraz ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia takiego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem prawidłowo organ stwierdził, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło z uchybieniem terminu. W tym miejscu należy skarżącemu wyjaśnić, że stosownie do art. 58 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia § 2 tego przepisu wynika, że organem uprawnionym do rozpatrzenia takiego wniosku jest organ, przed którym nastąpiło uchybienie terminu, czyli w tym wypadku jest to Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Sąd, do którego skarżący wystąpił ze skargą nie posiada kompetencji do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności przed organem administracji publicznej, bowiem Sąd może jedynie przywracać uchybione terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie zaś w postępowaniu przed organami administracji. Ponieważ wniesione do Sądu pismo z dnia 26 stycznia 2006r. nie posiadało nazwy, zaś jego treść zawierała przesłanki mogące uzasadniać przywrócenie terminu Sąd powziął wątpliwości co do charakteru prawnego złożonego mu pisma i z tego też powodu wystąpił do skarżącego o jednoznaczne oświadczenie, czy pismo to stanowi wniosek o przywrócenie terminu skierowany do organu, czy też jest to skarga na wydane w sprawie postanowienie. Z. W. pismem z dnia 5 kwietnia 2006r. oświadczył, że pismo jego stanowiło skargę na wydane w sprawie postanowienie z dnia 4 stycznia 2006r. Skarżącemu wyjaśnić pozostaje również, że z uwagi na zapis art. 119 ustawy p.p.s.a. mniejsza sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, bowiem sprawa może być rozpoznana w tym trybie jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożonym wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym złożył organ administracji, zaś skarżący mimo pouczenia w terminie 14 dni nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.