II SA/Ol 136/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-04-01
Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania są świadczenia socjalne (zasiłek pielęgnacyjny i zasiłek stały) i która nie posiada majątku umożliwiającego pozyskanie środków na pokrycie kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania są świadczenia socjalne (zasiłek pielęgnacyjny i zasiłek stały), a która nie posiada majątku umożliwiającego pozyskanie środków na pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W takiej sytuacji stwierdza się, że osoba ta nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca T.P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada nieukończony dom i działkę, a jej dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń socjalnych (zasiłek pielęgnacyjny i zasiłek stały). Strona podniosła również, że posiada zadłużenie i brakuje jej środków na leczenie.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.
W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca – T.P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W rubryce nr 7.1. skarżąca wykazała dom o powierzchni ok. 120 m2 ("w trakcie przerwanej budowy") oraz działkę, na której jest posadowiony, o powierzchni 0,05 ha, natomiast w rubryce nr 10 wykazała swoje dochody w kwocie 379,50 zł z tytułu "ubóstwa" i w kwocie 153 zł z tytułu "niepełnosprawności".
Dla pełnego zobrazowania sytuacji materialnej rodziny skarżącej, do akt niniejszej sprawy włączone zostały – ze sprawy o sygn. akt II SA/Ol 580/13 – złożone przez nią na wezwanie Referendarza sądowego kopie decyzji dotyczących otrzymywanych świadczeń socjalnych, z których wynika, że przyznane jej zostały: zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł (od dnia 1 lutego 2009 r. na stałe) i zasiłek stały w kwocie 379,50 zł (w tej kwocie od dnia 1 października 2012 r.), oraz kopia dodatkowego oświadczenia, w którym podniosła, iż nie płacą podatków i innych należności, posiadają zadłużenie i brakuje im środków na leczenie. Wyjaśniła również, iż stan "niedokończonej budowy" (domu) pozostaje bez zmian od wielu lat.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącej i jej męża przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata. W sytuacji, gdy jedynymi źródłami utrzymania rodziny skarżącej są świadczenia socjalne (zasiłek pielęgnacyjny i zasiłek stały) za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca nie posiada również majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Nieukończony dom, który stanowi jedyny majątek rodziny, służy bowiem zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło