II SA/Ol 1363/14

WyrokWSA w Olsztynie2015-02-10

Skład orzekający: Janina Kosowska, Alicja Jaszczak-Sikora, Hanna Raszkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając nieważność decyzji ustalającej wysługę lat policjanta, powinien ustalić tę wysługę na dzień przyjęcia do służby, czy na dzień stwierdzenia nieważności decyzji, oraz czy w takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy o przedawnieniu roszczeń?
Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wysługę lat policjanta ma skutek prawny wsteczny (ex tunc), co oznacza, że organ powinien ponownie ustalić wysługę lat na dzień przyjęcia policjanta do służby. W przypadku, gdy policjant udokumentował okresy zaliczane do wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, prawo do wzrostu uposażenia powstaje z tym dniem, a przepisy o przedawnieniu nie mają zastosowania do ustalenia samego prawa, lecz do realizacji roszczenia o wypłatę świadczenia.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz R.T. otrzymał trzy rozkazy personalne dotyczące przyjęcia do służby w Policji, które różniły się ustaloną wysługą lat i wzrostem uposażenia. W 2014 r. stwierdzono błąd w naliczaniu wysługi lat, co doprowadziło do postępowań o stwierdzenie nieważności rozkazów personalnych. Organ I instancji ustalił nowe uposażenie, a organ II instancji uchylił tę decyzję, stosując przepisy o przedawnieniu. Skarżący domagał się prawidłowego ustalenia wysługi lat od dnia przyjęcia do służby i wypłaty zaległych kwot.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 roku sprawy ze skargi R. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz R. T. kwotę 240,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przedstawionych Sądowi dokumentów wynika, że R.T. został przyjęty do służby w Policji przez Komendanta Powiatowego Policji z dniem "[...]" r. Na tę okoliczność doręczone zostały mu trzy rozkazy personalne o tym samym numerze "[...]", wszystkie z datą ‘[...]" r., które różniły się ustaloną funkcjonariuszowi na dzień przyjęcia do służby wysługą lat i procentowym wzrostem uposażenia zasadniczego z tego tytułu. Odbiór pierwszego z tych rozkazów R. T. pokwitował w dniu 23 listopada 2004 r. Zgodnie z jego treścią ustalono mu na dzień przyjęcia do służby wysługę lat w wymiarze 5 lat, 6 miesięcy i 18 dni. Orzeczono, że z tego tytułu przysługuje mu na dzień przyjęcia do służby prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 5%. Drugi rozkaz doręczono funkcjonariuszowi w dniu 26 listopada 2004 r. Różnił się on od poprzedniego tym, że ustalono wysługę lat na dzień 22 listopada 2004 r. w wymiarze 5 lat, 5 miesięcy i 24 dni i przyznano 5% wzrostu uposażenia zasadniczego z tego tytułu. Trzeci rozkaz o przyjęciu do służby R.T. otrzymał w dniu 12 lutego 2005 r. W tym rozkazie ustalono mu wysługę lat w wymiarze 2 lat, 7 miesięcy i 24 dni oraz 2% wzrostu uposażenia zasadniczego z tego tytułu, na dzień przyjęcia do służby. Tylko w pierwszym z tych rozkazów przy ustalaniu wzrostu uposażenia zaliczono okres praktycznej nauki zawodu od 1 września 1992 r. do 30 czerwca 1995 r. (dwa lata, 10 miesięcy). W 2014 r. w Komendzie Powiatowej Policji, gdzie Rafał Tkaczuk pełni służbę od 2010 r., w trakcie wykonywania czynności służbowych związanych z koniecznością ponownego przeliczenia stażu pracy wszystkich pracowników i funkcjonariuszy KPP, stwierdzono, że w/w funkcjonariusz ma błędnie ustaloną wysługę lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Zakwestionowano zaliczenie do wysługi lat okresu zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie Produkcyjno - Usługowo – Handlowym "[...]" w okresie od 01.03.2000 r. do 31.05.2000 r. Z uwagi na tę okoliczność Komendant Powiatowy Policji wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyeliminowanie z obrotu prawnego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji nr "[...]" z dnia "[...]" r., ustalającego policjantowi wysługę lat w wymiarze 2 lat, 7 miesięcy i 24 dni oraz 2% wzrostu uposażenia z tego tytułu. Komendant Wojewódzki Policji wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności wymienionego rozkazu personalnego, o czym zawiadomił R. T. w dniu 28 kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na to zawiadomienie funkcjonariusz przedstawił, znajdujące się w jego posiadaniu, trzy rozkazy o przyjęciu go do służby o nr "[...]", ustalające mu w różny sposób wysługę lat i wzrost uposażenia z tego tytułu. Okazało się wówczas, że w aktach osobowych policjanta brak jest rozkazów ustalających mu na dzień przyjęcia do służby 5% wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat. W aktach tych brak było też świadectwa pracy dokumentującego zatrudnienie funkcjonariusza jako ucznia praktycznej nauki zawodu w Zakładzie Usługowo-Handlowym "[...]" od 01.08.1992 r. do 12.06.1995 r. Postanowieniami z dnia "[...]" 2014r., odpowiednio nr 2, 3 i 4 Komendant Powiatowy odtworzył trzy wymienione rozkazy personalne nr "[...]" z dnia "[...]". Następnie Komendant Wojewódzki Policji wydał trzy decyzje stwierdzające nieważność poszczególnych rozkazów personalnych nr "[...]" z dnia "[...]" r. Odpowiednio decyzjami nr "[...]" z dnia "[...]" r. i nr "[...]" z dnia "[...]" r. stwierdzono w całości nieważność rozkazów personalnych doręczonych policjantowi po wejściu do obrotu prawnego pierwszego, doręczonego stronie w dniu 23 listopada 2004r. Natomiast decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" r. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził nieważność rozkazu personalnego nr "[...]" o przyjęciu policjanta do służby, doręczonego stronie w dniu 23 listopada 2004 r., w części ustalającej policjantowi na dzień przyjęcia do służby wysługę lat w wymiarze 5 lat, 6 miesięcy i 18 dni oraz 5% wzrostu uposażenia zasadniczego z tego tytułu. Jako powód takiego rozstrzygnięcia wskazano błędne zaliczenie do wysługi lat okresu zatrudnienia na ¼ etatu w ZPUH "[...]" w okresie od 1 marca 2000 r. do 31 maja 2000 r. Wskazano, że obowiązujące uprzednio i obecnie przepisy nie przewidywały możliwości zaliczenia okresu pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy do wysługi lat. Organ wyższego stopnia potwierdził jednocześnie zaliczenie do wysługi lat policjantowi okresu zatrudnienia jako ucznia praktycznej nauki zawodu w ZUH "[...]". W dniu "[...]" r. Komendant Powiatowy Policji (dalej jako: "organ I instancji") wydał rozkaz personalny nr "[...]", którym ustalił R. T. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 20 sierpnia 2014 r. w wysokości 15 %. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 101 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 3, § 4 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 w zw. z § 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie"). W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na prawomocność decyzji nr "[...]" z dnia ‘[...]" o częściowym stwierdzeniu nieważności rozkazu nr "[...]". Wskazał, że w związku z tym zaistniała konieczność ponownego ustalenia funkcjonariuszowi wysługi lat uwzględnianej na dzień stwierdzenia nieważności decyzji, tj. 20 sierpnia 2014 r. Następnie organ wyszczególnił jakie okresy zatrudnienia zaliczył stronie do wysługi lat. Uwzględniono m.in. zatrudnienie jako ucznia nauki zawodu w okresie od 1 sierpnia 1992 r. do 12 czerwca 1995 r. oraz służbę w Policji od 22.11.2004 r. do 20.08.2014 r. Reasumując organ stwierdził, ze łączna wysługa lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego na dzień stwierdzenia nieważności decyzji, tj. 20 sierpnia 2014 r. wynosi: 15 lat, 1 miesiąc i 3 dni. Tym samym prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat na dzień 20 sierpnia 2014 r. przysługuje w wysokości 15%. W odwołaniu od tej decyzji R. T., powołując się na art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, wniósł o ponowne, prawidłowe wyliczenie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat od dnia wcielenia do służby w Policji tj. 22 listopada 2004 r. Podniósł, że z tym dniem wzrost uposażenia powinien wynosić 5%, a nie jak błędnie było naliczane do dnia 20 sierpnia 2014 r. - 2%. Stwierdził, że z nieustalonych przyczyn, nie uznano mu prawnie przysługującego do wysługi okresu zatrudnienia jako ucznia praktycznej nauki zawodu w Zakładzie Usługowo-Handlowym "[...]" w okresie od 01.08.1992 r. do 12.06.1995r. Zaznaczył, że oryginał świadectwa pracy z tego okresu został zagubiony w KPP. Zdaniem odwołującego okoliczności te należy uznać za wadę o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wskazał, że naliczanie mu 2% zamiast 5% wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i było dla niego krzywdzące. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Komendant Wojewódzki Policji (dalej jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w całości i ustalił prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 20 sierpnia 2011 r., w wysokości 12%. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy i przyznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił policjantowi wysługę lat na dzień 20 sierpnia 2014 r. Biorąc jednak pod uwagę całokształt zgromadzonego materiału, organ II instancji doszedł do wniosku iż, zachodzą przesłanki do zastosowania art. 107 ust. 1 ustawy o Policji o przedawnieniu roszczeń. Podniesiono, że obowiązek uwzględnienia przepisów o przedawnieniu oznacza, że policjant który złożył w komórce kadrowej stosowne dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, a nie będzie miał z tego tytułu ustalonego procentowego wzrostu uposażenia, będzie mógł mieć w wydanej w przyszłości decyzji określone prawo do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego, wynikającego z potwierdzonych złożonymi dokumentami okresów, dopiero w dacie wynikającej z trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, która to data, wobec upływu ponad 3 lat od złożenia stosownych dokumentów w komórce kadrowej, może być późniejsza niż data, w której niezbędne dokumenty zostały złożone. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie policjant dopełnił obowiązku wynikającego z § 5 rozporządzenia i złożył w komórce kadrowej dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi. Świadczy o tym fakt, iż w dwóch rozkazach personalnych nr ‘[...]" Komendanta Powiatowego Policji z "[...]" r. wskazano konkretne okresy zatrudnienia w tym okres zatrudnienia od 01.08.1992 r. do 12.06.1995 r. w Zakładzie Usługowo-Handlowym "[...]". Pominięcie w trzecim z opisywanych rozkazów personalnych tego okresu należy uznać za niewłaściwe, bowiem w świetle obowiązujących w dniu wydania w/w skazanej decyzji jak i obecnie obowiązujących przepisów, praca w celu przygotowania zawodowego podlegała zaliczeniu do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia. Nie jest jednak możliwe przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zaistniały wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające spóźnione dochodzenie roszczenia. Uwzględniono, że policjant znał od dawna treść rozstrzygnięcia wskazanej w odwołaniu decyzji, nie złożył od niej odwołania i nie podnosił kwestii dotyczącej jej wadliwości. Stwierdzono, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie ujawnił, aby policjant do dnia wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr "[...]" Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]" r. przejawiał jakąkolwiek aktywność przy dochodzeniu roszczeń z tytułu pomniejszonej wysługi lat. Zauważono, że każdy policjant co miesiąc otrzymywał pisemną informację na temat wysokości otrzymywanego uposażenia w rozbiciu na poszczególne składowe, w tym wskazana była procentowa wysokość wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat. Zaznaczono też, że organ I instancji nie miał wiedzy i możliwości wcześniejszego zweryfikowania zaistniałej sytuacji, gdyż. policjant 1 września 2010 r. został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji, a w przekazanych w ślad za policjantem aktach osobowych nie było żadnej informacji o zatrudnieniu w Zakładzie Usługowo-Handlowym "[...]". Policjant nie wzmiankował o tym w życiorysie ani kwestionariuszu osobowym. Reasumując, organ stwierdził, że ponieważ 20 sierpnia 2014 r. stwierdzono nieważność rozkazu personalnego ustalającego policjantowi wysługę lat, a następnie na ten dzień ustalono wysługę lat, przyjąć należy, iż od tego dnia roszczenie prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat stało się wymagalne. A zatem przy uwzględnieniu dyspozycji art. 107 ust.1 ustawy o Policji, zainteresowanemu przysługuje wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat na dzień 20 sierpnia 2011 r. w wysokości 12%. Organ podkreślił, że zmiana terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat w zaskarżonej decyzji wynika z niezastosowania przez organ I instancji dyspozycji art. 107 ust.1 ustawy o Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie R.T. domagał się zweryfikowania powyższej decyzji. Opisał przebieg postępowania w sprawie. Podniósł, że cały czas do 28 kwietnia 2014 r. był przekonany, że do pensji jest mu doliczana prawidłowa kwota z tytułu wysługi lat przepracowanych przed przyjęciem do Policji. Podał, że pensja wpływa na konto bankowe i nie był w stanie wyłapać błędu. Zauważył, że wprawdzie organy uwzględniły mu brakujący okres prawie trzech lat i doliczono mu 3% wzrostu uposażenia zasadniczego z tego tytułu oraz przyznano, że błąd został popełniony, ale nie zwrócono mu należnej zaległej kwot z tytułu niewypłacenia wzrostu uposażenia w wysokości brakujących 3%. W ocenie skarżącego, organ II instancji uwzględnił jego roszczenie za okres ostatnich trzech lat, odmawiając mu uwzględnienia pozostałego okresu ok.10 lat. Natomiast zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, przysługuje mu cała należna, a niewypłacona kwota wraz z odsetkami, ponieważ zaistniały wyjątkowe okoliczności w postaci: wydania dwóch rozbieżnych rozkazów, niekompetentności pracowników kadrowych, braku nadzoru kadry kierowniczej, bałaganu w administracji KPP i zagubienia dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że upływ terminu przedawnienia jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Wskazano, że uwzględnienie okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, objęte jest uznaniem administracyjnym i w ocenie organu nie zachodzą usprawiedliwione, wyjątkowe okoliczności w opóźnieniu dochodzenia należności, gdyż skarżący od 2004 r. wiedział o wydaniu kilku rozkazów personalnych w przedmiocie ustalenia wysługi lat od której uzależniony jest wzrost uposażenia. Pismem procesowym z dnia 29 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował zarzuty skargi, podnosząc naruszenie: 1. § 5 ust. 2 i 4 rozporządzenia polegające na nieuwzględnieniu dyspozycji tych przepisów i ustaleniu wysługi lat oraz jego procentowej wysokości na dzień 20 sierpnia 2011 r., podczas gdy ustalenie wysługi lat oraz jego procentowej wysokości winno nastąpić tylko na dzień przyjęcia skarżącego do służby, tj. na dzień 22 listopada 2004 r., 2. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niepowiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania, możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami postępowania oraz prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a tym samym niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, 3. art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nieuwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz dokonanie jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego. Z uwagi na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że wbrew przekonaniu organów decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego nie miała charakteru konstytutywnego. Podniósł, że sankcja nieważności, stosowana przy kardynalnych naruszeniach przepisów prawa, ma konsekwencje prawne pozbawienia decyzji zdolności do wywołania skutków prawnych uznanych przez przepisy prawa od chwili wydania, oznacza to bezskuteczność prawną z mocą wsteczną (ex tunc). Wobec deklaratoryjnego charakteru decyzji o stwierdzeniu nieważności, Komendant Powiatowy Policji winien wydać nowe rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i jego procentowej wysokości. Powyższe rozstrzygnięcie, stosownie do treści przepisów § 5 rozporządzenia, winno być podjęte na dzień przyjęcia policjanta do służby, nie zaś jak twierdzi organ II instancji na dzień stwierdzenia nieważności decyzji. Adwokat zauważył, że odrębną kwestią jest przedawnienie roszczenia, wynikające z opóźnienia w jego dochodzeniu. Zaznaczono, że przedmiotowe postępowanie dotyczy ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, nie zaś prawa do wypłaty świadczenia w związku z ustaleniem tego prawa. Pełnomocnik wyraził niezrozumienie koncepcji przedawnienia przyjętej przez organ II instancji. Stwierdził, że wywód organu w tym zakresie jest niejasny i stanowi dowolną interpretację organu. Zdaniem skarżącego, nawet przy przyjęciu prawidłowości rozumowania organu II instancji w zakresie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 20.08.2011 r. (uwzględniając przepisy o przedawnieniu), organ winien wziąć pod uwagę treść art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Stosownie do treści w/w artykułu organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Tymczasem organ nie skorzystał z przewidzianej w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji możliwości nieuwzględnienia przedawnienia, gdyż stanął na błędnym stanowisku, iż nie zaktualizowała się przesłanka w postaci zaistnienia wyjątkowych okoliczności. W dalszym ciągu uzasadnienia strona skarżąca przekonywała, że w przedmiotowej sprawie zaistniały szczególne okoliczności, które uzasadniają zastosowanie wyjątku określonego w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze. Podkreślił, że w tej sprawie zostały wydane trzy rozkazy personalne o tych samych numerach, a każdy przyznawał skarżącemu inne uposażenie. Była to ewidentna wina organu i wszystkie te decyzje zostały uchylone. Skarżący nie wiedział, która z tych trzech decyzji była ostatecznie realizowana. Skarżący otrzymywał pieniądze na konto i znał tylko łączną kwotę wynagrodzenia bez wyszczególnienia jego składników. Dlatego skarżący był przekonany, że otrzymywał uposażenie za wysługę lat w wysokości 5%. Kwestią odmienną jest kwestia przedawnienia, podnoszona przez organ, ale tok myślenia organu w tym zakresie jest dla skarżącego niezrozumiały. Pełnomocnik organu wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi organu na skargę oraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podał, że charakter tego postępowania był specyficzny. W Policji bowiem został wprowadzony system, który uniemożliwiał wprowadzenie błędnie naliczonego okresu zatrudnienia na ¼ etatu. W skali kraju przypadków błędnego naliczenia było około 300. Wskazał, że nie wie, jak mogło dojść do tego, że kadrowa komendy powiatowej przygotowała trzy różne rozkazy o tym samym numerze na trzy różne kwoty wynagrodzenia. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że trudno zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej o nieinformowaniu skarżącego o postępowaniu, gdyż dnia 4 sierpnia wystosowano do skarżącego pismo informujące, co jest przedmiotem tego postępowania i jakie skarżącemu przysługują uprawnienia. Podał, że strona skarżąca już w 2004 roku winna wiedzieć, że rozkazem błędnie naliczono mu uposażenie. Stwierdził, że wyrównanie przysługuje skarżącemu za trzy ostatnie lata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Bez wątpienia wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, czyli od początku obowiązywania rozstrzygnięcia o ustaleniu skarżącemu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby oraz należnego z tego tytułu procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tym dniem, powodowało konieczność ponownego ustalenia posiadanej i udokumentowanej przez skarżącego na dzień przyjęcia do służby wysługi lat i orzeczenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tego tytułu na ten dzień. Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 100 i 101 ust. 1 ustawy o Policji). Na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o Policji zostało wydane cytowane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), które w § 5 ust. 1 stanowi, że dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Zgodnie z ust. 2 § 5 wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Stosownie do ust. 3 § 5 rozporządzenia przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (§ 5 ust. 4 rozporządzenia). W myśl zaś ust. 5 § 5 dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że funkcjonariuszowi Policji uposażenie przysługuje już z dniem przyjęcia do służby. Ponieważ składową tego uposażenia stanowi obligatoryjnie procentowa wartość uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, zasadą jest ustalenie na dzień przyjęcia do służby dotychczasowej wysługi lat. Przy czym chodzi tutaj tylko o okresy podlegające wliczeniu do okresu pracy sprzed przyjęcia do służby w Policji, gdyż dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji. Oznacza to, że dalszy wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat w Policji naliczany jest automatycznie na podstawie decyzji ustalającej wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Tylko w przypadku późniejszego udokumentowania przez policjanta dotychczas niezaliczonych okresów zatrudnienia sprzed przyjęcia do służby, organ może zmienić dotychczasową decyzję ustalającą wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Zmiana ta, co podkreślić należy, dotyczy tylko ustalenia wysługi lat na dzień przyjęcia do służby. Zarówno ustalenie wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, jak i późniejsza zmiana rozstrzygnięcia w tym zakresie możliwa jest tylko w przypadku udokumentowania przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat. Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o Policji zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. W wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2885/13 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ze złożeniem dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat staje się wymagalne roszczenie policjanta o wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat. Dzień złożenia dokumentacji określa początek biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Oznacza to, że z dniem złożenia stosownej dokumentacji policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, zachodzi więc okoliczność uzasadniająca zmianę uposażenia. Roszczenie o zmianę uposażenia nie istnieje wcześniej, tj. przed wykazaniem przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat. Natomiast policjant w okresie nieprzedawnionym (3 lata od złożenia dokumentacji) może realizować swoje prawo do wzrostu uposażenia. W takim sensie należy rozumieć zapis § 5 ust. 4 in fine, który stanowi o uwzględnianiu przepisów o przedawnieniu. Aby właściwie odczytywać ten przepis, należy odróżnić "ustalenie wysługi lat na dzień przyjęcia policjanta do służby", o czym mowa w ust. 3 § 5 rozporządzenia, od wzmiankowanego w ust. 4 § 5 "terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat". Jeżeli policjant udokumentuje na dzień przyjęcia do służby okresy podlegające zaliczeniu do wysługi lat oba te terminy będą zbieżne, gdyż prawo do uposażenia z tego tytułu przysługuje z chwilą mianowania na stanowisko służbowe. Inaczej będzie w przypadku udokumentowania przez policjanta w późniejszym okresie dodatkowych, niezaliczonych dotychczas okresów zatrudnienia. Wówczas wydaje się decyzję zmieniającą wysługę lat na dzień przyjęcia do służby i odrębnie określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia z tytułu tego zaliczenia. Jak wyjaśniono powyżej policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat z dniem złożenia stosownej dokumentacji. Jeżeli jednak, mimo złożenia wymaganych dokumentów, organ nie rozstrzygnie o tym prawie, Policjant może dochodzić wzrostu uposażenia z tytułu wykazanej wysługi lat za okres 3 lat wstecz, nie później jednak niż do momentu złożenia dokumentacji. W rozpatrywanym przypadku nie dokonywano jednak zmiany rozstrzygnięcia o ustaleniu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, ponieważ nie zachodziła potrzeba doliczenia policjantowi do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów sprzed przyjęcia do służby. Ujawnienie dopiero w 2014 r. w Komendzie Powiatowej Policji faktu pozostawania w obrocie prawnym rozkazu personalnego ustalającego skarżącemu wysługę lat, z uwzględnieniem blisko trzyletniego zatrudnienia w ramach praktycznej nauki zawodu, nie oznacza, że skarżący dopiero tego roku udokumentował ten okres zatrudnienia. Skarżący konsekwentnie podnosił, że dostarczył do kadr w czasie przyjęcia do służby oryginał świadectwa pracy w Zakładzie Usługowo-Handlowym "[...]". Sam organ odwoławczy przyznał, że policjant w 2004 r. dopełnił obowiązku wynikającego z § 5 rozporządzenia i złożył w komórce kadrowej dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, w tym zatrudnienie w Zakładzie Usługowo-Handlowym "[...]". Z nieznanych przyczyn dokument ten, jak i rozkaz personalny uwzględniający jego treść zostały usunięte z akt osobowych policjanta. Przy czym obowiązywanie tego rozkazu, w którym wymienia się dokładnie sporny okres zatrudnienia, potwierdzone zostało w dniu "[...]" 2014 r. postanowieniem o jego odtworzeniu, a następnie decyzją z dnia "[...]" 2014 r. stwierdzającą jego nieważność. Stąd wniosek, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu tej wysługi lat skarżący nabył z dniem przyjęcia do służby. I nie ma tu znaczenia, że dokumenty potwierdzające ten okres zatrudnienia strona złożyła w Komendzie Powiatowej Policji w B. (jednostki organizacyjnej Policji jaką jest też, w ramach tej samej formacji, Komenda Powiatowa w L.). Chociaż prawo to nie było realizowane, to nie sposób negować, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu tej wysługi lat skarżący posiadał przez cały czas trwania stosunku służbowego do dnia stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w części ustalającej wysługę lat, przyznającej mu to prawo. Komendant Wojewódzki Policji potwierdził taki stan rzeczy również w decyzji stwierdzającej nieważność przedmiotowego rozkazu, gdyż nie kwestionował w ogóle zaliczenia skarżącemu zatrudnienia w ramach praktycznej nauki zawodu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego rozkazu personalnego ustalającego skarżącemu na dzień przyjęcia do służby wysługę lat w wymiarze ponad 5 lat, uzasadniono tylko koniecznością anulowania doliczonego mu zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy - 2 miesięcy. W konsekwencji na obecnym etapie, prawidłowo organ I instancji powinien na nowo ustalić skarżącemu wysługę lat na dzień przyjęcia skarżącego do służby, pomijając przede wszystkim okres skutkujący stwierdzeniem nieważności dotychczasowego rozkazu, uwzględniając udokumentowany przez stronę staż pracy sprzed przyjęcia do służby w Policji, określić procentową wartość wzrostu uposażenia zasadniczego z tego tytułu oraz ustalić, że prawo do tego wzrostu przysługuje stronie z dniem przyjęcia do służby. Stwierdzenie nieważności powoływanego rozkazu personalnego pozbawiło skarżącego z mocą wsteczną prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat, ustalonej mu na dzień przyjęcia do służby, tak jakby nigdy nie zostało ono mu przyznane. Taka sytuacja prawna uniemożliwia skarżącemu dochodzenie jakichkolwiek roszczeń o wypłatę świadczenia w związku z uprzednim ustaleniem prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Dopiero po ponownym prawidłowym ustaleniu tego prawa, skarżący będzie mógł dochodzić niewypłaconych mu świadczeń i przekonywać organ do wypłaty zaległości za cały wskazany okres. Zasadnym jest w tym miejscu zwrócić uwagę na odmienność skutków prawnych uchylenia, czy też zmiany decyzji od stwierdzenia jej nieważności. Mianowicie stwierdzenie nieważności wywiera skutek prawny z mocą ex tunc i powoduje, że rozstrzygnięcie jest nieważne od samego początku. Natomiast w następstwie uchylenia, czy zmiany decyzji, rozstrzygnięcie traci moc prawną z dniem uostatecznienia się nowej decyzji zmieniającej, czy uchylającej. Podkreślić należy więc, że stwierdzenie nieważności dotychczas pozostającego w obrocie prawnym rozkazu w części ustalającej wysługę lat na dzień przyjęcia do służby wywołało konieczność wydania nowej decyzji ustalającej wysługę lat na dzień przyjęcia skarżącego do służby i ustalenia mu z tym dniem przysługującego mu z tego tytułu procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego. W omawianym przypadku organy orzekające, dokonały błędnej wykładni przytoczonych przepisów ustawy o Policji i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem o wzroście uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Organ I instancji wbrew wymogom tych przepisów nie ustalił w ogóle w sposób wiążący wysługi lat. W rozstrzygnięciu znajduje się bowiem jedynie informacja o 15% wzroście uposażenia z dniem 20 sierpnia 2014 r. Tylko w uzasadnieniu, które nie ma mocy wiążącej, organ wyszczególnił poszczególne okresy zatrudnienia wliczone do wysługi lat i ustalił jej łączny wymiar, błędnie doliczając przy tym okres służby w Policji. Jak już wyjaśniono wysługę lat należy ustalić na dzień przyjęcia funkcjonariusza do służby, a praca w Policji doliczana jest do stażu pracy automatycznie w oparciu o decyzję ustalającą wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Organ II instancji nie zauważył tych nieprawidłowości, korygując zaskarżoną decyzję w sposób nieuprawniony. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy, a w szczególności mając na uwadze etap postępowania administracyjnego, które na skutek decyzji o stwierdzeniu nieważności, wobec wadliwego naliczenia przez organ wysługi lat, wróciło do etapu początkowego, nie może być mowy o stosowaniu przepisów o przedawnieniu z art. 107 ustawy o Policji. Nie wystąpiły bowiem okoliczności wymagające doliczenia skarżącemu do wysługi lat okresów zatrudnienia, których nie udokumentował na dzień przyjęcia do służby. Omówione przez Sąd uchybienia procesowe, pozostające w ścisłym związku z ostatecznym wynikiem sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia "[...]" r., nr "[...]", na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia przepis art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło