II SA/Ol 139/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Elblągu z dnia 23 grudnia 2024 r. nr VI/134/2024 w przedmiocie skargi na Dyrektora Elbląskiego Centrum Usług Społecznych postanawia odrzucić skargę. Uchwałą z dnia 23 grudnia 2024 r., nr VI/134/2024, Rada Miejska w Elblągu, działając na podstawie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), uznała za bezzasadną skargę P. M. (dalej jako: "skarżący") na nienależyte wykonywanie zadań przez Dyrektora Elbląskiego Centrum Usług Społecznych. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w dniu 18 listopada 2024 r. do Rady Miejskiej w Elblągu wpłynął protokół z ustnego przyjęcia skargi P. M. na Dyrektora Elbląskiego Centrum Usług Społecznych (dalej ECUS). Skarżący podnosił wadliwe wykonanie czynności służbowych poprzez pozbawienie przysługujących mu uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego, pozbawienia środków do życia w postaci zasiłku stałego, odmowy przyznania zasiłków celowych, pomocy w zakupie leków, pomocy w opłacie za energię i gaz oraz wymiany pieca gazowego, a także brak możliwości korzystania z darmowych posiłków serwowanych przez ECUS z powodu nieuwzględnienia diety skarżącego. W dniu 29 listopada 2024 r. skarżący złożył do Rady Miejskiej pismo o natychmiastową pomoc i reakcję na poczynania Dyrektora i pracowników ECUS, którym zarzucił nękanie polegające na przychodzeniu do miejsca jego zamieszkania w godzinach porannych w asyście funkcjonariuszy Policji. Rada Miejska uznała zarzuty za niezasadne. Opisała, jakie działania pracownicy socjalni podejmowali wobec skarżącego. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący domagał się zmiany powyższej uchwały, zarządzenie środków dyscyplinarnych wobec Dyrektora ECUS i nakazanie udzielenia mu pomocy finansowej w postaci wypłacenia zasiłku stałego i zasiłków celowych. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Gminy Miasta Elbląg wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazał, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje w sprawach dotyczących postępowania z działu VIII k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Kwestionowana uchwała nie należy do żadnej ze wskazanych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działalności administracji publicznej, gdyż podjęta została dla załatwienia skargi w trybie postępowania skargowego, kończącego się zgodnie z art. 238 § 1 k.p.a. niezaskarżalnym zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Jak wynika z treści zaskarżonej uchwały została ona podjęła po rozpoznaniu skargi w oparciu o regulacje zawarte w dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski" (art. 221- 240 k.p.a.). Stosownie do treści art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga tego rodzaju jest szczególnym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, zawierającym zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia odpowiedzi. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2692/11, z 17 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1018/24, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stronie niezadowolonej z załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takich skarg, nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Zainicjowana skargą ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, sprowadzająca się do ustalenia prawidłowości i terminowości ich działania oraz zbadania potrzeby podjęcia określonych czynności stanowi wewnętrzną sprawę organów. Postępowanie skargowe nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności (por. postanowienia: NSA z 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09; z 17 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 3134/13, publ. w CBOSA). W związku z powyższym w niniejszej sprawie Sąd nie mógł badać zasadności zaskarżonej uchwały, a tym samym nie jest władny do analizowania zasadności twierdzeń skarżącego podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.