II SA/Ol 140/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie przyznania stypendium za wyniki w nauce oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Nauk Technicznych na podstawie art. 173 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o Szkolnictwie Wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i § 15-18 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu z dnia "[...]" (dalej określanego jako Regulamin) odmówiła przyznania M. M. stypendium za wyniki w nauce na rok akademicki 2007/2008. W uzasadnieniu decyzji podano, że M. M. nie spełnił kryteriów § 15 ust. 2 i 3 Regulaminu, bowiem jego średnia 4,35 jest niższa od najniższej średniej ocen uprawniających do otrzymania stypendium za wyniki w nauce, która wynosiła 4,47. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. wskazał, że w roku akademickim 2007/2008 liczba studentów na kierunku na którym studiuje Mechanika i Budowa Maszyn na Wydziale Nauk Technicznych wynosi 54 osoby, więc 20% ogólnej liczby studentów na tym roku i kierunku stanowi 11 osób. Uzyskana przez niego średnia ocen 4,35 pozwoliła zająć mu 8 miejsce wśród studentów V roku na kierunku Mechanika i Budowa Maszyn. Wydziałowa Komisja Stypendialna w uzasadnieniu odmowy przyznania stypendium podała wg odwołującego się sprzecznie ze stanem faktycznym, że jego średnia 4,35 jest niższa od najniższej średniej ocen uprawniającej do stypendium, bowiem stypendium dostały 3 osoby z jego roku i kierunku, których średnia ocen jest znacznie niższa niż 4,35. Dlatego według M. M. spełnia on wymogi z § 15 ust. 2 i 3 Regulaminu, który stanowi, że stypendium za wyniki w nauce otrzymuje 20% najlepszych studentów na danym roku i kierunku studiów ze średnią nie niższą niż 3,5. Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna po rozpoznaniu odwołania M. M., decyzją z dnia "[...]" utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska podała, że M. M. nie spełnił kryteriów § 15 ust. 2 i 3 Regulaminu, ponieważ uzyskał średnią ocen 4,35 która jest niższa od minimalnego progu średniej ocen, który dla specjalności M. M. wyniósł 4,47. Dalej wskazano, że podstawą przyznania studentowi stypendium za wyniki w nauce jest średnia ocen z roku akademickiego poprzedzającego złożenie wniosku, która sytuuje studenta w grupie 20% najlepszych studentów swojego kierunku i roku studiów. Jednakże zgodnie z § 15 ust. 4 Regulaminu ostatecznej klasyfikacji do 20% grupy najlepszych studentów dokonują Wydziałowe Komisje Stypendialne. Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Nauk Technicznych na posiedzeniu komisji w dniu "[...]" w drodze głosowania dokonała podziału środków finansowych na stypendia za wyniki w nauce na piątym roku kierunku Mechanika i Budowa Maszyn na specjalności: Eksploatacja i Diagnostyka Pojazdów i Maszyn oraz Inżynierskie Zastosowanie Komputerów. Zdaniem Komisji Uczelnianej przedstawiona we wniosku o stypendium średnia ocen M. M., zweryfikowana przez pracownika dziekanatu - 4,35 osiągnięta przez niego za dwa ostatnie semestry studiów, nie kwalifikuje go do otrzymania stypendium, gdyż średnia uprawniająca do otrzymania stypendium na jego specjalności tj. Inżynierskie Zastosowanie Komputerów wynosiła 4,47. M. M. wniósł skargę na decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej, żądając jej uchylenia i spowodowania wypłacenia mu należnego stypendium wraz z ustawowymi odsetkami. Zarzucił, że skoro uzyskał średnią ocen 4,35 to zgodnie z § 15 ust. 3 Regulaminu, który stanowi, że stypendium wypłaca się 20% najlepszych studentów na danym roku i kierunku studiów ze średnią nie niższą niż 3,5 - powinien otrzymać stypendium za wyniki w nauce. Według skarżącego złamano Regulamin, bo wskazana podstawa jego § 15 ust. 2 i 3 odnosi się do kierunku a nie specjalności. Wykładnia literalna wskazuje, że Komisja naruszyła te przepisy. Ponadto skarżący uważa, że przywołany przez Komisję przepis § 15 ust. 4 nie może mieć zastosowania w jego sprawie, bowiem "istota tegoż przepisu jest przeciwna faktycznie wydanej decyzji". Nie przyznanie stypendium 20% najlepszym studentom na kierunku nie znajduje też usprawiedliwienia we wskazanym, błędnie dokonanym podziale środków stypendialnych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podano, że § 6 ust. 4 Regulaminu daje delegację Wydziałowym Komisjom Stypendialnym do podziału środków na specjalności, a § 15 ust. 4 upoważnia Wydziałową Komisję Stypendialną do ostatecznej klasyfikacji studentów do 20% grupy najlepszych studentów przy uwzględnieniu zasady sprawiedliwego podziału środków oraz zrównaniu kwot stypendiów za podobne osiągnięcia w nauce. Treść tego przepisu podyktowana jest tym, że uniwersytet kształci studentów na ponad czterdziestu różnych kierunkach studiów. Większość tych kierunków oferuje szeroki wybór specjalności kształcenia. Członkowie poszczególnych komisji stypendialnych, jako reprezentanci ogółu studentów, znający specyfikę kształcenia na poszczególnych kierunkach studiów, decydują jaką grupę studentów zaliczą do 20% grupy najlepszych studentów, biorąc pod uwagę plany i programy studiów na poszczególnych latach, kierunkach i specjalnościach oraz formach studiów (studenci stacjonarni i niestacjonarni kwalifikowani do grupy razem czy osobno). Mając to na uwadze, Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Nauk Technicznych na posiedzeniu "[...]" dokonała ustaleń dotyczących zakwalifikowania studentów do grupy 20% najlepszych studentów oraz w związku z tym odpowiedniego podziału środków finansowych. Skorzystała z uprawnień § 6 ust. 4 oraz § 15 ust. 4 Regulaminu i podjęła m. in. decyzję, że grupę 20% najlepszych studentów wyłoni odrębnie dla każdej specjalności na poszczególnych latach i kierunkach studiów, w tym również na V roku kierunku Mechanika i Budowa Maszyn. Podziału środków na specjalności dokonano z uwagi na to, że na każdej specjalności realizowany jest odrębny plan i program studiów tj. inny zakres materiału i liczba godzin dydaktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło naruszenie prawa skutkujące koniecznością uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 173 ust. 1 pkt 3 i 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa m. in. w formie stypendium za wyniki w nauce. Stypendium to może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen. Zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Korzystając z powyższej delegacji ustawowej Rektor Uniwersytetu wydał dnia "[...]" zarządzenie Nr "[...]" w sprawie: Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu. Stosownie do § 6 ust. 2 i 4 powyższego Regulaminu kwoty stypendium za wyniki w nauce ustalają Wydziałowe Komisje Stypendialne w ramach środków przyznanych na Wydziały. Komisja ta dzieli kwotę przyznaną na świadczenia pomocy materialnej na kierunki uwzględniając liczbę studentów i ich potrzeby, a w uzasadnionych przypadkach Komisja ta przy podziale środków uwzględnia specjalności. Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Nauk Technicznych korzystając z uprawnienia wynikającego z § 6 ust. 4 Regulaminu i § 15 ust. 4 Regulaminu który stanowi, że ostatecznej klasyfikacji do 20% grupy najlepszych studentów dokonują Wydziałowe Komisje Stypendialne mając na względzie sprawiedliwy podział środków i zrównanie kwot stypendiów za podobne osiągnięcia w nauce, dnia "[...]" podjęła uchwałę o podziale środków na stypendia naukowe i w konsekwencji o ich przyznawaniu uwzględniając specjalności. Między innymi uwzględniono dwie specjalności na kierunku Mechanika i Budowa Maszyn na V roku: Eksploatacja i Diagnostyka Pojazdów i Maszyn oraz Inżynierskie Zastosowanie Komputerów (specjalności skarżącego). Jako uzasadnienie takiego podziału środków podano konieczność zapewnienia sprawiedliwego podziału tychże środków. Jak wynika bowiem z informacji Wydziałowej Komisji Stypendialnej na każdej specjalności V roku kierunek Mechanika i Budowa Maszyn realizowany jest odrębny plan i program studiów tj. inny zakres materiału i liczba godzin dydaktycznych. Przedmioty wspólne dla całego kierunku na IV roku to 270 godzin, a przedmioty specjalnościowe to dla specjalności Eksploatacja i Diagnostyka Pojazdów i Maszyn 465 godzin, a dla specjalności Inżynierskie Zastosowanie Komputerów 525 godzin. Zatem przedmioty prowadzone tylko w obrębie specjalności stanowiły około 2/3 godzin programu studiów na IV roku kierunku Mechanika i Budowa Maszyn. W konsekwencji, jak wynika z wykazu znajdującego się w aktach administracyjnych, najniższa średnia ocen uprawniająca do otrzymania stypendium za wyniki w nauce dla specjalności: Inżynierskie Zastosowanie Komputerów wyniosła 4,47, a na specjalności: Eksploatacja i Diagnostyka Pojazdów i Maszyn wyniosła tylko 3,5. Zatem przyznano stypendium na poszczególnych specjalnościach odpowiednio 6 i 3 studentom. W tej grupie nie znalazł się skarżący, który studiuje na specjalności pierwszej i uzyskał średnią 4,35. Oczywistym jest, że gdyby Wydziałowa Komisja Stypendialna nie podjęła uchwały, że zgodnie z § 6 ust. 4 i § 15 ust. 4 Regulaminu dokona podziału środków i wyłoni grupę 20% najlepszych studentów odrębnie dla każdej specjalności na poszczególnych latach i kierunkach studiów, to skarżący znalazłby się w 20% grupie najlepszych studentów swojego kierunku (ale nie swojej specjalności) i byłby wówczas uprawnionym do otrzymania stypendium. Chodzi więc w sprawie o zasadę tj. czy Wydziałowa Komisja Stypendialna mogła podjąć uchwałę o podziale środków i przyznawaniu stypendiów uwzględniając specjalizacje. Skarżący twierdzi, że nie, bowiem złamano w ten sposób zapis § 15 ust. 3 Regulaminu, który stanowi, że stypendium otrzymuje 20% najlepszych studentów na danym roku i kierunku studiów ze średnią nie niższą niż 3,5. W ocenie Sądu w świetle ustalonego wyżej stanu faktycznego i zacytowanych przepisów prawa, ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Sąd podziela argumentację komisji uczelnianych o możliwości dokonania podziału środków i przyznawania stypendiów z uwzględnieniem specjalności, co prawda z § 15 ust. 3 wynika, że podział ten powinien być dokonany tylko w ramach kierunku i roku studiów, jednak przepis ten nie może być stosowany w oderwaniu od innych zapisów regulaminu, szczególnie § 6 ust. 4 i § 15 ust. 4. Przepisy te stanowią, że w uzasadnionych przypadkach Komisja Wydziałowa może dokonać dalszego podziału środków w ramach kierunku uwzględniając specjalności mając na uwadze ich sprawiedliwy podział. Wydziałowa Komisja Stypendialna (jak wynika z przepisów w większości składająca się ze studentów) skorzystała z tego uprawnienia, mając na uwadze odrębny plan i program studiów na poszczególnych specjalnościach, inny zakres materiału i liczbę godzin dydaktycznych. Z doświadczenia życiowego wiadomo też, że jedne wydziały, kierunki i specjalności są łatwiejsze, a inne trudniejsze w konsekwencji na tych pierwszych łatwiej uzyskać wysoką średnią, na tych drugich trudniej. Sposób podziału środków i przyznania stypendiów z uwzględnieniem specjalności (niekorzystny dla skarżącego) Wydziałowa Komisja Stypendialna przyjęła wskutek głosowania (za - 5 głosów, przeciw - 1, wstrzymujące się - 2 głosy) uznając, że ten sposób będzie bardziej sprawiedliwy. Takie działanie Komisji ma umocowanie w przepisach Regulaminu cytowanych wyżej. Konsekwencją przyjęcia takiej zasady przyznawania stypendiów była odmowa ich przyznania studentom specjalizacji "Inżynierskie Zastosowanie Komputerów", którzy osiągnęli niższą średnią ocen niż 4,47 - w tym skarżącemu. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - oddalił.