II SA/Ol 140/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący – K. S. złożył wniosek o zwolnienie z "opłaty wpisowej", a następnie przedłożył urzędowy formularz PPF, w którym rozszerzając zakres pierwotnego wniosku, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, która wynosi "[...]" netto. Wskazał, iż stałe opłaty wynoszą ok. "[...]", a na lekarstwa przeznacza "[...]". Dodał: "pozostaje niewiele na bieżące funkcjonowanie". W rubryce nr 7.1. skarżący wykazał dom o powierzchni "[...]", w rubryce nr 7.2.2. – "medal pamiątka po ojcu", natomiast w rubryce nr 10 – dochód z tytułu emerytury w kwocie "[...]" brutto. W rubryce nr 8 wpisał: "małżonka – emerytura w wys. "[...]" netto", a w rubrykach nr 9 i 11 oświadczył, iż on i jego żona utrzymują się każdy odrębnie ze swoich emerytur. W złożonym formularzu PPF, skarżący nie uzupełnił rubryki nr 6 ("Stan rodzinny") oraz rubryki nr 7.1. (pozycja: "inne nieruchomości"). Z uwagi na braki formalne wniosku, złożonego na urzędowym formularzu, skarżący wezwany został do ich uzupełnienia poprzez wypełnienie lub skreślenie rubryki nr 6, w której - jak wskazano skarżącemu - wpisać należy osoby, pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz rubryki nr 7.1. (pozycja: "inne nieruchomości"), w której - jak wskazano skarżącemu - wpisać należy nieruchomości inne niż wymienione w pozostałych pozycjach tej rubryki, a ponadto – w przypadku wykazania w rubryce nr 6 jakichkolwiek osób – uzupełnienie rubryk nr 8 i 10 o informacje dotyczące stanu majątkowego i dochodów tych osób, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Z uwagi na to, że zawarte we wniosku oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, a ponadto budziło w dużej części wątpliwości, kierując się względami ekonomiki procesowej, skarżący wezwany został jednocześnie do złożenia, w tym samym terminie, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji rodzinnej (w zakresie odnoszącym się jego żony oraz ustroju majątkowego małżonków), majątkowej (w zakresie odnoszącym się do domu oraz ewentualnych innych nieruchomości, wykazanych w rubryce nr 7.1.) i finansowej (w zakresie odnoszącym się do dochodów skarżącego i jego żony, ponoszonych wydatków miesięcznych skarżącego i ewentualnych osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wyciągów z posiadanych przez skarżącego i te osoby rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieusunięcie braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, natomiast nieprzedłożenie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył uzupełniony urzędowy formularz PPF, w którego rubryce nr 6 jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wykazał siebie i żonę, w rubryce nr 7.1. w pozycji "dom" dopisał jego adres, zaś w pozycji "inne nieruchomości" wykazał "budynek mieszkalny (...) wielkość pomieszczeń "[...]"" oraz dodał, że żona prowadzi działalność gospodarczą "[...]". W rubrykach nr 8 i 10 skarżący wskazał dochód żony z tytułu emerytury w wysokości "[...]" brutto. Do uzupełnionego formularza skarżący nie załączył jednak żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia, pomimo że złożył w tym terminie uzupełniony urzędowy formularz PPF. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji rodzinnej, szczególnie, że ostatecznie wykazał żonę w rubryce nr 6, i majątkowej oraz uzyskiwanych dochodów, w tym również żony z tytułu działalności gospodarczej, i ponoszonych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.