II SA/Ol 146/24

Dnia 20 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi W. P. na niewykonanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] 1) wymierza Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w O. grzywnę w wysokości 1000 zł (tysiąc złotych); 2) stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) odmawia przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Z akt przekazanych wraz ze skargą wynika, że pismem z 15 stycznia 2024 r. W. P. (dalej jako: skarżąca lub strona) działając na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniosła skargę na niewykonanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej jako: "KWP", organ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 22/21 w rozpoznaniu wniosku dotyczącego wyrównania i wypłacenia wynagrodzenia oraz nagród finansowych. W skardze wniesiono o: 1. dokonanie przez sąd kontroli bezczynności i przewlekłości przedmiotowego postępowania administracyjnego; 2. zobowiązanie organu do wykonania zobowiązań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2021 r. i udzielenia odpowiedzi poprzez wydanie odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 7 dni od doręczenia akt organowi; 3. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pomimo zobowiązań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2021 r. nie zostało wydane merytoryczne rozstrzygnięcie, a skarżąca nie została powiadomiona o ustaleniach przeprowadzonego postępowania administracyjnego, pomimo upływu terminów określonych w art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., co naruszyło w sposób istotny interes strony, gdyż zamknęło drogę dochodzenia roszczeń finansowych na drodze sądowej; 4. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że strona wnioskiem z 4 maja 2020 r. zwróciła się do KWP o wyrównanie i wypłatę, w terminie 14 dni od daty złożenia podania, należności z tytułu różnicy w wynagrodzeniu i należności z tytułu nagród finansowych, wraz z odsetkami, które otrzymywałaby pełniąc służbę na stanowisku Komendanta Komisariatu Policji w [....], a które otrzymali w tym czasie funkcjonariusze pełniący służbę na równorzędnych stanowiskach. Stwierdziła, że to KWP powinien wypłacić jej należne uposażenie i inne należności pieniężne, po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Olsztynie o sygn. akt II SA/Ol 331/17. Skarżąca argumentowała dalej, że wyrokiem z 11 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązał KWP do załatwienia wniosku w terminie 7 dni od zwrotu akt administracyjnych organowi. Natomiast wyrokiem z 20 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu od tego wyroku. Pismem z 19 listopada 2023 r. skarżąca zwróciła się z prośbą do organu o załatwienie wniosku z dnia 4 maja 2020 r. z uwagi na upływ 7 dniowego terminu zakreślonego w opisanym wyroku. Skarżąca podkreśliła, że w świetle powyższych okoliczności zachowanie organu polegające na trwaniu w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z 4 maja 2020 r. o wyrównanie i wypłacenie wraz z należnymi odsetkami należności z tytułu różnicy w wynagrodzeniu oraz nagród finansowych wraz z ustawowymi odsetkami, które otrzymywałaby pełniąc służbę na stanowisku Komendanta Komisariatu Policji w [...] w latach 2016-2020 pomimo prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie jest rażącym naruszeniem prawa i kolejnym celowym zabiegiem mającym na celu przeciąganie sprawy w czasie. Podkreśliła, że nierozpatrzenie wniosku w terminie spowodowało obniżenie stopy życiowej skarżącej i członków jej rodziny co jest szczególnie odczuwalne w przypadku jej trudnej sytuacji rodzinnej, a mianowicie sprawowania opieki nad mamą niezdolną do samodzielnej egzystencji i nad mężem po ciężkim wypadku komunikacyjnym. Galopująca inflacja spowoduje, że w najkorzystniejszym wariancie wypłacenie jakichkolwiek pieniędzy za kilka lat nie będzie tożsame z siłą nabywczą pieniądza na moment powstania należności. Kolejnym negatywnym skutkiem nierozpoznania przedmiotowego wniosku jest brak otrzymania wynagrodzenia adekwatnego do zajmowanego stanowiska za lata 2016-2020, gdzie strona pełniła funkcję Komendanta Komisariatu Policji w [...], kiedy po odwołaniu ze stanowiska została bez żadnego powodu zdegradowana o trzy grupy zaszeregowania niżej – z grupy 9 na grupę 6, na której obecnie pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w [...]. Działania organu doprowadziły stronę do konieczności korzystania z opieki lekarza psychiatry, które jest kosztowne. Z tego też względu przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. wydaje się jak najbardziej zasadne. W odpowiedzi na skargę WKP wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że wyrokiem z dnia 11 marca 2021 r. WSA w Olsztynie, zobowiązał organ do załatwienia jej wniosku w terminie 7 dni od zwrotu akt administracyjnych organowi. Wyrokiem z dnia 20 września 2023 r. o sygn. akt III OSK 5150/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W ocenie organu administracji o ile bezsporne jest, że zostały wydane w sprawie przytoczone wyżej wyroki, o tyle niewłaściwe jest stwierdzenie, że akta sprawy zostały zwrócone do organu administracji, gdyż w posiadaniu organu brak jest takiej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2023 r. poz. 2325). Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez niewykonanie wyroku sądu rozumie się pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r. sygn. akt II SA 2015/00, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA ). W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji (podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej) termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu jest przymuszenie danego podmiotu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2021 r. (II SAB/Ol 22/21), którym to wyrokiem zobowiązano WKP do załatwienia wniosku strony skarżącej z 4 maja 2020 r. w terminie 7 dni od zwrotu akt administracyjnych organowi. W odpowiedzi na skargę organ przyznał, że w sprawie wydany został przez WSA w Olsztynie wyrok z 11 marca 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 22/21 a następnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2023 r. sygn. akt III OSK 5150/21 oddalający skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku WSA w Olsztynie. Organ nie zakwestionował zatem prawomocności wyroku WSA w Olsztynie z dnia 11 marca 2021 r., jednakże niewłaściwe jest według niego stwierdzenie, że akta sprawy zostały zwrócone do organu administracji, gdyż w posiadaniu organu brak jest takiej informacji. Przede wszystkim należy zauważyć, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z 25 października 2023 r. (akta sądowe, k. – 115), stosownie do obowiązku wynikającego z art. 286 § 1 p.p.s.a., przesłano organowi odpis orzeczenia WSA w Olsztynie z 11 marca 2021 r. ze stwierdzeniem prawomocności wraz z uzasadnieniem. Stosowny odpis orzeczenia został doręczony organowi 31 października 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, akta sądowe, k. – 119). Zaznaczyć należy również, że w przedmiotowej sprawie brak było akt administracyjnych. Z odpowiedzią na skargę organ przekazał bowiem jedynie skargę strony wraz z załączonymi kserokopiami pism przekazanych przez skarżącą. Organ zatem zobligowany był do wykonania wyroku, będąc w posiadaniu odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności wraz z uzasadnieniem. Jeśli zaś organ uznał za konieczne sięgnięcie do akt osobowych skarżącej to powinien zwrócić się o nie do organu lub sądu dysponującego takimi aktami. Takie akta osobowe były w dyspozycji sądu w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 391/20. Skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił NSA wyrokiem z 8 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 3712/21. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i po wydaniu stosownego orzeczenia organ zobligowany jest do jego niezwłocznego wykonania. Jak już zaś wskazano, organ pomimo prawomocnego wyroku z 11 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 22/21, nie wykonał tego wyroku w wyznaczonym terminie ani nie przedsięwziął żadnych kroków w celu jego wykonania. W związku z tym, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 22/21 nie został wykonany przez organ w wyznaczonym terminie i nie został wykonany przed wniesieniem skargi na niewykonanie tego wyroku, konieczne stało się uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. Powyższe obligowało sąd do wymierzenia organowi grzywny. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku, a nadto wystarczająco spełni funkcję represyjną. Organ ewidentnie bowiem w wyznaczonym terminie nie wykonał wyroku sądu. Z tych względów sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. orzekł w wyroku o wymierzeniu grzywny (pkt 1 sentencji wyroku). W ocenie sądu bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Stwierdzona bezczynność była wynikiem lekceważącego stosunku organu do załatwienia sprawy, na co wskazuje brak podjęcia jakichkolwiek czynności, które zmierzałyby lub przynajmniej pokazywały wolę organu do wykonania wyroku. W związku z tym w punkcie 2) wyroku sąd orzekł na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. stwierdzając, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie 3) wyroku odmówiono przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Zaznaczyć należy, że suma pieniężna oczekiwana przez skarżąca związana jest z jej roszczeniami w stosunku do organu. Tymczasem w tym postępowaniu sąd nie wchodzi w meritum sprawy i nie rozstrzyga o tych roszczeniach. Istotą jest przymuszenie organu do wykonania wyroku a taką funkcję spełnia właśnie wymierzenie przedmiotowej grzywny.