II SA/Ol 15/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Hanna Raszkowska Beata Jezielska (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Izby Rolniczej na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatowej Izby Rolniczej o odwołaniu z funkcji Przewodniczącego Rady w powiecie oddala skargę Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda stwierdził nieważność uchwały nr "[...]" Rady Powiatowej Izby Rolniczej w powiecie o. z dnia "[...]"października 2005r. w sprawie odwołania Przewodniczącego Rady Powiatowej Izby Rolniczej w powiecie o. W uzasadnieniu podano, iż przedmiotowa uchwała jest sprzeczna z prawem. Wskazano, iż działalność rady powiatowej została uregulowana w ustawie z dnia 14 grudnia 1995r. o izbach rolniczych oraz Statucie Izby Rolniczej z dnia "[...]"2003r. i regulaminie pracy rad powiatowych Izby Rolniczej, stanowiącym załącznik do uchwały Izby z dnia "[...]"marca 2003r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy na pierwszym posiedzeniu rada powiatowa wybiera spośród swoich członków większością głosów przewodniczącego, zaś § 2 ust. 2 regulaminu stanowi, iż Przewodniczący i Delegat do Walnego Zgromadzenia wybierani są na pierwszym posiedzeniu Rady Powiatowej Izby w głosowaniu tajnym. Zatem w ocenie Wojewody podejmując uchwałę o odwołaniu przewodniczącego Rada wykroczyła poza ramy określone dyspozycją powołanego przepisu. Skoro bowiem ustawodawca przyjął dwuinstancyjny charakter wyborów do walnego zgromadzenia i wyraźnie określił, iż wybór przewodniczącego rady powiatowej i delegata stanowi drugi stopień wyborów do walnego zgromadzenia i powinno odbyć się w określonym terminie, to trudno byłoby przyjąć iż jego zamiarem było stworzenie możliwości odwołania przewodniczącego rady lub delegata na walne zgromadzenie w terminie późniejszym. Podniesiono, iż żaden z przepisów prawa nie przewiduje odwołania tych osób. Na powyższą decyzję skargę do tut. Sądu wniósł Przewodniczący Zarządu Izby Rolniczej na podstawie uchwały Zarządu z dnia "[...]"grudnia 2005r., zarzucając iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa. Wskazano, iż zgodnie z przepisami ustawy o izbach rolniczych rady powiatowe są obok walnego zgromadzenia, zarządu i komisji rewizyjnej jednym z organów izby. Stwierdzono, iż rada powiatowa jest organem elekcyjnym, którego zadaniem jest między innymi wyłonienie w wyborach pośrednich członków walnego zgromadzenia izby. Jednakże jej rola nie sprowadza się wyłącznie do tego wyboru, gdyż rada działa przez cały okres kadencji realizując zadania ustawowe, a także zadania wynikające ze statutu izby, a jej pracami kieruje przewodniczący. W związku z powyższym w ocenie skarżącego nie do przyjęcia jest pogląd iż przewodniczący rady jest nieusuwalny w okresie kadencji. Wprawdzie ustawa nie reguluje sposobu i trybu odwołania przewodniczącego, lecz standardem demokratycznych regulacji prawnych jest możliwość odwołania osoby powołanej na określoną funkcję przez organ, który ją powołał nawet jeśli przepisy prawa nie zawierają rozstrzygnięć w tym zakresie. Dotyczy to także sytuacji, gdy o odwołaniu nie decyduje wola członków rady, lecz dobrowolna rezygnacji przewodniczącego z pełnionej funkcji. W ocenie zatem skarżącego trudno wyobrazić sobie sytuację, w której rada nie mogłaby odwołać takiej osoby, jak również osoby, która przestała się wywiązywać ze swych obowiązków, zaś przyjęcie poglądu Wojewody prowadzi do wniosku iż rada nie posiadałaby żadnych możliwości podjęcia działań mających na celu usunięcie stanu obstrukcji w radzie. Zatem w ocenie skarżącego stanowisko organu nadzoru jest nieuprawnione. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podniesiono, iż ustawa o izbach rolniczych nie zajmuje się zagadnieniem powoływania i odwoływania przewodniczących rad powiatowych, a sposób i tryb ich wyboru został uregulowany przez Walne Zgromadzenie w uchwale określającej regulamin pracy rad powiatowych. Zatem Zgromadzenie świadomie i celowo zrezygnowało z przyznania uprawnień radom powiatowym do odwoływania swoich przewodniczących. W związku z tym argument skarżącego o domniemanej kompetencji do odwoływania osób powołanych do pełnienia funkcji w organie kolegialnym przy jednoczesnym braku uregulowań prawnych w tym zakresie jest niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zaskarżoną decyzją Wojewoda stwierdził nieważność uchwały o odwołaniu Przewodniczącego Rady Powiatowej Izby Rolniczej w powiecie o., do czego jest uprawniony z mocy art. 48 ust. 2 w związku z art. 47 ust. l ustawy z dnia 14 grudnia 1995r. o izbach rolniczych (Dz.U. z 2002r. Nr 101 póz. 927 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż unieważniona uchwała narusza przepisy powołanej ustawy oraz aktów wydanych na jej podstawie, gdyż te nie przewidują możliwości odwołania przewodniczącego rady powiatowej izby. Analizując stan prawny w mniejszej sprawie należy podzielić to stanowisko. Podnieść przede wszystkim należy, iż wybór przewodniczącego rady powiatowej jest przede wszystkim wyborem członka walnego zgromadzenia izby i nie zmienia tego stanu fakt, iż rada powiatu działa przez cały okres kadencji izby rolniczej. Stosownie bowiem do art. 24 ust. l i 2 ustawy o izbach rolniczych członków walnego zgromadzenia izby wybiera się w wyborach pośrednich, dwustopniowych. Odbywa się to w ten sposób, iż członkowie izby wybierają najpierw członków rad powiatowych, a ci na pierwszym posiedzeniu spośród swego grona wybierają większością głosów przewodniczącego i delegata na walne zgromadzenie. Osoby te z mocy art. 24 ust. 4 wchodzą w skład walnego zgromadzenia. Zatem z chwilą wyboru przewodniczącego rady uzyskuje on z mocy prawa mandat członka walnego zgromadzenia. W tej sytuacji odwołanie z funkcji przewodniczącego mogłoby nastąpić jedynie w przypadkach, w których jednocześnie następowałaby utrata mandatu członka walnego zgromadzenia. Zgodnie z art. 34 ust. l ustawy o izbach rolniczych wygaśnięcie mandatu członka walnego zgromadzenia następuje na skutek: 1) utraty prawa wybieralności, 2) zrzeczenia się mandatu, 3) prawomocnego wyroku sądu orzeczonego na przestępstwo umyśle, 4) śmierci. Wśród zatem przyczyn wygaśnięcia mandatu członka walnego zgromadzenia nie wymienia się odwołania z funkcji przewodniczącego rady powiatowej. Nie można zatem przyjąć dorozumianego uprawnienia rady powiatowej do odwołania jej przewodniczącego, gdyż okoliczność ta nie miałaby żadnego wpływu na mandat odwołanego przewodniczącego rady jako członka walnego zgromadzenia. W konsekwencji przyjęcie tezy o dopuszczalności odwołania przewodniczącego rady powiatowej musiałoby doprowadzić do stanu niezgodnego z prawem. W tej sytuacji bowiem członkiem walnego zgromadzenia Izby pozostawałaby osoba nieuprawniona. Zgodnie bowiem z przepisami powołanej ustawy członkiem Izby może być tylko przewodniczący rady i delegat wybrany przez radę powiatową. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego, iż za domniemanym uprawnieniem rady powiatowej do odwołania jej przewodniczącego przemawia fakt, iż w przeciwnym wypadku przewodniczący nie miałby możliwości rezygnacji ze swojej funkcji. Należy bowiem wskazać, iż jedną z przyczyn wygaśnięcia mandatu członka walnego zgromadzenia jest zrzeczenie się mandatu. Zatem przewodniczący rady powiatowej ma możliwość rezygnacji ze swojej funkcji zrzekając się jednocześnie mandatu członka walnego zgromadzenia. W związku z tym argument powoływany przez skarżącego nie jest przekonujący.. Za stanowiskiem przyjętym przez organ nadzoru przemawiają także inne unormowania zawarte w ustawie o izbach rolniczych. Zgodnie z art. 8 ust. l powołanej ustawy izba działa na podstawie ustawy i statutu. Przy czym ustawodawca określił, iż statut w odniesieniu do rad powiatowych statut określa w szczególności szczegółowe zasady ich działania (art. 8 ust. 2 pkt 11 ustawy o izbach rolniczych). Zważyć jednak należy, iż określając zakres regulacji statutu izby rolniczej ustawodawca przewidział możliwość ustalenia w tymże statucie trybu odwoływania organów jedynie w odniesieniu do komisji rewizyjnej i zarządu izby (art. 8 ust 2 pkt 6 ustawy o izbach rolniczych). Zatem mając na względzie zasadę racjonalności ustawodawcy należy uznać, iż gdyby podobną możliwość dopuszczał w stosunku do przewodniczącego rady powiatowej, to zawarłby w tym zakresie stosowny zapis ustawowy. Natomiast brak takiego przepisu przemawia za uznaniem, iż odwołanie przewodniczącego rady powiatowej nie jest dopuszczalne. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę należało oddalić.