II SA/Ol 150/25
WyrokWSA w Olsztynie2025-05-22
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posadowienie na gruncie rolnym namiotu i basenu, nawet jeśli nie są trwale związane z gruntem i nie wymagają pozwolenia na budowę, stanowi rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntu, wymagające uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej?Ratio decidendi
Posadowienie na gruncie rolnym obiektów budowlanych, takich jak namiot czy basen, niezależnie od ich charakteru (tymczasowe, nie wymagające pozwolenia na budowę), stanowi rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntu. Takie wyłączenie jest legalne tylko wtedy, gdy zostało poprzedzone wydaniem ostatecznej decyzji zezwalającej na wyłączenie. Samowolne posadowienie takich obiektów na gruncie rolnym bez wymaganego zezwolenia stanowi naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani do zapłaty należności i opłat rocznych z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej 42 m2 gruntów ornych klasy RIIIa, na których posadowiono namiot (23 m2) i basen (19 m2). Organy administracji uznały, że wyłączenie nastąpiło bez wymaganej decyzji zezwalającej. Skarżący twierdzili, że teren ten został już wyłączony decyzją z 2015 r. oraz że namiot nie jest trwale związany z gruntem i nie wymaga wyłączenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że wyłączenie nastąpiło samowolnie i narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz naliczenia należności z tytułu wyłączenia oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 18 grudnia 2024 r., nr Rep.9/RL/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium"),
po rozpatrzeniu odwołania B. Z. i A. Z. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty Ostródzkiego z 6 grudnia 2022 r., którą organ I instancji:
1. stwierdził, że skarżący niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82; dalej w skrócie: "ustawa"), wyłączyli z produkcji rolniczej grunty orne klasy RIIIa o pow. łącznej
42 m2, stanowiące część działki nr [...], w związku z wybudowaniem innej budowli, tj. namiotu o powierzchni 23 m2 oraz basenu o powierzchni 19 m2;
2. określił należność z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej
w wysokości 1481,15 zł; zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy należność pomniejszył
o wartość gruntów wyłączonych, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami i wynoszącą 60,61 zł za 1 m2, co w przeliczeniu daje kwotę 2545,62 zł;
3. zwolnił właścicieli z obowiązku uiszczenia jednorazowej należności z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów określonych w pkt 1. niniejszej decyzji;
4. ustalił skarżącym opłatę roczną w wysokości 148,11 zł z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów określonych w punkcie 1. niniejszej decyzji, płatną przez okres 10 lat w terminie do 30 czerwca każdego roku począwszy od 2023 r.;
5. orzekł, że wyłączony z produkcji rolniczej grunt określony w pkt 1. został wyznaczony zgodnie z załącznikiem z pomiaru sytuacyjnego.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że decyzja wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek decyzji kasacyjnej Kolegium z 27 czerwca 2022 r. Przytoczono przebieg postępowania oraz stan faktyczny i prawny sprawy. Kolegium podniosło, że stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IlIa, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze
i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
W niniejszej zaś sprawie ustalono, że do wyłączenia doszło bez wydania decyzji. Wskazano, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu na skutek przedłożonej przez Wydział Geodezji i Kartografii informacji dotyczącej zmiany użytku gruntowego
z klasy RIIIa na użytek gruntowy B-tereny mieszkaniowe. Stwierdzono, że po zmianie przedmiotowa działka o powierzchni 0,0910 ha stanowi tereny mieszkaniowe. Dalej powołano się na pomiar geodezyjny wykonany 5 grudnia 2020 r., z którego wynika,
że łączna powierzchnia, która została wyłączona z produkcji rolniczej wynosi 42 m2, zajętej pod basen - 19 m2 i inną budowlę - 23 m2. Kolegium nie zgodziło się ze skarżącymi, że część działki zajęta pod basen i namiot została już wyłączona
z produkcji rolnej na mocy decyzji Starosty Ostródzkiego z 8 czerwca 2015 r. Wskazano, że świadczą o tym projekty zagospodarowania terenu, z zestawienia których wynika bezsprzecznie, że projekt zagospodarowania terenu z roku 2015 r. nie obejmował terenu części działki, na której został wybudowany basen oraz posadowiony namiot. Zauważono, że część działki nr [...] zajęta pod namiot i basen (pow. 42 m²) w dniu wykonania pomiaru geodezyjnego, tj. 5 grudnia 2020 r. i do dnia 17 grudnia 2020 r. (w dniu 18 grudnia 2020 r. wpisano operat techniczny do ewidencji gruntów) sklasyfikowana była jako grunty orne RIIIa. Po wtóre Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżących, że skoro znajdujący się na przedmiotowej działce namiot nie jest trwale związany z gruntem, to co do zasady jego posadowienie nie wymaga wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Posadowienie bowiem na gruncie rolnym innej budowli (namiotu z przeznaczeniem na garaż - vide: protokół z oględzin działki w dniu 6 sierpnia 2021 r.) spowodowało rozpoczęcie innego niż rolny użytkowania gruntów.
Wskazano, że zgodnie z art. 28 ust. 2 cyt. ustawy w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa
w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%.
Kolegium skonstatowało, że w niniejszej sprawie Starosta Ostródzki na podstawie wskazanych przepisów orzekł o wyłączeniu na okres stały z produkcji rolniczej na cele nierolnicze gruntu o powierzchni 42 m², sklasyfikowanego jako grunt orny klasy RIIIa. Organ wyliczył należność za wyłączenie 42 m² zgodnie z art. 12 ust. 6
i ust. 7 ustawy (za 1 h gruntów rolnych RIIIa należność wynosi 320.595 zł) oraz orzekł
o zwolnieniu strony z obowiązku uiszczania jednorazowej należności z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej przedmiotowych gruntów. Jednocześnie Starosta Ostródzki ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne przedmiotowych gruntów w wysokości 148,11 zł płatną przez okres 10 lat w terminie do 30 czerwca każdego roku (art. 12 ust. 14 pkt 1 ustawy).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący powtórzyli argumenty i zarzuty podniesione w odwołaniu. Wnieśli o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wnieśli o przeprowadzenie dowodu z fotografii załączonych do skargi - na okoliczność potwierdzenia, że do namiotu nie prowadzi wybrukowany wjazd i wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 7 oraz art. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy poprzez zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co skutkowało błędnym przyjęciem, że na terenie nieruchomości znajduje się wybrukowany wjazd, podczas gdy z załączonych zdjęć wynika, że na nieruchomości nie ma wybrukowanego wjazdu, a tym samym organ błędnie przyjął obszar powierzchni wyłączony z produkcji rolnej;
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie,
tj. niezaprotokołowanie przez organ zastrzeżeń skarżącej na etapie postępowania przed Starostą Ostródzkim, a tym samym nie odniesienie się przez organ do zastrzeżeń
i uwag skarżącej;
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że wyłączenie z produkcji rolnej terenu zajętego pod basen
i namiot niezwiązany trwale z gruntem nie nastąpiło na mocy decyzji z 8 czerwca
2015 r.;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób nieprawidłowy,
tj. niewyjaśnienie stronie z jakich przyczyn i na jakiej podstawie prawnej organ nie podziela stanowiska skarżących dotyczącego tego, że namiot niezwiązany trwale
z gruntem nie wymaga wyłączenia z produkcji rolnej.
- art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i uznanie, że nieruchomość ponownie powinna podlegać wyłączeniu, w sytuacji gdy takie wyłączenie już nastąpiło na mocy uprzednio wydaje decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący przekonywali, że część działki zajęta na basen
i namiot została już wyłączona z produkcji rolnej na mocy decyzji Starosty Ostródzkiego z 8 czerwca 2015 r. Część działki, na której znajduje się basen oraz namiot jest położona właśnie na tej części działki, która stanowi tereny mieszkaniowe i została wyłączona na mocy ww. decyzji. Organ sam wskazał przecież, że grunty przedmiotowej działki sklasyfikowane są jako tereny mieszkaniowe B o pow. 0,0910 ha. Wcześniej zaś obszar terenów mieszkaniowych obejmował pow. 0,0399 ha. Wobec powyższego część nieruchomości zajęta pod budynek mieszkalny, namiot i basem zawsze znajdowała się na terenie oznaczonym w planie jako tereny mieszkaniowe. W tym stanie rzeczy nie doszło do niezgodnego z przepisami wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej o pow. 42m2. Po drugie skarżący stoją na stanowisku, że namiot znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości nie jest trwale z gruntem związany, wobec powyższego co do zasady posadowienie takiego namiotu nie wymaga wyłączenia gruntów
z produkcji rolnej. Ponadto organ niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy, gdyż wskazał, że wjazd do namiotu został wybrukowany. Jak widać z załączonych fotografii jest to nieprawda, gdyż do namiotu nie prowadzi żaden wybrukowany wjazd. Jest to
o tyle istotne, że organ w oparciu o tak nieprawidłowy stan faktyczny, mógł nieprawidłowo ustalić powierzchnię wyłączonej części gruntu. Po trzecie, skarżąca zapoznała się z aktami sprawy i wniosła uwagi ustnie, które nie zostały w żaden sposób zaprotokołowane. Skarżąca nie ma obowiązku wnoszenia uwag na piśmie, zaś co do uwag wniesionych ustnie przez organ winien odnieść się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżących organ nie wykazał, aby nieruchomość zajęta pod namiot
i zbiornik została wyłączona przez skarżących z produkcji rolniczej niezgodnie
z przepisami. Grunt zajęty na namiot i zbiornik wodny został wyłączony z produkcji rolniczej jeszcze na mocy decyzji Starosty Ostródzkiego z dnia 8 czerwca 2015 r., zaś aktualnie cała nieruchomość sklasyfikowana jest jako tereny mieszkaniowe. Innymi słowy ww. decyzja wyłączała z produkcji rolnej taki obszar gruntu, na którym zmieścił się budynek mieszkalny, namiot i basen.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Podtrzymał stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono dodatkowo, że decyzja nie odnosi się do terenu, który stanowi wjazd na teren nieruchomości. Kolegium wskazało, że skarżąca zapoznała się z aktami sprawy, co udokumentowano notatką służbową. Prawidłowo powinien zostać sporządzony protokół, ale nie może to przesądzić o wadliwości postępowania, zwłaszcza że skarżąca składała pisemne wyjaśnienia i brała udział
w oględzinach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), na wniosek organu przy braku sprzeciwu skarżących. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Zasada legalności wyrażona w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2024 r. poz. 1267) obliguje sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu
o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej wydana została zgodnie z przepisami cytowanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z poszanowaniem zasad unormowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, w skrócie: "k.p.a."). W szczególności stan sprawy został należycie wyjaśniony, zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny
i wystarczający do wydania decyzji. W konsekwencji nie zachodzi potrzeba uzupełniania materiału dowodowego. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Dokonanej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie można też przypisać cech dowolności. Jest ona spójna z całym zgromadzonym materiałem dowodowym oraz jest zgodna z zasadami logiki
i doświadczenia życiowego. Odpowiada tym samym wymogom art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ odwoławczy wskazał na jakich dowodach i przepisach oparł rozstrzygnięcie, co umożliwia weryfikację zajętego stanowiska. Okoliczność, że skarżący uważają argumentację za zbyt mało wyczerpującą nie oznacza naruszenia powołanego przepisu. Istotnym jest natomiast, że organy orzekające dokonały prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych pod mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Sąd nie stwierdził również w rozpatrywanym przypadku naruszenia art. 10 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji, pismem z 3 października 2022 r., skarżący zostali zawiadomieni
o zakończeniu postępowania, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także złożenia dodatkowych wyjaśnień. W wyznaczonym terminie z prawa tego skorzystała skarżąca. Z czynności tej pracownik organu I instancji sporządził notatkę służbową, w której zapisał, że skarżąca nie złożyła dodatkowych wyjaśnień i zapowiedziała, że uwagi ewentualnie złoży na piśmie. Skarżący sprzecznie z treścią notatki służbowej podają, że skarżąca wniosła uwagi, które nie zostały zaprotokołowane. Twierdzenia skarżących są jednak gołosłowne. Nie przedstawili żadnego dowodu, który uwiarygodniłby ich twierdzenia. Poza tym skarżący nie podali jakie uwagi miała wnieść skarżąca, nie sposób więc ocenić ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zauważyć też trzeba, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że w składanych w toku postępowania administracyjnego pismach skarżący jasno przedstawiali swoje stanowisko. Po pierwsze przekonywali, że grunt rolny pod namiotem i basenem został wyłączony z produkcji rolnej decyzją
z 2015 r. Po drugie podnosili, że wymienione obiekty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, akcentowali, że namiot nie jest trwale z gruntem związany, a tym samym w przekonaniu skarżących posadowienie tych obiektów nie wymaga wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. W podanym zakresie organy orzekające wypowiedziały się i zajęte przez nie stanowisko jest prawidłowe.
Nie budziło wątpliwości w sprawie, że działka skarżących
o powierzchni 910 m2, przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, obejmowała użytki rolne wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczane do klasy IIIa.
Zmiana klasyfikacji gruntu dla całej działki na użytek B nastąpiła z urzędu 18 grudnia 2020 r. na podstawie operatu uprawnionego geodety, który dokonując aktualizacji
i weryfikacji ewidencji gruntów i budynków uznał, że istniejąca na działce zabudowa wyklucza jej rolnicze użytkowanie w całości. Nie zmienia to faktu, że namiot i basen
z tworzywa sztucznego istniały przed tą datą i zostały posadowione na gruncie rolnym klasy IIIa bez zezwolenia. Potwierdzają to załączone do akt wypisy z rejestru gruntów
i kopie map zasadniczych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Z dokumentów tych wynika, że przed zmianą całej działki na użytek B, działka skarżących miała powierzchnię 0,0910 ha, z czego 0,0511 ha stanowiły grunty orne kl. RIIIa, a 0,0399 ha były to tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B. Według map, na których zobrazowano rozmieszczenie użytku B i RIIIa, a także lokalizację namiotu i basenu, obiekty te posadowione zostały na gruncie RIIIa. Podkreślić trzeba, że przeprowadzona w 2020 r. aktualizacja i weryfikacja ewidencji gruntów i budynków ujawniła posadowienie spornego namiotu i basenu z tworzywa sztucznego na użytkach rolnych klasy RIIIa bez wymaganego zezwolenia. Naczelnik Wydziału Geodezji
i Kartografii w Starostwie Powiatowym w Ostródzie pismem z 20 stycznia 2021 r. przekazał organowi I instancji informacje na ten temat właśnie do służbowego wykorzystania w celu dokonania wymaganych wyłączeń z użytkowania rolniczego. Kierownik Oddziału Geodezji i Kartografii wyjaśnił w piśmie z 14 września 2022 r., że operat techniczny działki skarżących, uwzględniający posadowiony namiot i basen, został wykonany 5 grudnia 2020 r., co potwierdza, że wymienione obiekty budowlane istniały przed zmianą użytku RIIIa na użytek B. W tej dacie bezspornie skarżący nie dysponowali zezwoleniem na wyłączenie z produkcji użytków rolnych pod tymi obiektami budowlanymi. Zatem posadowili je niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, pomimo że mieli świadomość wymaganej procedury, bo o zgodę na wyłączenie z użytkowania rolniczego części działki występowali w 2015 r.
Zgodnie z art. 11 ust.1 ustawy, wyłączenie z produkcji użytków rolnych klasy IIIa może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Zgodnie z ust. 1a w decyzji tej określa się obowiązki związane z wyłączeniem. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należności i opłaty roczne. Kolejne przepisy określają sposób
i wysokość ustalania należności i opłaty rocznej. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%. Dokładnie taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
W rozpatrywanym przypadku skarżący legitymują się decyzją z 8 czerwca
2015 r., nr RLŚ.6124.27.2015, zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych kl. IIIa o powierzchni 0,0230 ha. Decyzja ta wydana została na wniosek skarżących. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że na załączonym do wniosku projekcie zagospodarowania działki oznaczono obszar do wyłączenia w wielkości 0,0230 ha (czyli 230 m2). Na projekcie tym, datowanym 8 maja 2015 r., wydzielono liniami czerwonymi powierzchnię wyłączoną z produkcji rolnej o powierzchni 230 m2. Powierzchnia ta z całą pewnością nie obejmowała terenu, na którym stwierdzono
w 2020 r. posadowienie namiotu i basenu. Wynika to jednoznacznie z porównania znajdujących się w aktach sprawy projektów zagospodarowania terenu z 8 maja 2015 r. oraz z 4 stycznia 2022 r., sporządzonych na wniosek skarżących. Zauważyć można,
że załączony do akt administracyjnych projekt zagospodarowania terenu z 4 stycznia 2022 r. skarżąca załączyła do wniosku o zmianę decyzji z 8 czerwca 2015 r.,
nr RLŚ.6124.27.2015, wnioskując o zwiększenie powierzchni terenu do wyłączenia
z produkcji rolnej o wartość 210 m2. Powierzchnia ta obejmowała przedmiotowy namiot i basen. Skarżąca zatem uznała, że obszar pod namiotem i basenem nie był objęty decyzją z 2015 r. Następnie skarżąca wniosek cofnęła. Oba projekty zagospodarowania terenu ukazują jednak wyraźnie jaką część działki objęła decyzja z 8 czerwca 2015 r.
i że nie jest to teren, na którym posadowiono sporny namiot i basen. Nie ma więc podstaw twierdzenie skarżących, że namiot i basen posadowili na części działki, która została wyłączona z produkcji rolnej na mocy ww. decyzji. W zasadzie niezrozumiałe jest na czym skarżący opierają swoje przekonanie, że teren pod namiotem i basenem został wyłączony z produkcji rolnej decyzją z 8 czerwca 2015 r., skoro decyzja ta wyraźnie zezwalała na wyłączenie tylko 230 m2, według załączonego przez skarżących projektu zagospodarowania terenu i oczywistym jest, że projekt ten nie obejmował terenu, na którym obecnie istnieje sporny namiot i basen. Zasadnym jest też zwrócić uwagę na różnicę w powierzchni gruntu B pomiędzy decyzją z 8 czerwca 2015 r.
a ewidencją gruntów, w której zapisano, że użytki B wynosiły 0,0399 ha (399 m2). Różnica ta wynikała, jak wnioskować należy, z uznania przy ewidencji za teren B także terenu, na którym posadowiono szambo. Obiekt ten był uwidoczniony na projekcie zagospodarowania terenu załączonym do wniosku z 2015 r., ale nie wnioskowano
o jego wyłączenie z użytkowania rolniczego. Czyli teren, na którym posadowiono szambo został uznany za tereny B z urzędu.
Skarżący niezasadnie też uważają, że za uwzględnieniem skargi przemawia przeznaczenie terenu, określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Wskazać należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnej decyzji wymaga zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, o której mowa
w art. 7 ust. 1 ustawy oraz odrębnej decyzji wymaga zezwolenie na wyłączenie
z produkcji użytków rolnych, o czym stanowi art. 11 ust. 1 ustawy. Okoliczność tę potwierdza treść art. 28 ust. 2 ustawy, który wymaga podjęcia z urzędu decyzji
o wyłączeniu z produkcji użytków rolnych o określonej klasyfikacji, w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji.
Zważyć należy także, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających było wyłączenie z produkcji rolnej 42 m2 ww. działki, zajętych przez posadowienie namiotu o powierzchni 23 m2 i basenu o powierzchni 19 m2. Powierzchnie tych obiektów budowlanych ustalone zostały w oparciu o zestawienie pomiarów dokonanych przez uprawnionego geodetę, załączone do pisma z 20 stycznia 2021 r. Przedłożony przez skarżącą projekt zagospodarowania terenu z 4 stycznia 2022 r. wskazuje w zasadzie zbieżną powierzchnię tych obiektów. Dlatego należy uznać przyjętą powierzchnię do wyłączenia za prawidłową. Wyjaśnić należy przy tym skarżącym, że przedmiotem rozstrzygnięcia nie był "wybrukowany wjazd". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał informacyjnie, że podczas oględzin terenu, przeprowadzonych 6 sierpnia 2021 r., ustalono, że na ww. działce znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, basen z tworzywa sztucznego oraz namiot z wybrukowanym wjazdem. Ustalenia te są zgodne z treścią protokołu oględzin, który skarżąca podpisała bez uwag. W protokole wskazano, że namiot wykorzystywany był jako garaż, co potwierdzały załączone zdjęcia. Na zdjęciach nie widać wybrukowanego wjazdu. Niemniej ustalenie to nie ma w ogóle znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wpływa na zakres objętego rozstrzygnięciem wyłączenia, ograniczającego się do powierzchni namiotu i basenu.
Odnosząc się do argumentów skarżących, że sporne obiekty budowlane nie wymagają wyłączenia z produkcji użytków rolnych z uwagi na sposób związania
z gruntem i nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, zasadnym jest wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz 418) przekrycia namiotowe stanowią tymczasowe obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki,
a także są to obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 22 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel. Natomiast, gdy tymczasowe obiekty budowlane pełnią funkcję użytkową to ma zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że nie wymaga decyzji
o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Oznacza to, że jeżeli tymczasowy obiekt budowlany (przykrycie namiotowe) ma pozostać w danej lokalizacji dłużej niż 180 dni, to inwestor musi wystąpić o pozwolenie na budowę, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Co do basenu zaś skarżący mają rację, że jego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, stanowi
o tym art. 29 ust. 2 pkt 13 ustawy Prawo budowlane. Charakter spornej zabudowy, tj. namiotu i basenu, nie zwalniał jednak z obowiązku uzyskania zezwolenia na wyłączenie gruntu pod takimi obiektami z produkcji rolnej. Zgodnie z art. 4 ust. 11 ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych, którego treść przytoczona została w obu decyzjach instancyjnych, przez wyłączenie gruntów z produkcji - rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym sam sens językowy zwrotu "rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowanie gruntów" wskazuje, że rzecz musi dotyczyć takiego wykonania określonej czynności prawnej lub faktycznej wobec gruntu rolnego, że dotychczasowe wykorzystanie rolnicze gruntu nie będzie możliwe (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1159/24 i powołane
w nim orzeczenia, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl. Oznacza to, że wyłączenie gruntów z produkcji polega na rozpoczęciu innego (niż rolne lub leśne) użytkowanie terenu. Posadowienie więc na gruntach rolnych obiektów budowlanych funkcjonalnie związanych z zabudową mieszkaniową, niezależnie od tego czy według Prawa budowlanego na ich posadowienie jest wymagane pozwolenie na budowę, zgłoszenie, czy nie, oznacza wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. Zasadą jest, że takie wyłączenie jest legalne, jeżeli została wydana ostateczna decyzja zezwalająca na wyłączenie. Decyzja taka nie musi obejmować całej działki, jeżeli w wyniku zrealizowania inwestycji, dotychczasowe wykorzystanie rolnicze gruntu będzie możliwe. W rozpatrywanym przypadku uprawniony geodeta sporządzający na wniosek skarżących w 2015 r. projekt zagospodarowania terenu wydzielił obszar związany z zabudową mieszkaniową
o powierzchni 230 m2,uznając, że tylko ten obszar należy kwalifikować do wyłączenia
z produkcji rolnej. Stanowisko to zaaprobował Naczelnik Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska, wydając decyzję z 8 czerwca 2015 r. co do wnioskowanych konkretnie 230 m2. Dalsza zabudowa działki poza obszarem objętym dotychczasowym zezwoleniem wymagała uzyskania dodatkowego zezwolenia na wyłączenie użytku rolnego z produkcji rolnej. Skarżący zaś posadowili namiot i basen bez takiego zezwolenia. Późniejsze czynności geodezyjne, na podstawie których ustalono dla całej działki klasyfikację gruntu jako B, nie zwalniały organu I instancji z obowiązku orzekania w sprawie omawianego wyłączenia, którego skarżący dopuścili się samowolnie.
Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w ustaleniu należności za przedmiotowe wyłączenie, a skoro skarżący również ich nie kwestionują, to nie ma potrzeby szczegółowo odnosić się do tych kwestii.
W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło