II SA/Ol 151/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi D.sp. z o.o. sp.j. w K. na uchwałę Zarządu Powiatu Braniewskiego z dnia 23 stycznia 2025 r., nr 74/25 w przedmiocie zmiany Uchwały Nr 65/24 Zarządu Powiatu Braniewskiego z dnia 23 grudnia 2024 roku w sprawie wyznaczenia na terenie Powiatu Braniewskiego aptek ogólnodostępnych do pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy w 2025 roku oddala skargę. W dniu 23 stycznia 2025 r., Zarząd Powiatu Braniewskiego (dalej jako: "Zarząd Powiatu" lub "organ"), na podstawie art. 94 ust. 3, 7, 8, 9pkt 2 i ust. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 686 z późn. zm., dalej jako: "P.f.") oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 107, dalej jako: "u.s.p."), podjął uchwałę Nr 74/25 w sprawie zmiany uchwały Nr 65/24 Zarządu Powiatu Braniewskiego z dnia 23 grudnia 2024 roku w sprawie wyznaczenia na terenie Powiatu Braniewskiego aptek ogólnodostępnych do pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy w 2025 roku. Skargę na powyższą uchwałę wniosła A. sp. z o.o. sp. j. z s. w K. Zaskarżonej uchwale zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 94 ust. 7 pkt 3 P.f., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wyznaczeniu apteki A. przy ul. [...] do pełnienia dyżurów, podczas gdy podmiot, który ją prowadzi, tj. A. sp. z o.o. sp. j. nie jest w stanie zapewnić liczby personelu dostosowanej do zapewnienia potrzeb mieszkańców powiatu w ramach dyżurów, wbrew złożonemu przez skarżącą oświadczeniu, że Spółka nie spełnia wymagań dla aptek dyżurujących, które to oświadczenie powinno zostać wzięte pod uwagę przy wyznaczeniu aptek do dyżurów; 2) naruszenie prawa materialnego, a to art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez wyznaczenie do pełnienia dyżurów czterech aptek działających na terenie powiatu z pominięciem pozostałych, co pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania. Biorąc powyższe pod uwagę, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu wskazała m.in., że jako podmiot prowadzący aptekę złożyła organowi oświadczenie co do niespełniania wymogów określonych w art. 94 ust. 7 P.f. w postaci niemożności zapewnienia liczby personelu dostosowanej do potrzeb mieszkańców powiatu w ramach pełnienia dyżurów. Narzucenie aptekom godzin otwarcia stanowi istotną ingerencję w ich działalność, w związku z czym ustalone zasady powinny być proporcjonalne i adekwatne do potrzeby zapewnienia ludności dostępu do usług farmaceutycznych. Rozkład pracy aptek ogólnodostępnych powinien być dostosowany do potrzeb ludności. Zarząd Powiatu nie poczynił innych ustaleń co do możliwości zapewnienia przez aptekę skarżącej personelu w zakresie koniecznym do pełnienia dyżurów, nie odniósł się do poziomu zatrudnienia w aptece, ani też godzin pracy apteki i przyjął, że apteka może pełnić dyżury. Zarząd Powiatu dokonuje wyboru apteki, biorąc pod uwagę okoliczności wymienione w art. 94 ust. 7 P.f. Nie sposób uznać, że organ wziął pod uwagę te okoliczności, skoro wyznaczył aptekę do pełnienia dyżurów pomimo negatywnego oświadczenia. Zarząd Powiatu nie wyjaśnił przy tym, jakimi kryteriami kierował się przy wyznaczeniu aptek do pełnienia dyżurów, jak również przy zmianie uchwały i pominięciu pozostałych aptek. Nałożenie obowiązku pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy na cztery apteki spośród działających aptek i zwolnienie pozostałych aptek, które nie wyraziły woli do pełnienia tego obowiązku nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, gdyż nie jest koniczne dla realizacji potrzeb ludności. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że analiza potrzeb mieszkańców wykazała konieczność pełnienia dyżurów co najmniej w zakresie 4 godzin w dni wolne od pracy (art. 94 ust. 3 P.f.). Wzięto pod uwagę wymogi stawiane przez przepis ustawy dotyczące potrzeb mieszkańców powiatu w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, lokalnych uwarunkowań geograficznych i demograficznych oraz możliwości zapewnienia przez podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną właściwego asortymentu (art. 94 ust. 7 P.f.). Na wezwanie organu, żadna z "[...]" aptek nie wyraziła chęci dobrowolnego pełnienia dyżurów w porze nocnej i w dni wolne od pracy. Z tego względu organ podjął działania w celu wyznaczenia aptek w trybie "przymusowym", przy czym wyznaczono kilka aptek dyżurujących, a nie jedną, w systemie rotacyjnym. W toku procedury wpłynęły oświadczenia od podmiotów prowadzących wszystkie "[...]" apteki, że nie mogą one zapewnić zgodnej z prawem obsady etatowej na dyżurach. W ocenie organu, złożone oświadczenia o braku personelu nie przesądzają o braku wyznaczenia tych aptek, jako aptek dyżurujących. Oświadczenia takie winny być poddane obiektywnej ocenie organu, a ustawodawca nie przewidział do tego żadnych instrumentów. Nie sposób przyjąć, aby podmiot prowadzący aptekę mógł w prosty sposób zwolnić się z obowiązku pełnienia dyżuru składając oświadczenie, że nie spełnia któregoś z warunków przewidzianych w ustawie Prawo farmaceutyczne, a organ nie będzie miał możliwości weryfikacji treści złożonego oświadczenia. Organ wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Olsztynie, ze względu na wątpliwości w złożonym oświadczeniu. W odpowiedzi został poinformowany, że do zadań kierownika apteki ogólnodostępnej należy także wskazanie podmiotowi prowadzącemu aptekę potrzeb albo zastrzeżeń w zakresie zatrudnienia personelu fachowego w aptece, a także nadzór nad pracownikami oraz innym personelem zatrudnionym w aptece, w tym wskazanie odpowiedniej liczby fachowego personelu,w zależności od skali oraz zakresu działalności apteki (art. 88 ust. 5 pkt 1b i pkt 4b P.f.). Tym samym, organ ten potwierdził brak także i jego kompetencji do weryfikowania oświadczeń dotyczących braku personelu. Apteka A. przy ul. [...] w B. została wyznaczona do pełnienia dyżurów jedynie na 14 dni w roku 2025 w dni ustawowo wolne od pracy, bez pracy nocnej. Zachowano zatem adekwatny i sprawiedliwy podział obowiązków między aptekami ogólnodostępnymi, żadnej nie przeciążając ponad miarę. Zarząd Powiatu wyznaczył wszystkie apteki ogólnodostępne do pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy. Pismem z 17 stycznia 2025 r., Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Olsztynie wskazał, że trzy spośród siedmiu wyznaczonych aptek nie mogą pełnić dyżurów z uwagi na ostateczne pokontrolne decyzje administracyjne ich dotyczące, co zgodnie z art. 94 ust. 8 P.f. wyłącza je z grafiku dyżurów. W związku z powyższym dokonano zmiany harmonogramu pełnienia dyżurów przez apteki ogólnodostępne na rok 2025, określonego Uchwałą. Nikt organu nie zwolnił z obowiązku ustalenia dyżurów aptek dla zabezpieczenia realnych potrzeb ludności i ich bezpieczeństwa w dostępie do produktów szczególnego rodzaju i szczególnego przeznaczenia. Nikt nie dał organowi, ani innym organom skutecznych instrumentów do weryfikowania rzeczywistej sytuacji aptek ogólnodostępnych w procedurze ich wskazywania do pełnienia dyżurów. Nikt nie powiedział, że apteka jest tylko podmiotem gospodarczym, niemającym nic wspólnego z systemem ochrony zdrowia, niemającym żadnych obowiązków publicznych wobec pacjentów. Zastosowany przez organ tryb był odpowiedzią na powyższe fakty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm. dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała zmieniająca uchwałę w sprawie wyznaczenia aptek ogólnodostępnych do pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy. Zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., który z mocy art. art. 94 ust. 18 P.f. nie stanowi aktu prawa miejscowego. Podlega zatem kognicji sądu administracyjnego. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd stwierdził, że skarżąca ma interes prawny, uprawniający ją do zaskarżenia przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 87 ust. 1 P.f., gdyż jest właścicielem apteki, ujętej w zaskarżonej uchwale, wyznaczonej do pełnienia dyżurów. Przy czym podkreślić należy, że samo stwierdzenie przez Sąd naruszenia postanowieniami zaskarżonego aktu interesu prawnego strony skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia skargi i przyjęcia, że kwestionowana uchwała narusza prawo. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 31 maja 2017 r. sygn. II OSK 2298/15, CBOSA). Natomiast powyższe determinuje zakres kontroli legalności zaskarżonej uchwały, która nie może przekroczyć granic indywidualnej legitymacji skargowej podmiotu skarżącego. Na wstępie należy zauważyć, że treść art. 94 P.f została znowelizowana na mocy ustawy zmieniającej P.f., która w tym zakresie weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Na mocy tej nowelizacji zmieniono zasady wyznaczania dyżurów aptek ogólnodostępnych, dając pierwszeństwo zasadzie dobrowolności, zaś dopiero przy braku zgłoszeń, określono reguły wyznaczania przymusowego aptek i określono zasadę odpłatności tak wyznaczanych dyżurów ze środków NFZ. Nie uległa natomiast zmianie sama zasada wyznaczania rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który powinien być dostosowany do potrzeb ludności powiatu i pozwalać na realizację przez apteki zadań określonych w art. 87 ust. 2 P.f. W myśl zaś art. 87 ust. 2 P.f. - apteka ogólnodostępna jest przeznaczona do: 1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8; 2) zapewnienia świadczenia ludności usług farmaceutycznych, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty, oraz sprawowania opieki farmaceutycznej, o której mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy. W związku z tym, w pierwszej kolejności zarząd powiatu uwzględnia rozkład godzin pracy aptek, zgłoszony mu w trybie at. 94 ust. 2 P.f. W przypadku jednak, gdy praca aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu, którego siedzibą jest miasto liczące nie więcej niż 40 tys. mieszkańców, nie gwarantuje zaspokojenia potrzeb ludności w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy, zarząd powiatu wyznacza, w drodze uchwały, aptekę ogólnodostępną do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, o czym stanowi art. 94 ust. 3 P.f. Uchwała taka jest wydawana na okres jednego roku kalendarzowego i określa dni oraz godziny pełnienia dyżurów przez aptekę ogólnodostępną prowadzoną przez określonego przedsiębiorcę. Przy czym stosownie do art. 94 ust. 4 P.f. zarząd powiatu informuje podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne na terenie tego powiatu, indywidualnie albo zbiorowo, co najmniej na 21 dni przed dniem wydania takiej uchwały, o potrzebie wyznaczenia apteki ogólnodostępnej do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, wskazując dni i godziny, w jakich mają być pełnione te dyżury. W przypadku, gdy określony podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną zgłasza gotowość do pełnienia dyżurów przez prowadzoną przez siebie aptekę, we wskazanych przez siebie dniach i godzinach zgodnych z dniami i godzinami określonymi na podstawie ust. 4, w terminie 7 dni od dnia doręczenia powyższej informacji przekazuje zarządowi takie zgłoszenie wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 8, oraz że w zgłaszanej aptece ogólnodostępnej spełnione są wymagania, o których mowa w ust. 7 pkt 3; oświadczenie to składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (art. 94 ust. 5 P.f.). Przy czym zarząd powiatu dokonuje wyboru apteki ogólnodostępnej, która zostanie wyznaczona do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, biorąc pod uwagę: 1) potrzeby mieszkańców powiatu w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, w tym leki recepturowe, wyroby medyczne oraz pozostałe produkty aptek ogólnodostępnych oraz w zakresie świadczenia usług farmaceutycznych i sprawowania opieki farmaceutycznej; 2) lokalne uwarunkowania geograficzne i demograficzne oraz położenie lokalu apteki ogólnodostępnej; 3) możliwość zapewnienia przez podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną asortymentu określonego w pkt 1 oraz liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb określonych w pkt 1 (art. 94 ust. 7 P.f.). Ponadto stosownie do art. 94 ust. 8 P.f., do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy nie wyznacza się apteki ogólnodostępnej, jeżeli wobec podmiotu, który ją prowadzi: 1) toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki; 2) w okresie 3 lat poprzedzających rok, w którym ma być pełniony dyżur, wydano: a) ostateczną decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, b) ostateczną decyzję w przedmiocie nakazania usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień w prowadzeniu działalności objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, c) prawomocne orzeczenie zakazujące wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Natomiast stosownie do art. 94 ust. 9 pkt 2 P.f., w przypadku braku zgłoszenia apteki ogólnodostępnej w sposób, o którym mowa w ust. 5, lub w przypadku zgłoszenia apteki ogólnodostępnej niespełniającej kryteriów, o których mowa w ust. 7, zarząd powiatu wyznacza do pełnienia dyżurów inną aptekę ogólnodostępną, biorąc pod uwagę kryteria określone w ust. 7 i 8. Przed podjęciem tej uchwały osoba uprawniona do reprezentowania podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną, w terminie 7 dni od dnia wezwania przez zarząd powiatu, składa oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o niezachodzeniu okoliczności, o których mowa w ust. 8, oraz że w wyznaczanej aptece ogólnodostępnej spełnione są wymagania, o których mowa w ust. 7 pkt 3 (art. 94 ust. 10 P.f.). Jednakże w przypadku uzasadnionych wątpliwości w zakresie prawdziwości okoliczności wskazanych w tym oświadczeniu zarząd powiatu może wystąpić do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego z wnioskiem o potwierdzenie tych okoliczności. wojewódzki inspektor farmaceutyczny udziela zarządowi powiatu odpowiedzi niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 94 ust. 11 P.f.). Z akt sprawy wynika, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały organ ustalił, na podstawie informacji nadesłanych przez apteki w trybie art. 94 ust. 2 P.f., że w dni wolne od pracy żadna apteka ogólnodostępna nie wyraziła gotowości do pełnienia dyżurów w wyznaczonych przez Zarząd Powiatu dniach i godzinach. W związku z tym organ, z zachowaniem powyższej procedury, zawiadomił skarżące apteki o zamiarze podjęcia uchwały w trybie art. 94 ust. 3 P.f. i wyznaczenia m.in. apteki: A. przy ul. [...] w B., należącej do skarżącej, do pełnienia dyżurów. Apteka złożyła w dniu 19 grudnia 2024 r. oświadczenie, że w aptece nie są spełnione wymagania, o których mowa w art. 94 ust. 7 pkt 3 P.f. W tych okolicznościach organ podjął zaskarżoną uchwałę o wyznaczeniu aptek dyżurujących w dni wolne od pracy wyznaczając dyżury apteki A. przy ul. [...] w B. przez 14 dni w 2025 roku w dni wolne od pracy w godzinach 10-14. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że apteka nie może być wyznaczona do pełnienia dyżuru, gdyż nie spełnia wymogu określonego w art. 94 ust. ust. 7 pkt 3 P.f., należy wskazać, że zgodnie z powołanym przepisem - zarząd powiatu dokonuje wyboru apteki ogólnodostępnej, która zostanie wyznaczona do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, biorąc pod uwagę: 1) potrzeby mieszkańców powiatu w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, w tym leki recepturowe, wyroby medyczne oraz pozostałe produkty aptek ogólnodostępnych oraz w zakresie świadczenia usług farmaceutycznych i sprawowania opieki farmaceutycznej; 2) lokalne uwarunkowania geograficzne i demograficzne oraz położenie lokalu apteki ogólnodostępnej; 3) możliwość zapewnienia przez podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną asortymentu określonego w pkt 1 oraz liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb określonych w pkt 1. W świetle powyższego, skoro apteki są placówkami ochrony zdrowia publicznego i ich zadaniem jest świadczenie pełnego zakresu usług farmaceutycznych wymienionych w art. 86 P.f., to ich dyżury w dni wolne od pracy stanowią formę realizacji ustawowego obowiązku zapewnienia dostępu do usług farmaceutycznych, w tym leków ratujących zdrowie i życie. W sytuacji braku zgłoszenia przez podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne gotowości do pełnienia dyżurów przez prowadzone przez nie apteki, zarząd powiatu zobowiązany jest na mocy art. 94 ust. 3 w zw. z ust. 9 pkt 2 P.f. wyznaczyć apteki do pełnienia tych dyżurów. Organ wskazał, że wyznaczył wszystkie "[...]" apteki do pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy w 2025 r. Natomiast Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Olsztynie wskazał, że trzy spośród siedmiu wyznaczonych aptek nie mogą pełnić dyżurów z uwagi na ostateczne pokontrolne decyzje administracyjne ich dotyczące, co zgodnie z art. 94 ust. 8 P.f. wyłącza je z grafiku dyżurów. Zarząd Powiatu, zgodnie z postanowieniami art. 94 ust. 11 P.f. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Farmaceutycznego o potwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 94 ust. 7, który wskazał m.in., że do zadań kierownika apteki ogólnodostępnej należy wskazywanie potrzeb albo zastrzeżeń w zakresie zatrudniania personelu fachowego, a także nadzór nad pracownikami, w tym wskazywanie odpowiedniej liczby fachowego personelu w zależności od skali oraz zakresu działalności apteki. Nie budzi wątpliwości, że każdy mieszkaniec powiatu winien mieć zapewnioną dostępność do świadczeń realizowanych przez apteki ogólnodostępne, także w dni wolne od pracy. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, działalność aptek jest szczególną działalnością gospodarczą, która ma zmierzać nie tylko do osiągnięcia efektu gospodarczego, ale też służyć ochronie zdrowia – wartości szczególnie chronionej na podstawie art. 68 ust. 1-3 Konstytucji RP. Z akt sprawy wynika, że w dni wolne od pracy żadna z "[...]" aptek nie wyraziła chęci dobrowolnego pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy. W związku z tym organ, z zachowaniem procedury, zawiadomił m.in. skarżącą o potrzebie podjęcia uchwały w sprawie wyznaczenia apteki ogólnodostępnej do pełnienia dyżurów w dni wolne od pracy. Wprawdzie skarżąca złożyła oświadczenie, że nie spełnia wymogów określonych w art. 94 ust. 7 pkt 3 P.f., jednak w ocenie Sądu złożenie takiego oświadczenia nie przesądza o braku możliwości wyznaczenia apteki prowadzonej przez skarżącą jako apteki dyżurującej. Oświadczenie takie może być bowiem zweryfikowane przez organ w trybie art. 94 ust. 11 P.f., co zostało uczynione. Ocena ta nie była dowolna. Jednocześnie brak precyzyjnej informacji zwrotnej od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Farmaceutycznego, do udzielenia której jest zobowiązany na podstawie art. 94 ust. 11 P.f., nie wyłącza uprawnienia Zarządu Powiatu do samodzielnej weryfikacji twierdzenia skarżącej co do braku możliwości pełnienia dyżurów. Przyjęcie przeciwnej interpretacji mogłoby prowadzić do sytuacji, w której byłoby niemożliwe zapewnienie dostępu do usług farmaceutycznych. Skoro ustawodawca przewidział tryb apteki dyżurującej, również w sytuacji, gdy żadna z aptek nie wyraziła chęci pełnienia dyżurów, to nie sposób założyć, że podmiot prowadzący aptekę będzie mógł w prosty sposób zwolnić się z obowiązku pełnienia dyżuru składając oświadczenie, że nie spełnia któregoś z warunków przewidzianych w P.f. Zwrócić również należy uwagę na wskazany przez organ sprawiedliwy i adekwatny podział obowiązków między aptekami oraz rotacyjny system dyżurów. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy zachodzi konieczność nałożenia na określony podmiot obowiązków o charakterze publicznym (a z taką sytuacją bezsprzecznie mamy do czynienia w niniejszej sprawie), powinno to odbyć się z zachowaniem zasady proporcjonalności, przejawiającej się w dbałości, aby obowiązki te zostały nałożone na poszczególne podmioty w niezbędnym zakresie, bez nieuzasadnionego uprzywilejowania któregokolwiek z nich. W ocenie Sądu, Zarząd Powiatu tej zasady nie naruszył, dokonując w uchwale rozdzielenia obowiązków na wszystkie apteki funkcjonujące w mieście, na które mógł te obowiązki nałożyć, bez nieuzasadnionego uprzywilejowania którejkolwiek z nich. Zestawiając ustalone w zaskarżonej uchwale dyżury dla poszczególnych aptek nie można wywieść, aby obciążenie dyżurami apteki skarżącej było niewspółmierne w porównaniu do pozostałych aptek. Należy również podkreślić, że prowadzenie apteki ogólnodostępnej, będącej placówką ochrony zdrowia publicznego, z istoty rzeczy związane jest z pewnymi ograniczeniami. Ograniczenia dotyczące dyżurów ustanowione zostały w drodze ustawy i są konieczne dla ochrony zdrowia publicznego. Niewątpliwie zapewnienie dostępności świadczenia usług farmaceutycznych, w tym także w dni wolne od pracy, mieści się w pojęciu ochrony zdrowia publicznego. W związku z tym, ograniczenie swobody działalności gospodarczej polegające na wyznaczeniu aptece ogólnodostępnej dyżuru w dzień świąteczny nie narusza istoty tej wolności. Podmiot prowadzący taka aptekę nie jest pozbawiony możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie dotykają go pewne uciążliwości, co jest związane ze specyfiką prowadzonej działalności. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną należało oddalić.