II SA/Ol 152/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. I. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. I. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, A. I. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", podnosząc, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, otrzymującą pomoc z ośrodka pomocy społecznej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący nie posiada żadnego majątku. Źródłem jego dochodu jest świadczenie z pomocy społecznej w kwocie "[...]". W rubryce nr 6 formularza wniosku ("Stan rodzinny") skarżący wykazał "[...]" dzieci. Pismem z dnia "[...]", skarżący wezwany został do złożenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, tj.: oświadczenia dotyczącego zakresu żądania, dokumentów, potwierdzających korzystanie przez skarżącego ze świadczeń z pomocy społecznej i wskazujących ich wysokość oraz wyjaśnień dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do lokalu, którego adres wskazany został jako adres do korespondencji oraz lokalu, w którym aktualnie mieszka skarżący), rodzinnej (w zakresie odnoszącym się do pozostawania skarżącego we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi) i finansowej skarżącego (w zakresie korzystania z pomocy finansowej/rzeczowej jakichkolwiek innych poza ośrodkiem pomocy społecznej instytucji, osób trzecich lub członków rodziny, w tym także możliwości udzielenia przez tych ostatnich pomocy w sfinansowaniu kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przedmiotowe wezwanie doręczone zostało skarżącemu w dniu "[...]". Wobec braku przedłożenia przez skarżącego w wyznaczonym terminie oświadczenia dotyczącego zakresu jego żądania w oparciu o formularz wniosku przyjęto, że żądaniem skarżącego objęte jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać Sąd, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 powołanej ustawy), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, w związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skierowane zostało do skarżącego wezwanie z dnia "[...]". Pomimo zawartego w nim pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w tym wezwaniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych, ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Stwierdzić natomiast należy, że brak przedłożenia jakichkolwiek żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym dotyczących obecnych warunków życia skarżącego oraz dokumentujących aktualne źródło jego utrzymania, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W sytuacji, gdy strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to w jej interesie leży zatem podjęcie współpracy z Sądem, gdy jest to niezbędne do jego rozpoznania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, że istnieje podstawa do przyznania prawa pomocy, czy to we wnioskowanym przez niego zakresie całkowitym, czy też nawet w zakresie częściowym. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.