II SA/Ol 153/25
WyrokWSA w Olsztynie2025-07-29
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy inwestycja celu publicznego polega na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej, a rokowania z właścicielem nieruchomości nie doprowadziły do zawarcia porozumienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana w przypadku przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej, jeśli inwestycja ta stanowi inwestycję celu publicznego i jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kluczowe jest również przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości, które nie muszą zakończyć się porozumieniem, a jedynie wykazać brak zgody właściciela na proponowane warunki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. O. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która ograniczyła sposób korzystania z części nieruchomości skarżącego poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie urządzeń w postaci przebudowy elektroenergetycznej linii napowietrznej SN 15 kV. Organ I instancji (Starosta) wydał pierwotną decyzję, którą organ II instancji (Wojewoda) uchylił i wydał własną decyzję, precyzując zakres ograniczenia. Skarżący zarzucał m.in. nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, brak wyjaśnienia okoliczności, niewłaściwe zastosowanie art. 124 u.g.n. oraz niezgodność decyzji z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant starszy specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2025 roku sprawy ze skargi I. O. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości - oddala skargę.
Starosta [...] (dalej jako: starosta, organ I instancji) po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. (dalej jako: inwestor, uczestnik postępowania) z 14 czerwca 2024 r., decyzją z 18 października 2024 r., działając na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej jako ustawa o gospodarce nieruchomościami lub u.g.n.), ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości, położonej w obrębie nr [...] m. [...], gmina [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 4,5000, poprzez zezwolenie, na założenie i przeprowadzenie urządzeń i przewodów w postaci przebudowy elektroenergetycznej linii napowietrznej SN 15 kV wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz wymianą 2 słupów, zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 stanowiącym integralną część decyzji.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożył I. O. (dalej jako: skarżący, strona skarżąca), zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa administracyjnego poprzez: nieprawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego, brak wyjaśnienia wszystkich faktycznych okoliczności sprawy, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, czyli niewłaściwe zastosowanie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez: nierozważenie innego przebiegu inwestycji, który byłby mniej uciążliwy dla nieruchomości, oraz wydanie decyzji ograniczającej, której treść jest niezgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i załącznikiem graficznym stanowiącym integralną jej część. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] (dalej jako: organ odwoławczy, organ II instancji, wojewoda) decyzją z 17 stycznia 2025 r. uchylił decyzję organu I instancji i orzekł ograniczyć sposób korzystania z części opisanej wyżej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, poprzez zezwolenie inwestorowi, na wymianę przewodów w istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz demontażu dwóch stanowisk słupowych SN 15 kV i posadowieniu dwóch nowych stanowisk słupowych SN 15 kV w osi linii, zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 stanowiącym integralną część decyzji. Ograniczeniu sposobu korzystania będzie podlegała część nieruchomości o pow. 606 m².
W uzasadnieniu podniesiono, że materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy uprawniał organ I instancji do wydania decyzji, bowiem spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w związku z realizacją na jej terenie inwestycji celu publicznego.
W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że przedmiotowa inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, o czym w sposób wiążący ostatecznie rozstrzygnął Burmistrz [...] w decyzji z 22 listopada 2019 r., ustalając lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie elektroenergetycznej linii napowietrznej SN 15 kV m.in. na przedmiotowej działce. W ocenie organu odwoławczego nie ma też wątpliwości, że planowana inwestycja jest zgodna z ww. decyzją Burmistrza [...] i tym samym została spełniona jedna z przesłanek warunkująca wydanie decyzji o ograniczeniu w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda zauważył, że w trakcie trwania postępowania działka nr [...], została podzielona na działkę nr: [...], [...]. W wyniku podziału, zakres prac oraz powierzchnia ograniczenia dla działki nr [...], nie zmienił się. Zdaniem organu II instancji zmiana numeracji działki, objętej decyzją lokalizacyjną, nie ma wpływu na wynik sprawy. Zmiana ta nie wpłynęła bowiem na kształt inwestycji, nadto sama decyzja lokalizacyjna ustala lokalizację inwestycji m.in. w granicach nieruchomości nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]).
Wojewoda zauważył jednak, że organ I instancji błędnie określił powierzchnię ograniczenia. We wniosku z 14 czerwca 2024 r., wskazano, że teren trwałego zajęcia ma powierzchnię 606,0 m², a teren niezbędny do przeprowadzenia prac budowlanych – teren czasowego zajęcia – 5 601,0 m². Starosta w rozstrzygnięciu decyzji wskazał, że ograniczeniu będzie podlegała powierzchnia 5 601,0 m². Zdaniem organu II instancji, porównanie linii zasięgu inwestycji na załączniku graficznym z przedstawioną przez inwestora, w toku postępowania, mapą obrazującą zakres inwestycji na przedmiotowej działce, w tym określających pas ograniczenia części nieruchomości, prowadzi do wniosku, że organ I instancji błędnie określił zakres ograniczenia. Zakres ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości nie może wykraczać poza niezbędną potrzebę wynikającą z decyzji lokalizacyjnej.
Dalej organ odwoławczy – odnosząc się do kwestii dotyczącej przeprowadzenia rokowań – wyjaśnił, że przedstawiona przez inwestora dokumentacja dowodzi, że rokowania zostały przeprowadzone w sposób spełniający wymogi ustawowe. Dowodami przeprowadzonych rokowań jest pismo inwestora z 12 grudnia 2023 r. zatytułowane jako zaproszenie do rokowań w sprawie założenia i przeprowadzenia nowych przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, w którym zaproponowano skarżącemu jako właścicielowi działki za udostępnienie nieruchomości oraz ustanowienie służebności przesyłu, jednorazowe wynagrodzenie. Strona skarżąca pismem z 29 grudnia 2023 r., odniosła się do zaproszenia inwestora i przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. 23 stycznia 2024 r. została przeprowadzona rozmowa telefoniczna pełnomocnika inwestora ze skarżącym o czym świadczy notatka znajdująca się w aktach sprawy. 16 maja 2024 r. ponownie zwrócono się do skarżącego z propozycją zawarcia porozumienia, które uregulowałoby również fragment linii SN 15 kV od granicy działki. W odpowiedzi na niniejsze pismo skarżący odniósł się do propozycji inwestora i wyraził chęć zawarcia porozumienia w oparciu o aktualny operat szacunkowy oraz wyraził swoje stanowisko w niniejszej sprawie. 14 czerwca 2024 r. inwestor poinformował skarżącego, że rokowania uważa za zakończone, tym samym wskakując, że do porozumienia między stronami nie doszło. W takiej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego – należy ocenić, że inwestor spełnił warunek przeprowadzenia rokowań.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wywiódł skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach i umorzenie postępowania. Skarżący podniósł, że:
a. wniosek inwestora dotyczył działki o innym numerze niż tej co do, której organ odwoławczy wydał decyzję z 17 stycznia 2025 r.;
b. inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę obejmującą przebudowę całej linii energetycznej, a jedynie jej części, która znajduje się na działce stanowiącej własność skarżącego, a więc inwestycja jaką chce realizować inwestor nie niesie za sobą interesu społecznego, a ma na celu jedynie obejście prawa;
c. wskazany w załączniku nr 1 do decyzji organu II instancji obszar ograniczonego korzystania z nieruchomości jest inny niż obszar wskazany we wniosku inicjującym sprawę oraz w pozwoleniu na budowę, a nadto przekracza on dozwolone normy ustawowe;
d. wskazany w załączniku nr 1 do decyzji organu II instancji obszar ograniczonego korzystania z nieruchomości jest niewystarczający do przeprowadzenia prac rozbiórkowych i budowlanych, bowiem planowana inwestycja połączona jest z technicznie skomplikowanym i niedającym się pomieścić wyznaczonym przez wojewodę obszarze – będzie wykraczać poza teren wyznaczony w załączniku (mapie) – mapa nie obejmuje wszystkich urządzeń należących do inwestora a znajdujących się na działce skarżącego, a koniecznych do przeprowadzenia inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935., ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 124 ust. 2 u.g.n. udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Stosownie zaś do 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. (por. wyrok NSA z 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2618/16; wyrok WSA w Poznaniu z 7 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1102/17, dostępne w CBOSA). Jednocześnie należy podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (por. wyrok WSA w Białymstoku z 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12, dostępne w CBOSA).
W związku z tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10, dostępne w CBOSA).
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskowana inwestycja – polegająca na wymianie przewodów w istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz wymianą 2 słupów – stanowi inwestycję celu publicznego. Inwestycja ta ma obejmować bowiem projektowaną linię elektroenergetyczną na potrzeby doprowadzenia energii elektrycznej.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130;, dalej jako: u.p.z.p.), inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Ze wskazanego przepisu wynika, że kluczową przesłanką do zastosowanie tej regulacji jest bezsporne ustalenie, że w danej sprawie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Definicję tego pojęcia zawiera art. 2 pkt 5 u.p.z.p., zgodnie z którym "inwestycją celu publicznego" są działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Inwestycja omawianego typu – taka jak w przedmiotowej sprawie – niewątpliwie ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właścicieli nieruchomości, którym ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (zob. wyrok NSA z 20 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2713/17 oraz wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3417/15, dostępne w CBOSA).
Ponadto o charakterze inwestycji przesądziła decyzja Burmistrz [...] z 22 listopada 2019 r., którą ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie elektroenergetycznej linii napowietrznej SN 15 kV m.in. na przedmiotowej działce. Przy czym realizację inwestycji przewidziano również na kilku (dziesięciu) innych działkach. W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że planowana inwestycja jest zgodna z decyzją Burmistrza [...] i tym samym została spełniona jedna z przesłanek warunkująca wydanie decyzji o ograniczeniu w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Rację ma także wojewoda zauważając, że w trakcie trwania postępowania działka nr [...], uległa podziałowi na działki nr: [...], [...]. W wyniku podziału, zakres prac oraz powierzchnia ograniczenia dla działki nr [...], nie zmienił się. Zmiana numeracji działki, objętej decyzją lokalizacyjną, nie ma wpływu na wynik sprawy. Zmiana ta nie wpłynęła bowiem na kształt inwestycji, nadto sama decyzja lokalizacyjna ustala lokalizację inwestycji m.in. w granicach nieruchomości nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]).
Odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego, że inwestycja nie obejmuje całej linii, a jedynie jej część znajdującą się na działce skarżącego, wskazać należy, że zarzut ten nie ma znaczenia w sprawie dla kwalifikacji inwestycji. Inwestor ma bowiem prawo według swoich potrzeb dokonać modyfikacji linii w częściowym jej przebiegu, co nie oznacza, że taka inwestycja przestaje być inwestycją celu publicznego. Ponadto – na co wskazano wyżej – inwestycja nie będzie realizowana tylko na działce strony skarżącej. Bez znaczenia jest także, że załącznik do decyzji nie obejmuje części działki skarżącego od strony działki 1-14. Z załącznika nr 1 do zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że na tej części działki znajdują się istniejące przewody linii napowietrznej, które nie będą podlegały wymianie. Zakresem zajęcia objęto zaś tę część działki gdzie przewidziano wymianę dwóch słupów oraz projektowane przewody linii napowietrznej SN w miejscu istniejących przewodów do demontażu. Taki zakres zajęcia wprost zgodny jest ze wspomnianą decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Z decyzją tą zgodny jest także obszar trwałego jak i czasowego zajęcia, co poza porównaniem map potwierdza także pismo Burmistrza z 8 lipca 2024 r. znajdujące się w aktach administracyjnych. Obszar zajęcia nieruchomości wskazany we wniosku inwestora z 14 czerwca 2024 r. jest też zgodny z obszarem zajęcia stanowiącym załącznik do zaskarżonej decyzji. Mapy obrazujące obszar zajęcia działki otrzymał też skarżący w czasie prowadzonych rokowań poprzedzających realizację wniosku z 14 czerwca 2024 r.
Kwestie techniczne zrealizowania inwestycji, czy też możliwość dalszej jej realizacji w oparciu o przepisy Prawa budowlanego pozostają poza granicami niniejszej sprawy. Poza granicami tej sprawy pozostają również pertraktacje inwestora ze skarżącym w okresie wcześniejszym niż objętym wnioskiem z 14 czerwca 2024 r., tym bardziej, że z pisma inwestora z 16 maja 2024 r. wynika, że projekt inwestycji ze względów technicznych uległ zmianie w stosunku do jego pierwotnej wersji przedłożonej skarżącemu.
Odnosząc się do kwestii rokowań, wyjaśnić należy, że sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko jednolicie prezentowane w orzecznictwie, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy, podjęcie których jest niezbędne do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Pojęcie to występuje w prawie cywilnym (choć obecnie zastąpione terminem "negocjacje"), gdzie oznacza przygotowania do zawarcia umowy. Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników. Rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Moment rozpoczęcia rokowań należy wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zatem być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy – w ocenie którejkolwiek ze stron – nie ma szans na zawarcie porozumienia" (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1703/17; wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1723/15, dostępne w CBOSA).
Analiza znajdującej się w aktach sprawy korespondencji prowadzonej pomiędzy inwestorem a skarżącymi prowadzi do wniosku, że w sprawie prowadzone były pomiędzy stronami rokowania, które nie przyniosły skutku.
Pełnomocnik inwestora podejmował próby polubownego ustalenia warunków umowy ze skarżącym w sprawie udostępnienia przedmiotowej nieruchomości. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy dowodami przeprowadzonych rokowań jest pismo inwestora z 12 grudnia 2023 r., w którym zaproponowano skarżącemu jako właścicielowi działki za udostępnienie nieruchomości oraz ustanowienie służebności przesyłu, jednorazowe wynagrodzenie. Strona skarżąca pismem z 29 grudnia 2023 r., odniosła się do zaproszenia inwestora i przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. 23 stycznia 2024 r. została przeprowadzona rozmowa telefoniczna pełnomocnika inwestora ze skarżącym o czym świadczy notatka znajdująca się w aktach sprawy. 16 maja 2024 r. ponownie zwrócono się do skarżącego z propozycją zawarcia porozumienia, które uregulowałoby również fragment linii SN 15 kV od granicy działki. W odpowiedzi na niniejsze pismo skarżący odniósł się do propozycji inwestora i wyraził chęć zawarcia porozumienia w oparciu o aktualny operat szacunkowy oraz wyraził swoje stanowisko w niniejszej sprawie. 14 czerwca 2024 r. inwestor poinformował skarżącego, że rokowania uważa za zakończone, tym samym wskakując, że do porozumienia między stronami nie doszło. W takiej sytuacji należy ocenić, że inwestor spełnił warunek przeprowadzenia rokowań.
Dodatkowo wskazać należy, że skarżący oczekuje wysokości wynagrodzenia ustalonego w oparciu o operat szacunkowy, inwestor zaś wyraźnie wskazał, że nie ma obowiązku sporządzenia operatu szacunkowego i ustalania wysokości odszkodowania w oparciu o taki operat.
Niewątpliwie więc prowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia porozumienia pomiędzy inwestorem a skarżącym. Wyjaśnić trzeba w tym miejscu, że obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska. Brak wypracowania wspólnego stanowiska, np. z uwagi na niereagowanie właściciela nieruchomości na pisma przedsiębiorstwa przesyłowego, musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie prac na ich gruncie. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym razie, nigdy nie można byłoby wszcząć postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 298/15; z 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 970/17; z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17; wyrok WSA w Olsztynie z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 634/21, dostępne w CBOSA).
Należy zatem uznać, że prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, które nie doprowadziły jednak do zgody właściciela nieruchomości. Przy czym, nie jest rzeczą organów ani sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właściciela do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Co więcej, również kwestie takie, jak dobra albo zła wiara inwestora czy ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego w tej sprawie (wyrok NSA z 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 358/21, dostępny w CBOSA).
Niewątpliwie rokowania w sprawie zostały przeprowadzone, ale okazały się one nieskuteczne. Ich przebieg oraz fakt przeprowadzenia nie budzą jednak wątpliwości, dlatego też zarzuty skarżącego w tym zakresie należy uznać za bezzasadne.
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie oraz w odniesieniu się do zarzutów stron. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny.
Mając powyższe na uwadze, sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło