II SA/Ol 155/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Dnia 16 września 2004 r. Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak - Sikora Marzenna Glabas Katarzyna Matczak (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r., sprawy ze skargi R. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 stycznia 2004 r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej I) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 23 stycznia 2004r. Nr "[...]", Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowy Inspektor Sanitarny z dnia 28 listopada 2003r. nr "[...]" o braku podstaw do stwierdzenia u R. G. choroby zawodowej - przewlekłe zatrucie chlorkiem winylu. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że R. G. pracował w Zakładzie Produkcji Obuwia "A" na stanowisku operatora wtryskarki przerabiającej polichlorek winylu na spody obuwia w okresie od 13 września 1993r. do 31 maja 1999r. W niniejszej sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2003r. sygn. akt I SA 2146/02 uchylono poprzednią decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, poprzez ponowne przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego oraz postępowania lekarskiego. Realizując zalecenia Sądu wystąpiono do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w orzeczeniu z dnia 27 października 2003r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania u R. G. choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia chlorkiem winylu. Podano, iż w badaniach radiologicznych rąk i nóg nie wykazano typowych dla skutków przewlekłej ekspozycji na chlorek winylu zmian o charakterze ostolizy w obrębie policzków paznokciowych, a w badaniu neurologicznym nie stwierdzono objawów ogniskowych uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Orzeczenie lekarskie, wydane zostało w oparciu o dokumentację lekarską, całokształt przeprowadzonych badań oraz obiektywnie potwierdzony w dochodzeniu epidemiologicznym brak istotnego narażenia zawodowego na chlorek winylu w miejscu pracy. Podano, iż w orzeczeniu lekarskim wydanym przez Instytut Medycyny Pracy w L. z dnia 30 kwietnia 2002r. zapisano, iż aktualne najwyższe dopuszczalne stężenie chlorku winylu 5 mg/m3 zostało ustalone po uwzględnieniu potencjalnej rakotwórczości tego związku, natomiast klinicznych objawów zatrucia nie stwierdzono w żadnej postaci w zakładach, w których stężenia chlorku winylu nie przekraczały poprzednio obowiązującego stężenia 30 mg/m3. Podkreślono, iż aby określić dane schorzenie za chorobę zawodową muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki tj. choroba musi być wyszczególniona w wykazie chorób zawodowych oraz musi istnieć ścisły związek przyczynowy pomiędzy chorobą i działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, a te przesłanki nie zostały spełnione w przypadku skarżącego. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył R. G. wnosząc o jej uchylenie. Podał, iż od początku zatrudnienia przy wtryskarce jego stan zdrowia gwałtownie się pogarszał, miał duszności oraz "pluł krwią". Narzucił, iż wykonywane w trakcie zatrudnienia badania na obecność czynników szkodliwych nie odpowiadały faktycznemu zagrożeniu w miejscu pracy, gdyż nie były przeprowadzane przy wszystkich urządzeniach. Pracodawca wiedząc o mającej nastąpić kontroli wysyłał większość pracowników do domu i badania wykonywane były tylko na trzech wtryskarkach, podczas gdy praca była wykonywana na dziesięciu. Sytuacja ta powtarzała się każdego roku. Nadto podniósł, iż pracodawca nie wykonywał prób i pomiarów na czynniki rakotwórcze, co potwierdziły mające miejsce z zakładzie pracy kontrole państwowego inspektora pracy. Zarzucił, iż podczas badania w instytucie w L. został oszukany, gdyż podczas rozmowy z lekarzami potwierdzali oni, iż jego schorzenia wliczają się do chorób zawodowych, natomiast później otrzymywał orzeczenie o ich braku. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tego rodzaju naruszenie przepisów prawa ma miejsce w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 marca 2003r. Sygn. akt I SA 2146/02, uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia l sierpnia 2002r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 listopada 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż stan sprawy nie został wszechstronnie wyjaśniony, wobec czego dochodzenie epidemiologiczne oraz postępowanie lekarskie powinno zostać ponownie powadzone. W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 lipca r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z zaskarżonej decyzji wynika, że w dalszym ciągu stan sprawy nie został wyjaśniony w sposób wszechstronny i wyczerpujący, jak również naruszone zostały zasady postępowania lekarskiego oraz dochodzenia epidemiologicznego. Na wstępie wyjaśnić pozostaje, iż po wyroku NSA z dnia 12 marca 2003 r. sprawa R. G. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej na skutek uchylenia decyzji obu instancji powróciła do etapu postępowania przed organem I instancji. Skoro w wyroku wskazano na niezbędność przeprowadzenia ponownego postępowania należało je przeprowadzić stosownie do zasad określonych w § 8 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych .u. Nr 65, póz. 194, ze zm). Ponieważ skarżący został skierowany przez Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej w O. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., orzeczenie lekarskie tego Instytutu stanowiło orzeczenie wydane przez organ pierwszoinstancyjny. W celu zagwarantowania skarżącemu uprawnienia określonego w § 9 ust. l powołanego rozporządzenia, przewidującego quasi instancyjną kontrolę prawidłowości orzeczenia lekarskiego przez jednostkę inną niż ta, która wydała niekorzystne dla niego orzeczenie należało poinformować skarżącego o możliwości weryfikacji tego orzeczenia w trybie odwoławczym przez inny instytut, niż ten który wydał pierwsze orzeczenie. Stanowisko Sądu w tym zakresie oparte jest na ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym / wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1985r. sygn. akt I 197/85, nie publikowany, wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1999r. sygn. akt I SA 1734/98, /nie publikowany/. O takim uprawnieniu skarżący nie został pouczony przez jednostkę orzeczniczą.. Poza tym w wyroku NSA z dnia 12 marca 2003r. wskazano na konieczność ponownego przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego, które nie zostało w sposób wyczerpujący przeprowadzone. Mimo wielokrotnego wskazywania przez R. G. na okoliczności dotyczące faktycznych narażeń występujących w miejscu, organy orzekające w sprawie nie ustosunkowały się do tych argumentów. W wydanych decyzjach powtarzane są wielkości określane w badaniach środowiskowych wykonywanych w latach 1993-1999 w zakładzie pracy, co znajduje także wyraz w orzeczeniu lekarskim, mimo, że skarżący podawał, iż były one przeprowadzane jedynie na kilku wtryskarkach, gdy tymczasem pracę wykonywano na znacznie większej ich liczbie. Do tej okoliczność organy nie ustosunkowały się w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, czym naruszono dyspozycję art. 7 i art. 77 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie przesądzając zatem o wyniku ustaleń w tym zakresie oraz wpływu, bądź też ich braku na stopień występujących w miejscu pracy narażeń na czynniki szkodliwe, w toku postępowania w niniejszej sprawie organy winny ustosunkować się do tych zarzutów. Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 145 § l pkt l lit "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I. sentencji. Rozstrzygniecie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku - pkt. II sentencji - uzasadnia przepis art. 152 Prawa sądami administracyjnymi o postępowaniu przed.