II SA/Ol 155/26
PostanowienieWSA w Olsztynie2026-05-05
Skład orzekający: Andrzej Brzuzy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie sprzeciwu od decyzji o umorzeniu należności z funduszu alimentacyjnego powinno zostać umorzone w przypadku śmierci strony skarżącej?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie sprzeciwu od decyzji dotyczącej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe w przypadku śmierci strony skarżącej. Należności te są ściśle związane z osobą dłużnika i wygasają z chwilą jego śmierci, nie podlegając dziedziczeniu.Stan faktyczny
Strona J. T. wniosła sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że skarżący zmarł przed wydaniem orzeczenia. Organ przekazał sądowi dane z PESEL, a Urząd Stanu Cywilnego potwierdził zgon strony.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 19 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia całości lub części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz z tytułu zaliczki alimentacyjnej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
J. T. (dalej jako: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej jako: "organ") z 19 stycznia 2026 r. w przedmiocie umorzenia całości lub części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz z tytułu zaliczki alimentacyjnej.
W dniu 9 marca 2026 r. organ przekazał tutejszemu sądowi wydruk danych dla usługi: Udostępnienie danych w PESEL (k. 52 akt sądowych), z którego wynikało, że skarżący zmarł [...] lutego 2026 r.
Sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego o potwierdzenie tej informacji. Urząd Stanu Cywilnego nadesłał odpis skróconego aktu zgonu J. T. (ur. [...]), z którego wynika, że zmarł on [...] lutego 2026 r. w G. (k. 60 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.
Na podstawie art. 161 §1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 §2 p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek dłużnika alimentacyjnego (skarżącego) o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Należności te są ściśle związane z osobą dłużnika, gdyż tylko on jest podmiotem obowiązanym do ich zwrotu. W razie więc jego śmierci nie mogą być one egzekwowane od jego następców prawnych, lecz wygasają. Wynika to wprost z art. 28 ust. 3 w zw. z art. 27 ust. 1-3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 438, ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią ww. art. 28 ust. 3, w przypadku śmierci dłużnika alimentacyjnego, należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - wygasają.
Z tego względu wniosek dłużnika o umorzenie tych należności staje się bezprzedmiotowy, a w konsekwencji postępowanie w tym przedmiocie podlega umorzeniu.
Jednocześnie należy wskazać, że należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu w razie śmierci dłużnika nie podlegają dziedziczeniu, nie wchodzą do spadku jako świadczenia ściśle związane z osobą dłużnika. Zatem nie ma innych podmiotów, których interesu prawnego dotyczyłby wynik postępowania w przedmiocie umorzenia takich należności i które mogłyby zgłosić swój udział w tym postępowaniu. Oznacza to, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (por. postanowienia: WSA w Lublinie 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 892/15; WSA w Gliwicach z 19 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 642/12; WSA w Szczecinie z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 995/13).
W tym stanie rzeczy, wobec śmieci skarżącego postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 2 i §2 p.p.s.a.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło