II SA/Ol 16/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-03-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W analizowanej sprawie skarżący wykazał, że jego dochody z emerytur po potrąceniach komorniczych są niskie, a wydatki na leczenie, opłaty mieszkaniowe i spłatę zobowiązań sądowych uniemożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody z emerytur po potrąceniach komorniczych, wysokie wydatki na leczenie, leki, dojazdy do lekarzy, opłaty mieszkaniowe oraz spłatę kredytów bankowych. Mimo wezwań do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżący przedłożył dokumentację potwierdzającą jego trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, J. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniósł, iż z uwagi na nieznajomość prawa nie jest w stanie bez pomocy adwokata podołać swojej obronie przed sądem. Wskazał, iż oboje z żoną są inwalidami "[...]", żyją poniżej poziomu ludzkiej egzystencji, środków pieniężnych brakuje im obecnie na wszystko, gdyż z emerytur dokonywane są potrącenia na spłatę zaciągniętych kredytów na leczenie, leki, dojazdy do lekarzy. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W rubryce nr 7.1. "Nieruchomości" wykazał pokój o powierzchni 20 m2 z dostępem do kuchni i łazienki, natomiast w rubryce nr 10 "Dochody" – dochody z tytułu emerytur w wysokościach po potrąceniach komorniczych. W rubryce nr 8 wskazał ponoszone wydatki na: leczenie (leki, dojazdy do lekarzy, na rehabilitację) – ok. "[...]", prąd – "[...]", gaz – "[...]", opał – "[...]", wodę – "[...]", telefon – "[...]" i dodał, że obecne zobowiązania małżonków z tytułu spłaty kredytów bankowych wynoszą "[...]" miesięcznie. Z załączonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w zwykłej formie pisemnej, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania wynika, iż obecne zobowiązania wobec banków wynikają z zaciągniętych pożyczek na pilne zabiegi i operacje lecznicze, a wysokość wydatków na leczenie waha się pomiędzy "[...]" miesięcznie. Do urzędowego formularza wniosku skarżący załączył przekaz emerytury za ubiegły miesiąc, z którego wynika, iż wypłacana jest mu kwota "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym precyzując zakres żądania wskazał, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Wyjaśnił, iż wspólnie z żoną mieszkają w nieruchomości, na której ustanowiona została na ich rzecz dożywotnia służebność osobista polegająca na prawie korzystania z dwóch pokoi z przejściem od kuchni, z używalnością kuchni i łazienki oraz z "[...]" części zabudowań gospodarczych (zgodnie z załączoną kopią aktu notarialnego). Wskazał, iż z jednego pokoju korzysta syn, a z części zabudowań nie korzystają. Odnosząc się do żądania przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie przez niego i jego żonę wydatków, skarżący przedłożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności żony ("[...]"), dokumentację medyczną swoją i żony oraz oświadczył, że nie posiadają paragonów za wykupywane leki, gdyż nie myśleli, że ich zbieranie jest istotne. Odnośnie wydatków mieszkaniowych wskazał, iż liczniki za wodę, prąd i gaz są wspólne. Podniósł, iż wraz z żoną ponoszą wydatki na ogrzewanie – energię (dogrzewają pokój elektrycznie) i opał, gdyż posiadają piece kaflowe, za porąbanie i przeniesienie drewna muszą dodatkowo zapłacić. Wskazując zapotrzebowanie roczne na drewno i węgiel podniósł, iż z powodu braku pieniędzy nie zawsze kupują tyle opału. Wskazał również, iż telefon posiadają na kartę. Do przedmiotowego pisma załączył "rachunki" za wodę, energię oraz asygnatę za drewno (wystawione na syna). Odnosząc się do spłaty zobowiązań związanych z czynem, którego pośrednio dotyczy niniejsza sprawa wyjaśnił, iż "[...]" zapłacił jednorazowo "[...]" 2011 r., natomiast spłatę pozostałych "[...]" rozłożono na jego prośbę na raty po "[...]" poczynając od dnia "[...]", na dowód czego załączył dokumenty z sądu. Dodatkowo wyjaśniając, z jakiego źródła pochodzą środki pieniężne na spłatę obecnych zobowiązań jego i jego żony wskazał, iż ze środków niepodlegających potrąceniu. Wskazał, iż dzieci traktują ich ulgowo w zobowiązaniach utrzymania gospodarstwa domowego, a ich finansowa pomoc w sytuacjach kryzysowych pozwala na wegetację. Oświadczył, iż żyją poniżej ludzkich norm egzystencji, nie stać ich na podstawowe środki utrzymania, korzystają z udzielonego im w sklepie kredytu na żywność. Do przedmiotowego pisma skarżący załączył przekazy emerytury własnej i żony, z których wynika, iż żonie wypłacana jest emerytura w wysokości "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zauważyć należy, iż jedynymi źródłami utrzymania 2-osobowej rodziny skarżącego są świadczenia emerytalne, które po potrąceniach komorniczych, wynoszą łącznie "[...]". Mając na uwadze ich wysokość, jak również wysokość wydatków związanych z leczeniem (leki, dojazdy do lekarzy, na rehabilitację) skarżącego i jego żony, będących inwalidami "[...]" oraz generalnie z opłatami mieszkaniowymi, w których partycypują i spłatą należności sądowych, przyjąć należy, iż aktualnie skarżący nie jest w stanie ze środków, którymi dysponuje poczynić oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na uiszczenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego żony, szczególnie, że z uwagi na zaciągnięcie kolejnych kredytów na leczenie ciążą aktualnie na nim i jego żonie dodatkowe zobowiązania. Jak wynika z oświadczenia skarżącego, aktualnie nawet przy pomocy dzieci, nie jest on w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb własnych i żony. W tych okolicznościach, za zasadne uznano przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie i na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło