II SA/Ol 160/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-04-26
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, sąd powinien przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla niej i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona, zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody strony pochodzą głównie ze świadczeń socjalnych i są niskie, a wydatki znacząco je przewyższają, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej jej skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego została odrzucona. Skarżąca wykazała niskie dochody z zasiłków, brak tytułu prawnego do mieszkania, niepełnosprawność i wysokie zaległości w opłatach. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]".
We wniosku z dnia 23 kwietnia 2012 r. (data nadania), złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem – uczniem "[...]". W rubryce nr 7.1. wykazała mieszkanie o powierzchni ok. "[...]" "bez tytułu prawnego", w rubryce nr 10 – dochód własny z tytułu zasiłków stałego i rodzinnego (na syna) oraz dochód syna z tytułu alimentów w łącznej kwocie "[...]", natomiast w rubrykach nr 5, 8 i 9 podniosła, iż jest osobą niepełnosprawną ("[...]") i nie jest w stanie podjąć pracy. Stwierdziła, iż opłaty miesięczne znacznie przekraczają dochody jej gospodarstwa domowego, wskazała ich wysokość ("[...]") i podniosła, iż ma bardzo dużą zaległość w płatnościach za mieszkanie ("[...]") i dużą za energię ("[...]").
Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie też do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna skarżącej nie pozwala bowiem na poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej syna. Zauważyć należy, iż głównym źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny są świadczenia socjalne – zasiłek stały i rodzinny. Łączny dochód rodziny, w tym z tytułu otrzymywanych przez syna skarżącej alimentów, wynosi zaledwie "[...]". Mając zatem na uwadze jego wysokość, jak również tytuły z jakich pochodzi stwierdzić należy, iż w przedstawionej sytuacji skarżąca nie jest w stanie zabezpieczyć środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej syna, a nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby jej ich poniesienie.
W konsekwencji, za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło