II SA/Ol 161/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia "[...]" nr "[...]". w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej - oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku UZASADNIENIE: W dniu 22 grudnia 2005r. J. K. wystąpił do Wojskowej Komendy Uzupełnień z wnioskiem o ponowną komisję lekarską w celu określenia przydatności do służby wojskowej w związku z poprawą jego stanu zdrowia. Wojskowy Komendant Uzupełnień, decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]"grudnia 2005r., wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 oraz ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416, ze zm.), odmówił skierowania szer. rez. J. K. do wojskowej komisji lekarskiej. W uzasadnieniu podano, że z posiadanych danych ewidencyjnych wynika, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej "[...]"z dnia "[...]"maja 1997r. wnioskodawca otrzymał kategorię "D" wskutek czego został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju. Nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od przedmiotowego orzeczenia. Podano, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej poborowych oraz żołnierzy rezerwy kieruje z urzędu lub na wniosek tych osób do wojskowej komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień. Zgodnie jednak z treścią art. 29 ust. 5 powołanej ustawy skierowanie do komisji na wniosek osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb sił zbrojnych. W związku z powyższym, a także z uwagi na brak potrzeb sił zbrojnych odmówiono uwzględnienia wniosku. Od decyzji tej odwołał się J. K., wnosząc o skierowanie go na komisję lekarską celem zmiany kategorii zdrowia i przywrócenia mu kategorii "A", stosownie do jego aktualnego stanu zdrowia. Zarzucił, iż decyzja Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień została wydana z naruszeniem prawa, gdyż organ zastosował zmienione brzmienie art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej polskiej. W jego ocenie właściwe brzmienie art. 29 ust. 5 stanowi, iż osoby o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 skierowane na ich wniosek do wojskowej komisji lekarskiej ponoszą koszty związane z przeprowadzeniem badań lekarskich. Odwołujący się natomiast wyraża zgodę na poniesienie należnych kosztów za badanie lekarskie. Dodatkowo odwołujący się wyjaśnił, że jego prośba podyktowana jest potrzebą posiadania kat. A, co jest zgodne z jego stanem zdrowia i potrzebami potencjalnego pracodawcy. Decyzją z dnia "[...]"stycznia 2006r. Nr "[...]" Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji zacytował prawidłowe brzmienie art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej obowiązujące od dnia 21 października 2005r. a nadanym przez ustawę z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku RP, oraz o zmianie ustawy o służbie zastępczej (Dz.U. Nr 180, poz. 1496). Skoro wniosek w niniejszej sprawie wpłynął w dniu 22 grudnia 2005r. to należało zastosować zmienione przepisy, w tym art. 29 ust. 5. Przywołana treść tego przepisu przez odwołującego się obowiązywała tylko do dnia 20 października 2005r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł J. K. zarzucając jej istotne naruszenie prawa, w szczególności art. 25 ust. 5 (powinno być art. 29 ust. 5 ) ustawy, poprzez niemożność zweryfikowania aktualnego stanu zdrowia w stosunku do stanu orzeczonego przez Wojskowa Komisję Lekarską w 1997r. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji lub ewentualnie jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż Komisja lekarska, przed którą stawał w 1997r. zaliczyła jego stan zdrowia do kat. D. Od tamtej pory jego stan zdrowia uległ takiej poprawie, iż konieczne jest ponowne ustalenie jego kategorii. Skarżący podkreślił, iż nigdy nie uchylał się od odbycia służby wojskowej. Podał, że chciałby ubiegać się o pracę w służbach mundurowych. Dotychczas nie występował o zmianę kategorii, gdyż studiował i nie myślał o tej sprawie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż wprawdzie ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP zawiera zasadę powszechności obowiązku obrony, jednakże podlegają jej obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Zgodnie z art. 14 tej ustawy wojskowi komendanci uzupełnień oraz szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych mają za zadanie m.in. zapewnić uzupełnianie potrzeb osobowych jednostek wojskowych, mobilizacyjne rozwiniecie tych jednostek oraz administrowanie rezerwami osobowymi. Uzupełnienie Sił Zbrojnych musi być poprzedzone określeniem zdolności do służby wojskowej, a to leży w gestii powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich. Skarżący takie orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej już posiada, wobec czego jedyną podstawą faktyczną uwzględnienia jego żądania byłoby rzeczywiste istnienie potrzeb Sił Zbrojnych rozumianych jako konieczność powołania go do pełnienia służby wojskowej w jednej z form wymienionych w art. 55 ustawy. Jednak ani w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, ani obecnie takie potrzeby nie występują. Nadto wyjaśniono, że twierdzenia skarżącego, iż ma on prawo żądać ustalenia aktualnego stanu zdrowia do celów innych niż wynikające z przepisów ustawy nie znajduje oparcia w tej ustawie. Organy administracji wojskowej nie tylko nie mają obowiązku lecz także i prawa do kierowania osób takich jak skarżący do wojskowych komisji lekarskich celem ustalenia stanu zdrowia na użytek ewentualnego nawiązania stosunku pracy, czy też podjęcia służby w innych służbach mundurowych. Każda z tych służb posiada bowiem autonomiczne procedury naboru, w tym procedury dotyczące ustalenia zdrowotnych predyspozycji kandydatów do pełnienia tej służby. Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006r. skarżący dodatkowo podał, iż w jego ocenie art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej narusza konstytucyjną zasadę równości, gdyż pozbawia go możliwości zmiany kategorii stanu zdrowia. Nadto podniósł, że art. 28 ust. 4 wskazanej ustawy umożliwia w każdym czasie wystąpienie o zmianę orzeczonego przez komisję lekarską stanu zdrowia celem ustalenia aktualnego stanu zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa. Podnieść przede wszystkim należy, iż w ustawie z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r. Nr 241 poz. 2416 ze zm.) zwanej dalej: ustawą o powszechnym obowiązku, uregulowane zostały dwa odrębne tryby orzekania o zdolności do służby wojskowej. Zasadą jest, iż określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do kompetencji powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich - art. 26 ust. 1 tej ustawy. Natomiast wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: 1) poborowych, w okresie kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska, 2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową oraz 3) żołnierzy rezerwy - art. 29 ust 1 ustawy. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku do wojskowej komisji lekarskiej kieruje - z urzędu lub na wniosek - wojskowy komendant uzupełnień, a w odniesieniu do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową - dowódca jednostki wojskowej. Stosownie jednak do art. 29 ust. 5 powołanej ustawy skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o skierowanie go na komisję lekarską w celu określenia przydatności do służby wojskowej. Domagał się zatem zastosowania trybu określonego w art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku, co znajduje potwierdzenie chociażby w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nie ulega wątpliwości, iż ust. 2 powołanego przepisu przewiduje możliwość wystąpienia z wnioskiem o skierowanie na wojskową komisję lekarską. Jednakże ust. 5 tegoż artykułu, w brzmieniu obowiązującym w momencie orzekania tak przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy, ogranicza możliwość skierowania na taką komisję wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Zatem przyznając prawo do ubiegania się o skierowanie na komisję lekarską jednocześnie ustawodawca uzależnił to uprawnienie od potrzeb Sił Zbrojnych w tym zakresie. Należy przy tym podkreślić, iż poszczególnych przepisów prawa nie można - tak jak to czyni skarżący - interpretować wyrywkowo, w oderwaniu od całościowej regulacji. Zatem sam fakt, iż istnieje przepis dający uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o skierowanie na wojskową komisję lekarską nie oznacza, iż wniosek taki musi być w każdym wypadku załatwiony pozytywnie, zwłaszcza iż sama ustawa określa dokładnie, w jakich wypadkach takie skierowanie może nastąpić (wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych). W związku z tym nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż w niniejszej sprawie art. 29 ust. 5 powołanej ustawy nie powinien być stosowany. Ponadto wskazać należy, iż skarżący powoływał się na treść art. 29 ust. 5 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o służbie zastępczej (Dz.U. Nr 180 poz. 1496). Faktycznie w poprzednim stanie prawnym art. 29 ust. 5 ustawy stanowił, iż osoby o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 skierowane na ich wniosek do wojskowej komisji lekarskiej ponoszą koszty związane z przeprowadzeniem badań lekarskich. Jednakże z dniem 21 października 2005r. weszła w życie wskazana wyżej nowelizacja. Zatem w dacie złożenia wniosku przez skarżącego do organu pierwszej instancji (22 grudnia 2005r.) obowiązywał już przepis art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w brzmieniu, w jakim został przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić także należy, iż zupełnie nietrafiony jest zarzut o naruszeniu przez normę art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej konstytucyjnej zasady równości, gdyż pozbawia go możliwości zmiany kategorii stanu zdrowia. Stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483) wszyscy wobec prawa są równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wyjaśnić należy skarżącemu, że równość wobec prawa nie oznacza, że wszyscy mają takie same prawa i obowiązki. Oznacza to jedynie, że jednakowe prawa i obowiązki będą dotyczyć wszystkich należących do tej samej kategorii, przy czym wyróżnienie kategorii osób oparte jest na usprawiedliwionych kryteriach możliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Skoro sam ustawodawca określił w sposób jednoznaczny, że stan zdrowia każdego poborowego określają powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie, natomiast późniejsze potwierdzanie stanu zdrowia poborowych, czy tez żołnierzy rezerwy na ich wniosek następuje wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych, to nie sposób takiemu zapisowi postawić zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa. Wszyscy bowiem poborowi mają prawo domagać się określenia ich stanu zdrowia przez komisję lekarską. Natomiast w sytuacji, gdy następuje zmiana stanu zdrowia zainteresowanego, to ponowna ocena jego stanu zdrowia może mieć miejsce , bądź w sytuacji potrzeb służby wojskowej, bądź potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych. Wskazać należy nadto, że orzeczenie powyższe dotyczy jedynie określenia przydatkowości do pełnienia obowiązków wynikających z ustawy, nie zaś innym celom nie określonym w ustawie. Obowiązek natomiast równego traktowania przez władze publiczne oznacza, że każdy obywatel może na drodze np. sądowej dochodzić odpowiednich zachowań władzy publicznej. W tej sprawie z uwagi na równe traktowanie wszystkich obywateli przez organy orzekające w tej sprawie nie można przyznać skarżącemu więcej prawa, niż to wynika z przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, gdyż dopiero wówczas doszłoby do nierównego traktowania przez władze publiczne, skoro rezerwistę, przeniesionego do rezerwy bez odbycia służby wojskowej, skierowano by do wojskowej komisji lekarskiej bez istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych, a jedynie w celu podjęcia pracy w służbach mundurowych. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego przez organy administracji wojskowej nie narusza prawa. Skarżącemu należy także wyjaśnić, wobec podniesionego na rozprawie argumentu dotyczącego możliwości wystąpienia o zmianę orzeczonego przez komisję stanu zdrowia w każdym czasie na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy, iż zgodnie z tym przepisem ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły zmiany. Zatem w celu skorzystania z powyższej regulacji strona zainteresowana winna wystąpić do powiatowej komisji lekarskiej o zmianę ostatecznego orzeczenia o jego zdolności do służby wojskowej, które to orzeczenie zostało wydane przez KL "[...]" w dniu "[...]"maja 1997r. W aktach niniejszej sprawy brak jest takiego wniosku skierowanego do badającej skarżącego komisji lekarskiej. Wobec powyższego w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).