II SA/Ol 163/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-06-28

Skład orzekający: Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa naturalnego została wydana prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wydały decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wydobycia kruszywa. Raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi formalne, a organy uwzględniły w swoich decyzjach wszystkie istotne czynniki, w tym potencjalne oddziaływanie na środowisko, zdrowie ludzi oraz dobra materialne. Zarzuty skarżącego dotyczące braku ustalenia faktycznych wielkości emisji, kumulacji zanieczyszczeń, niewystarczających środków ochrony przed hałasem i pyłem, a także braku analizy wpływu na zwałowiska tymczasowe i pobór wody, zostały uznane za bezzasadne. Sąd podkreślił, że na etapie wydawania decyzji środowiskowej możliwe jest jedynie oszacowanie oddziaływań, a nałożone obowiązki są wystarczające do ograniczenia negatywnych skutków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia "B" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza B. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa. Stowarzyszenie zarzucało organom administracji błędy w ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko, brak uwzględnienia kumulacji zanieczyszczeń, niewystarczające środki ochrony przed hałasem i pyłem, a także naruszenie procedury udziału społeczeństwa. Organy administracji uznały, że decyzja została wydana prawidłowo, a raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia "B".

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - oddala skargę. Decyzją z dnia 18 września 2009 r. Burmistrz B. określił spółce cywilnej "A" U. M., U. A. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny pospolitej – kruszywa naturalnego metodą odkrywkową, ze złoża "[...]", udokumentowanego na działkach nr "[...]", o powierzchni odpowiednio: 6,49 ha, 2,11 ha, 1,96 ha i 1,35 ha, położonych w B., gm. B. Po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia "B", Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 kwietnia 2010 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium zarzuciło bowiem, że decyzję błędnie skierowano do spółki cywilnej a nie do przedsiębiorców: A. U. i M. U. Ponadto, organ odwoławczy zwrócił uwagę na obowiązek organu administracji zakwalifikowania określonych terenów do terenów chronionych i konieczność zapewnienia ochrony akustycznej budynkom mieszkalnym położonym na działkach nr "[...]" w B. Decyzją z dnia 28 maja 2010 r. Burmistrz B. określił M. U. i A. U., prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A" w P., środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny pospolitej – kruszywa naturalnego metodą odkrywkową, ze złoża "[...]", udokumentowanego na działkach nr "[...]" w B., gm. B. Organ pierwszej instancji podał, że złoże położone jest na gruntach rolnych klasy V oraz na pastwiskach klasy V, łąkach klasy IV i niewielkiej powierzchni obszaru leśnego klasy IV. Bezpośrednia eksploatacja kopaliny obejmie część wskazanych wyżej działek, gdyż będzie prowadzona na powierzchni 9,16 ha. Przewidywane wydobycie roczne przekroczy 20.000m³. Złoże będzie eksploatowane metodą odkrywkową bez użycia materiałów wybuchowych, systemem zabierkowym, piętrami eksploatacyjnymi. W ramach przedsięwzięcia przewidziano przeróbkę kruszywa, w związku z czym na terenie górniczym zostaną posadowione maszyny zakładu sortującego. Eksploatacja prowadzona będzie pod nadzorem Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego. Organ pierwszej instancji stwierdził, że funkcjonowanie inwestycji zamknie się w granicach działek wnioskodawców, a oddziaływanie planowanego zamierzenia ograniczy się do wyznaczonego terenu górniczego. Stwierdził, że eksploatacja kopaliny powinna być prowadzona zgodnie z przepisami Prawa geologicznego i górniczego, wyłącznie w granicach udokumentowanego złoża, zgodnie z uzyskaną koncesją. Ponadto, nakazał odpowiednio zabezpieczyć usunięty nadkład przed przystąpieniem do eksploatacji złoża, a docelowo wykorzystać go do rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Burmistrz zobowiązał także wnioskodawców do racjonalnego i prawidłowego wykorzystania zasobów złoża oraz do ograniczania uciążliwości dla terenów sąsiednich. W celu ochrony przed hałasem, organ pierwszej instancji zezwolił na prowadzenie prac ziemnych tylko w godz. 6.00 - 22.00 i nakazał wnioskodawcom zapewnić skuteczną ochronę akustyczną budynków mieszkalnych znajdujących się na działkach o numerach "[...]" w B. Ponadto polecił ograniczenie czasu pracy koparko-ładowarki w miejscu najbardziej zbliżonym do terenów zabudowy mieszkaniowej do 8 godzin. Zobowiązał też inwestorów do wykonania kontrolnych pomiarów rzeczywistego poziomu dźwięku w terminie jednego miesiąca od przystąpienia do eksploatacji kopaliny oraz do przedłożenia raportu z przeprowadzonych badań Burmistrzowi B. i Staroście O. W przypadku ustalenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, nakazał określenie i zastosowanie niezbędnych środków w celu zmniejszenia hałasu na terenach chronionych do poziomu dopuszczalnego i zaproponował umieszczenie ekranów akustycznych oddzielających kopalnię od działek nr "[...]". W sytuacji przekroczenia norm hałasu między drogą dojazdową do kopalni a działką nr "[...]", organ administracji nakazał usytuowanie ekranu akustycznego lub budowę drogi dojazdowej w miejscu oddalonym od zabudowań. Burmistrz zobligował ponadto wnioskodawców do zraszania kruszywa podczas długotrwałej pory bezdeszczowej i utwardzenia na czas eksploatacji kruszywa dróg gruntowych stanowiących dojazd do kopalni, w celu zminimalizowania emisji pyłów. Zobowiązał również wnioskodawców do sukcesywnej rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Burmistrz określił ponadto wymagania dotyczące ochrony środowiska. Nie stwierdził natomiast obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-13, ani analizy porealizacyjnej. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie i odniósł się do zastrzeżeń zgłoszonych przez Stowarzyszenie "B" dotyczących prawidłowości i rzetelności sporządzonego w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zawartych w piśmie zatytułowanym "antyraport". W złożonym odwołaniu Stowarzyszenie "A" wywiodło, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia powinna być poprzedzona uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciło, że przed wydaniem decyzji nie zmieniono przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Ponadto, naruszono dyrektywę 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa oraz tzw. zasadę przezorności wynikającą z przyjętego przez Radę Ministrów w dniu 13 czerwca 2000 r. dokumentu "Druga polityka ekologiczna państwa". W odwołaniu zarzucono również, że Burmistrz B. nie uwzględnił złożonego w toku postępowania przez Stowarzyszenie "antyraportu", zawierającego zastrzeżenia do raportu o oddziaływaniu spornej inwestycji na środowisko. Wywiedziono też, że nie zagwarantowano takiego dojazdu do kopalni, który byłby bezpieczny dla mieszkańców okolicy i nie powodował niszczenia dróg publicznych. W ocenie Stowarzyszenia, organ pierwszej instancji powinien zobowiązać inwestorów do ustawienia ekranów akustycznych i prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami, a nie tylko zasugerować takie działania. Ponadto nie określił on warunków ochrony Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr "[...]" i Zbiornika Międzymorenowego nr "[...]". Zarzucono także, że wnioskodawcy przedstawili w raporcie tylko dwa warianty przedsięwzięcia, natomiast należało wziąć pod uwagę wariantowanie niektórych rozwiązań technicznych. Podniesiono też, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził konsultacji społecznych w sprawie. Stowarzyszenie wskazało ponadto na nieprawidłowości, których zdaniem tego podmiotu, dopuszczają się inwestorzy w już działającej kopalni. Decyzją z dnia 4 stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium powołało przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227, ze zm., zwanej dalej "ustawą"), regulujące tryb postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji określił, przeanalizował i ocenił zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy bezpośredni i pośredni wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, a także wzajemne oddziaływanie miedzy wskazanymi powyżej czynnikami oraz możliwości i sposoby zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wymagania w zakresie monitoringu. Wziął pod uwagę i uwzględnił również ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i uzgodnienia właściwych organów. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu pierwszej instancji, gdyż poza określeniem rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia, określono również warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, a także wymogi dotyczące ochrony środowiska. Kolegium podniosło, że dla przedmiotowej inwestycji nie występuje ryzyko poważnych awarii, i odstąpiono od nałożenia na wnioskodawców obowiązku przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. W ocenie Kolegium, na etapach realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia nie zostaną przekroczone dopuszczalne normy hałasu. Organ pierwszej instancji nałożył bowiem na wnioskodawcę obowiązek wykonania w terminie jednego miesiąca od przystąpienia do eksploatacji kopaliny kontrolnych pomiarów rzeczywistego poziomu dźwięku. W przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu, zobligował inwestorów do określenia środków niezbędnych do ograniczenia hałasu na terenach chronionych do dopuszczalnego poziomu. Kolegium zaznaczyło, że oceniając dopuszczalne poziomy hałasu organ pierwszej instancji kierował się treścią art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem organu odwoławczego, nie zostaną również przekroczone dopuszczalne poziomy zanieczyszczenia powietrza poza terenem, do którego inwestor ma tytuł prawny. Przewidziane uwarunkowania w dostateczny sposób chronią także przed potencjalnym zanieczyszczeniem wody podziemne, a sposób gospodarowania odpadami zapewni realizację związanych z tym wymogów, określonych w ustawie o odpadach. Kolegium zaznaczyło, że w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji zawarł informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz sposobie i zakresie uwzględnienia uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa w "antyraporcie". Kolegium stwierdziło ponadto, iż nie ma znaczenia w sprawie wprowadzenie w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy B." zapisu uzależniającego wydobywanie kopaliny od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż studium nie ma charakteru prawa miejscowego, a gmina B. nie ma aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Art. 80 ust. 2 ustawy nakazuje zaś właściwemu organowi stwierdzenie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan taki został uchwalony. Kolegium wyjaśniło, że art. 16 ust. 5, art. 25 ust. 3, art. 53 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie mają zastosowania w toku postępowania dotyczącego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto, z raportu wynika, że złoże "[...]" należy uznać za suche, wobec czego nie było potrzeby wprowadzenia w decyzji warunku eksploatacji jedynie złoża suchego. Organ odwoławczy zauważył, że Burmistrz B. określił warunki chroniące wody podziemne, zatem również zbiorniki wskazane przez Stowarzyszenie. Nakazano bowiem zabezpieczenie wyrobiska przed nielegalnym składowaniem odpadów i wylewaniem ścieków, dokonywanie bieżących napraw i konserwacji sprzętu technicznego wykorzystywanego do eksploatacji złoża wyłącznie na terenie specjalnie wyznaczonego stanowiska posiadającego utwardzone i szczelne podłoże, zabezpieczające przed przenikaniem substancji ropopochodnych do środowiska, zakazano wyrzucania odpadów do wyrobiska, wskazano też, że do eksploatacji złoża kruszywa naturalnego należy używać pojazdów i maszyn sprawnych technicznie, w celu zminimalizowania zagrożenia ewentualnymi wyciekami płynów eksploatacyjnych i zanieczyszczeniem nimi środowiska gruntowo-wodnego. Kolegium wyjaśniło również, że wydanie decyzji środowiskowej nie jest uzależnione od uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie przeznaczenia gruntów rolnych. Stwierdziło, że wydając kwestionowaną decyzję uwzględniono zasady zrównoważonego rozwoju i przezorności. Wywiodło, że drogi publiczne są ogólnodostępne i wszyscy użytkownicy dróg mają prawo z nich korzystać, stosując się przy tym do przepisów i ograniczeń panujących na tych drogach. Skoro zatem na drogach dojazdowych do miejsca planowanego przedsięwzięcia istnieją ograniczenia co do wagi pojazdów, to nie będą mogły poruszać się po nich cięższe pojazdy. Kolegium wyjaśniło też, że plan bezpiecznego przejazdu transportu ciężarowego przez B. i L. drogą powiatową nr "[...]" jest propozycją wnioskodawców, zmierzającą do zachowania wymogów bezpieczeństwa na drodze. W ocenie organu odwoławczego bezzasadnie Stowarzyszenie zarzuciło brak wystarczającej ochrony akustycznej działek nr "[...]", gdyż właściciele tych nieruchomości w piśmie z dnia 4 maja 2010 r. sprzeciwili się występowaniu w ich imieniu przez Stowarzyszenie i oświadczyli, że nie mają żadnych zastrzeżeń do planowanego przedsięwzięcia. Kolegium stwierdziło też, że zasadnie przedstawiono w raporcie tylko dwa warianty przedsięwzięcia, skoro proces technologiczny nie przewiduje możliwości funkcjonowania inwestycji w wariantach alternatywnych. Stowarzyszenie nie wskazało ponadto, jakiego innego typu racjonalne rozwiązania techniczne mogłyby być zastosowane przy wydobyciu kruszywa naturalnego. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo przeprowadzono w sprawie postępowanie z udziałem społeczeństwa, gdyż obwieszczenia wywieszone były na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w B. i na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Organ pierwszej instancji nie pominął "antyraportu", lecz przeprowadził postępowanie we wskazanym w tym piśmie zakresie. Wyjaśnienia uzyskane od autora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ocenie Kolegium, są pełne, wiarygodne i dotyczyły wszystkich podniesionych w ‘antyraporcie’ zarzutów. Za kwestię bez znaczenia w sprawie Kolegium uznało zaś to, że w ocenie Stowarzyszenia inwestor naruszał wymogi ochrony środowiska w istniejącej kopalni. W złożonej skardze Stowarzyszenie "B" w R. zarzuciło, że organy administracji bezpodstawnie uznały, iż oddziaływanie inwestycji ograniczy się do wyznaczonego terenu górniczego, skoro teren ten zostanie określony dopiero w wydanej później koncesji. Zdaniem skarżącego, organy administracji nie określiły faktycznych wielkości emisji spalin, pyłów i hałasu. Wnioskodawcy nie podali bowiem maksymalnego wydobycia kopaliny, zastrzegając możliwość jego zwiększenia w razie wzrostu zapotrzebowania. Ponadto, pominęły fakt kumulacji zanieczyszczeń emitowanych przez położony w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia teren górniczy "[...]". Stowarzyszenie zauważyło, że istnienie na tym terenie kopalni było jedną z przyczyn nałożenia na wnioskodawców obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zarzuciło również, że organy administracji nie uwzględniły emisji pyłów przez maszyny do przeróbki kruszywa i samochody transportujące kruszywo. Powyższe, zdaniem skarżącego, uniemożliwia stwierdzenie faktycznej emisji zanieczyszczeń. W tej sytuacji, skoro nie dokonano prawidłowej analizy wielkości emisji, to błędnie w sprawie przyjęto, że nie zachodziła konieczność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, ograniczenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i monitorowania tego oddziaływania. Stowarzyszenie zarzuciło również, że nie nałożono na wnioskodawcę obowiązków zmierzających do ograniczenia tych emisji. Zakwestionowało też brak dokonania analizy wpływu na środowisko zwałowisk tymczasowych i zaniechanie ustalenia ich lokalizacji. Stwierdziło, że wbrew treści decyzji, realizacja spornego przedsięwzięcia wiąże się z poborem wody, gdyż organ pierwszej instancji nakazał zraszanie hałd w czasie długotrwałej suszy. Zarzucono ponadto brak uzasadnienia wybranego wariantu realizacji przedsięwzięcia i wskazano na konieczność analizy wariantów polegających na zastosowaniu innej technologii. W ocenie Stowarzyszenia, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach Burmistrz B. ograniczył się do ogólnikowego, zapewniającego jedynie minimalne standardy ochrony, określenia obowiązków inwestorów, co powoduje, że nie zostały dostatecznie zabezpieczone interesy osób trzecich, dotyczące m.in. ochrony przed hałasem działek nr "[...]" w B., bezpieczeństwo na drogach dojazdowych do kopalni, i środowisko. Skarżące Stowarzyszenie podkreśliło też, że teren spornego przedsięwzięcia graniczy z nieruchomościami przeznaczonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy pod zabudowę zagrodową, a emisje związane z realizacją tego przedsięwzięcia mogą utrudnić lub uniemożliwić zagospodarowanie tych nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem, zatem organ pierwszej instancji po uchyleniu przez Kolegium decyzji tego organu z dnia 18 września 2009 r., z naruszeniem przepisów ustawy, nie poinformował ponownie społeczeństwa o podjętych w sprawie czynnościach, a ponadto nie odniósł się do wyrażonych w "antyraporcie" zarzutów skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kwestią sporną jest prawidłowość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny pospolitej – kruszywa naturalnego metodą odkrywkową, ze złoża "[...]", udokumentowanego na działkach nr "[...]", w B., gm. B. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.; zwanej dalej ustawą). Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy). W ramach tej oceny, stosownie do art. 63 ust. 1, określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wymagany zakres monitoringu. W niniejszej sprawie Burmistrz B., uznał stosownie do § 3 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.), że sporne przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i postanowieniem z dnia 16 czerwca 2009 r. nałożył na wnioskodawców obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko tego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport o oddziaływaniu na środowisko spornego przedsięwzięcia został złożony przez wnioskodawców w dniu 28 lipca 2009 r. Należy podzielić ocenę organów obu instancji, że dokument ten spełnia wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy. Zawiera on bowiem opis planowanego przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz opis istniejących w sąsiedztwie zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W raporcie przedstawiono analizowane warianty, a także przewidywane skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia ("wariant zerowy"). Określono przewidywane oddziaływanie na środowisko powyższych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W raporcie uzasadniono proponowany przez wnioskodawcę wariant i wskazano jego oddziaływanie na środowisko. W dokumencie tym zawarto również opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę i opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, a także opisano przewidywane działania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Stwierdzono w nim również, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Ponadto poddano analizie możliwe konflikty społeczne, związane z planowanym przedsięwzięciem i przedstawiono propozycje monitoringu geodezyjnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Autorzy raportu stwierdzili w nim, że opracowując raport nie napotkali na trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy. W raporcie znajduje się ponadto streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, podano źródła informacji stanowiących podstawę do sporządzenia raportu i przedstawiono zagadnienia w formie graficznej i kartograficznej. Podano również nazwiska osób sporządzających raport. Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Starosta O., na wniosek Burmistrza B., na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy, postanowieniem z dnia 8 września 2009 r., uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, gdyż stwierdził, że inwestycja nie będzie stanowić zagrożenia. Organ pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji podał do publicznej wiadomości informacje wymienione w art. 33 ust. 1 ustawy. Wbrew wywodom skargi, czynności podjęte przez Burmistrza w toku ponownego rozpoznania sprawy, nie zmieniały wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż treść tego wniosku mogli modyfikować tylko jego autorzy. Ponadto, w toku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz przeprowadził w dniu 27 maja 2010 r. oględziny i ocenę działek nr "[...]", obręb B., wnioskodawcy złożyli wyłącznie kopie zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaś właściciele działek nr "[...]" i nr "[...]" w B. - pismo z dnia 4 maja 2010 r., informujące o braku zastrzeżeń tych osób odnośnie do planowanej inwestycji i wniosku o pominięcie uwag zgłaszanych przez Stowarzyszenie, dotyczących oddziaływania kopalni na te działki. Powyższe nie stanowi "niezbędnej dokumentacji sprawy", o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy. Fakt, że organ pierwszej instancji nie podał do publicznej wiadomości możliwości zapoznania się z tymi dokumentami, nie stanowi więc naruszenia przepisów ustawy. Należy podzielić ocenę organu odwoławczego, że Burmistrz B., wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 28 maja 2010 r., wziął pod uwagę czynniki, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy. Decyzja ta zawiera również wszystkie obligatoryjne elementy wymienione w art. 82 ust. 1 i ust. 3 oraz w art. 85 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy. Prawidłowo zatem Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Niezasadne są zawarte w skardze zarzuty Stowarzyszenia, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Stowarzyszenie zarzuciło, że w sprawie zaniechano ustalenia faktycznej wielkości emisji hałasu, pyłu i spalin, co zdaniem skarżącego, uniemożliwiło prawidłowe określenie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Należy zauważyć, że w dużej mierze treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach determinowana jest treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport taki dotyczy oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, które ma być dopiero w przyszłości realizowane. Na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest zatem możliwe ustalenie faktycznych wielkości emisji, lecz wyłącznie ich oszacowanie. W sporządzonym w niniejszej sprawie raporcie oszacowano wielkości emisji hałasu, pyłu i spalin, których źródłem będzie funkcjonująca kopalnia kruszywa. Wbrew przekonaniu skarżącego, istnienie w sąsiedztwie terenu górniczego "[...]" nie oznacza, że ustalając, jakie będzie oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia, należało sumować emisje pochodzące z tej kopalni i z projektowanej kopalni. Raport o oddziaływaniu na środowisko dotyczy skutków dla środowiska wywołanych realizacją planowanego przedsięwzięcia. Podkreślić ponadto należy, że brak jest w sprawie dowodów, które podważałyby skutecznie prawidłowość treści raportu. Podnieść ponadto trzeba, że ewentualne zwiększenie emisji hałasu, pyłu i spalin, spowodowane np. znacznym zwiększeniem wydobycia kopalin, zostało uwzględnione w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zastrzeżono w niej bowiem, że działalność kopalni nie może powodować dla najbliższej zabudowy zagrodowej przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826). Ponadto, inwestorzy zobowiązani zostali do wykonania, w terminie jednego miesiąca od przystąpienia do eksploatacji kopaliny, kontrolnych pomiarów rzeczywistego poziomu dźwięku. Zastrzeżono, że pomiary te powinny być wykonane w godzinach pracy kopalni, przy pracy wszystkich urządzeń, maszyn i pojazdów, które mogą łącznie pracować, a sporządzony raport należy przedłożyć Burmistrzowi B. i Staroście O. W przypadku stwierdzenia, że przekroczony został dopuszczalny poziom hałasu, wnioskodawców zobowiązano do określenia i zastosowania takich środków, które doprowadzą do zmniejszenia hałasu na terenach chronionych do poziomu dopuszczalnego. Niezależnie od powyższego, w celu ograniczenia uciążliwości związanej z hałasem w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nakazano inwestorom prowadzić prace ziemne tylko w godzinach między 6.00 a 22.00, a w miejscu największego zbliżenia robót do terenów zabudowy zagrodowej ograniczyć czas pracy koparko-ładowarki do 8 godzin. Ponadto, w przypadku wystąpienia przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, zaproponowano umieszczenie ekranów akustycznych oddzielających kopalnię od terenów działek nr "[...]" i nr "[...]", obręb B. W przypadku zaś przekroczenia tych norm pomiędzy drogą dojazdową do kopalni żwiru, a działką nr "[...]" zaproponowano postawienie ekranu akustycznego lub zmianę obsługi komunikacyjnej. Należy również uwzględnić, na co zwrócono uwagę w raporcie, że poziom hałasu nie będzie stały, gdyż będzie zależał od położenia źródeł hałasu w stosunku do zabudowy zagrodowej, a także poziomu dźwięku emitowanego przez źródła, stopnia zabezpieczenia źródeł hałasu, ich charakterystyki czasowej i rodzaju zagospodarowania terenu w sąsiedztwie urządzeń będących źródłem hałasu. Źródła hałasu na terenie kopali będą ruchome (maszyny pracujące na wyrobisku i pojazdy samochodowe wywożące urobek). W celu zapobiegania nadmiernej emisji pyłów, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nakazano inwestorom zraszanie kruszywa w przypadku długotrwałej pory bezdeszczowej i odpowiednie utwardzenie dróg gruntowych, stanowiących dojazd do kopalni, na czas eksploatacji kruszywa. Odnośnie zaś do emisji spalin i innych zanieczyszczeń emitowanych przez pojazdy mechaniczne, w decyzji tej przewidziano obowiązek używania pojazdów i maszyn sprawnych technicznie, zlokalizowanie bazy środków transportu w oddaleniu od zabudowy mieszkaniowej oraz dokonywanie bieżących napraw i konserwacji wykorzystywanego do eksploatacji złoża sprzętu technicznego wyłącznie na terenie specjalnie wyznaczonego stanowiska, posiadającego utwardzone i szczelne podłoże, zabezpieczające przed przenikaniem substancji ropopochodnych do środowiska. Wobec powyższego stwierdzić należy, że nawet w przypadku wystąpienia w już funkcjonującej kopalni wyższych wartości emisji, niż te, które zostały określone w raporcie, na wnioskodawców nałożony został obowiązek podjęcia takich działań, aby skutecznie ograniczyć oddziaływanie kopalni wyłącznie do terenu stanowiącego własność wnioskodawców. Nie można przy tym podzielić zarzutu, że obowiązki nałożone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są niewystarczające, gdyż za mało precyzyjnie określono warunki wykorzystywania terenu i odnoszono je do dokumentów, które dopiero powstaną lub ograniczono się do zaleceń. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji określającej szczegółowe warunki wydobywania kopaliny - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. Ponadto, zgodnie z art. 22 pkt 1, 2 i 4 Prawa geologicznego i górniczego, to w koncesji określa się rodzaj i sposób prowadzenia działalności objętej koncesją, przestrzeń, w granicach której ma być prowadzona ta działalność, inne wymagania dotyczące wykonywania działalności objętej koncesją, w szczególności w zakresie ochrony środowiska. Nie narusza zatem prawa nałożenie obowiązku prowadzenia eksploatacji złoża zgodnie z koncesją, projektorem zagospodarowania złoża i planem ruchu zakładu górniczego. Ponadto, na etapie przewidywania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie można kategorycznie przesądzić, że tylko pewne działania będą skutecznie chronić środowisko przed przekroczeniem dopuszczalnych norm emisji. Sposób określenia obowiązków inwestorów w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy uznać za wystarczający, gdyż pozwala na podejmowanie różnorodnych działań koniecznych do skutecznego zrealizowania danego celu. Bezzasadny jest zarzut, że nieprawidłowo zaniechano ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Sporne przedsięwzięcie nie zostało wymienione w tym przepisie. Ponadto, zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ administracji w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nakłada obowiązek tych działań. Z treści raportu nie wynikała taka konieczność, stwierdzono w nim bowiem, że niewielki zakres oddziaływań na środowisko powoduje, że nie ma konieczności prowadzenia szczególnych obserwacji monitoringowych jakiegokolwiek komponentu środowiska. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji uznał, że te obowiązki określone w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b nie dotyczą planowanego przedsięwzięcia. Zasadnie również organy administracji uznały, że oddziaływanie inwestycji ograniczy się do wyznaczonego terenu górniczego. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 9 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, terenem górniczym jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego, czyli wyodrębnionego technicznie i organizacyjnie zespołu środków służących bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane oraz technologicznie związane z nimi obiekty i urządzenia przeróbcze. Odnosząc się do kwestii zwałowisk tymczasowych wskazać należy, że jak wynika z treści sporządzonego w sprawie raportu, nadkład zgromadzony na tych zwałowiskach na terenie kopalni będzie w całości wykorzystywany do prowadzonych sukcesywnie prac rekultywacyjnych. Nie będą one stanowiły odpadu. Nie było zatem potrzeby określania w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach miejsca ich lokalizacji i sposobu oddziaływania na środowisko. Bezzasadny jest również zarzut, że z dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawców nie wynika, w jaki sposób mają być zabezpieczone skarpy i zbocza składowisk. W raporcie podano bowiem, że stan skarp roboczych i pasów bezpieczeństwa wokół wyrobisk będzie kontrolowany przez kierownika ruchu zakładu górniczego, a generalnie przyjęto, że kąt urabiania złoża będzie wynosił 360 i dopuszcza się chwilowy kąt roboczy 500. Wbrew twierdzeniu skarżącego, wydobywanie kruszywa metodą odkrywkową nie należy do przedsięwzięć, których eksploatacja związana jest z poborem wody dla celów technologicznych i sanitarnych. Woda pitna w butelkach dla potrzeb pracowników obsługujących kopalnię będzie dowożona, docelowo przewiduje się zainstalowanie na teren kopalni kruszywa przenośnej kabiny sanitarnej z wymiennym zbiornikiem na ścieki. Zaznaczono, że w fazie eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia, zakład górniczy nie będzie korzystał z wody i energii elektrycznej. Woda potrzebna do zraszania będzie dowożona beczkowozami z dozownikami umożliwiającymi zraszanie (por. pismo z dnia 15 września 2009 r.). Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że w realiach rozpoznawanej sprawy przedstawienie opisu tylko dwóch wariantów (wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia i wariantu polegającego na eksploatacji kopalni kruszywa naturalnego zgodnie z założeniami dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego) przedsięwzięcia było uzasadnione, gdyż proces technologiczny nie przewiduje możliwości funkcjonowania instalacji w wariantach alternatywnych. Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze Stowarzyszenie nie podało, jakie inne technologie należało brać pod uwagę i jaki wariant pominięto w sprawie. W skardze wyrażono też obawy o właściwą ochronę przed hałasem działek nr "[...]" i nr "[...]" w B. i zarzucono, że emisje związane z realizacją spornego przedsięwzięcia mogą utrudnić lub uniemożliwić zagospodarowanie tych nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem. Jak wynika z akt sprawy, oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zostanie ograniczone do terenu będącego własnością wnioskodawców. Nie jest też uzasadniony zarzut, że organy administracji pominęły treść złożonego przez Stowarzyszenie "antyraportu", zatem naruszono art. 85 ust. 1 ustawy, gdyż nie zawarto informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Wbrew powyższemu, w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawarto treści wymagane cytowanym przepisem. Ponadto, również organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów Stowarzyszenia. Okoliczność, że nie podjęto decyzji zgodnej z intencją skarżącego, nie uzasadnia zarzutu pominięcia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. Dodać przy tym należy, że w aktach sprawy znajdują się pismo mieszkańców B. z dnia 21 maja 2009 r., którzy popierają powstanie kopalni i pismo właścicieli działek nr "[...]" i nr "[...]" w B. z dnia 4 maja 2010 r., informujące o braku zastrzeżeń tych osób odnośnie do planowanej inwestycji i wniosku o pominięcie zgłaszanych przez Stowarzyszenie uwag dotyczących oddziaływania kopalni na ich nieruchomości. Przyznać wprawdzie należy, że organ pierwszej instancji nie odniósł się wprost do zarzutów skarżącego dotyczących nieuwzględnienia w raporcie położenia przedsięwzięcia na gruntach klasy IV, braku informacji o parametrach skarp roboczych i pasach bezpieczeństwa, wyjaśnień dotyczących korzystania z wody i energii elektrycznej oraz zaniechania określenia wszystkich form ochrony przyrody. Należy jednak zauważyć, że w raporcie wskazano wprost, że gleby występujące na terenie opracowania należą do klas bonitacyjnych: R-V, R-VI, Ps-V, Ł-IV i Ls-IV. Ponadto, informacje dotyczące skarp roboczych i pasów bezpieczeństwa zawarte zostały w rozdziale 2 i 10 raportu. Wyjaśnienia dotyczące korzystania z wody i energii elektrycznej znajdują się również w rozdziale 2 raportu. W rozdziale 3 pkt 8 raportu zawarto zaś opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania kopalni na środowisko, w tym przedstawiono obszary specjalnej ochrony i ich wartości przyrodnicze. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ten dokument znajduje się w posiadaniu Stowarzyszenia, gdyż został udostępniony skarżącemu na jego wniosek w ramach udzielenia informacji publicznej. Brak zatem powtórzenia w uzasadnieniu decyzji tych informacji nie narusza art. 85 ust. 1 ustawy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło