II SA/Ol 165/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Po uiszczeniu wpisu od skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", M. S., we wniosku z dnia "[...]", wniosła o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, stwierdzając, iż w obecnej sytuacji nie ma środków na ich pokrycie. Wskazała, iż jest osobą niepełnosprawną "[...]". Utrzymuje się ze świadczeń z ośrodka pomocy społecznej oraz emerytury dziadka, u którego zmuszona jest obecnie mieszkać, a który chory jest na "[...]". Dodała, iż jej ojciec przestał płacić zasądzone na jej rzecz alimenty w kwocie 200 zł. Do przedmiotowego wniosku, skarżąca załączyła kserokopie dokumentów wskazujących wysokość opłat za wodę, energię i telefon (na nazwisko dziadka) oraz pokwitowań wpłat na poczet rat zaciągniętych przez niego pożyczek i kredytów. Pismem z dnia "[...]", skarżąca wezwana została do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. Następnie, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 165/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a także zasądził na rzecz skarżącej od organu odwoławczego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie, skarżąca przedłożyła wniosek z dnia 28 kwietnia 2011 r., w którym, rozszerzając zakres pierwotnego wniosku, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu dodała, iż nie pracuje i ma na utrzymaniu małoletnią córkę. Podniosła, iż dziadek spłaca raty zaciągniętych pożyczek/kredytów i pozostaje w odrębnym od niej gospodarstwie domowym. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i dochodów. W rubryce nr 11 skarżąca dodała, iż jest pod stałą opieką "[...]" – musi jeździć na badania do O. Wskazała, iż dziadek chce sprzedać swoje mieszkanie, aby spłacić swoje kredyty. Do przedmiotowego wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie "[...]" Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 28 kwietnia 2011 r., zgodnie z którym korzysta ze świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami w kwocie 741 zł (za miesiąc kwiecień), oraz kserokopie decyzji o przyznaniu jej zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia pielęgnacyjnego (w związku z opieką nad dziadkiem) oraz zasiłku rodzinnego na córkę. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń, skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 23 maja 2011 r., w którym wyjaśniła, iż w miarę swoich możliwości finansowych dokłada się do ponoszonych przez dziadka opłat za wodę, energię, wywóz śmieci i opał. W pozostałym zakresie sama ponosi własne wydatki na żywność, środki czystości, leki i prowadzenie spraw: administracyjnej (dotyczącej wymeldowania) i sądowej (dotyczącej alimentów od ojca). Opisując aktualną sytuację majątkową i finansową dziadka, skarżąca wskazała, iż posiada on "[...]"-pokojowe mieszkanie, w którym z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy zmuszona jest obecnie mieszkać oraz samochód osobowy marki "[...]", rok prod. "[...]". Skarżąca opisała dolegliwości zdrowotne dziadka i dodała, iż nie ma on możliwości finansowych, aby pomóc jej w pokryciu dalszych kosztów postępowania. Pomocy tej nie może oczekiwać również od ojca, który zaprzestał płacenia na jej rzecz alimentów oraz od matki, której sytuacja finansowa jest zła i z którą nie utrzymuje ponadto kontaktów. Wyjaśniła, iż środki pieniężne na wpis pochodziły z alimentów, które uprzednio były jej wypłacane przez ojca. W utrzymaniu córki partycypuje jej ojciec, przekazując alimenty w formie przeważnie rzeczowej (pampersy, kasza, mleko, czasami ubranka) o wartości ok. 200 zł miesięcznie. Określając ponoszone miesięcznie wydatki, wskazała, iż na wyżywienie, dojazdy do O. do lekarzy i leki, itp. wydaje ok. 500 zł miesięcznie. Dodała, iż środki, którymi dysponuje, przeznaczane są ponadto na leki i dojazdy do lekarzy dziadka oraz ostatnio na dopłatę do kupionego przez dziadka opału. Do przedmiotowego pisma skarżąca załączyła kserokopie dokumentów wskazujących wysokość emerytury dziadka oraz ponoszonych przez niego opłat za energię, TV i telefon, a także dotyczących zaciągniętych przez niego pożyczek i kredytów. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych odwołania skarżącej z dnia "[...]" wynika, że długi dziadka powstały w związku z wydatkami na leczenie jego i skarżącej. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. W sytuacji skarżącej, której podstawowym źródłem utrzymania są świadczenia socjalne w wysokości 741 zł, za obiektywnie niemożliwe uznać należy bowiem zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z tych środków skarżąca musi zabezpieczyć środki na utrzymanie własne i córki, w tym niezbędne koszty leczenia i w miarę możliwości wspomóc w opłatach mieszkaniowych dziadka, z którego gościnności korzysta. Skarżąca nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie kosztów postępowania sądowego, nie może też liczyć na pomoc finansową zarówno ze strony dziadka, który z uwagi na wysokie koszty leczenia jest zadłużony, jak i rodziców, z którymi nie utrzymuje bliskich kontaktów. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy poniesienie przez skarżącą jakichkolwiek kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. W konsekwencji, mając na uwadze otwarty termin do wniesienia skargi kasacyjnej, za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.