II SA/Ol 167/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Zbigniew Ślusarczyk Adam Matuszak (spr.) Beata Jezielska Marta Sobolewska Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r., sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w E. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ol 167/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 z zmianami) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w E., odmówił wymeldowania z pobytu stałego R. W. z lokalu przy ul. W. w E. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w E., stwierdzając, że lokal mieszkalny przy ul. W. w E. został przekazany do dyspozycji Spółdzielni w dniu 16 listopada 2004 r. w stanie wolnym od osób i rzeczy. Wojewoda nie uwzględnił odwołana i decyzją z 7 stycznia 2005 r., nr "[...]", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że do wymeldowania osoby na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych potrzebne jest opuszczenie lokalu przez tę osobę w sposób trwały i dobrowolny. W ocenie organu odwoławczego R. W. nie opuścił lokalu dobrowolnie, ponieważ został aresztowany i osadzony w Zakładzie Karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności od dnia "[...]"2000 r. W trakcie osadzenia nie korzystał z przepustek oraz przerw. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyła SM "A" w E. Zarzuciła ona zaskarżonej decyzji naruszenie art.. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowania oraz wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, iż ukształtowana w orzecznictwie sądowym interpretacja, że opuszczenie lokalu należy rozumieć jako opuszczenie dobrowolne odnosi się tylko do sytuacji fizycznego i psychicznego zmuszania do opuszczenia lokalu. Musi zachodzić przesłanka w postaci bezprawności działań osoby trzeciej w wyniku których osoba pokrzywdzona była zmuszona opuścić lokal. W opinii skarżącej charakteru bezprawności nie mają prawomocne wyroki sądów karnych orzekające karę pozbawienia wolności. Ponadto skarżąca podnosi, iż w stosunku do R. W. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 16 maja 2002 r. orzekł eksmisję z lokalu przy ul. W. w E. W odpowiedzi na skargę Urząd Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga jest zasadna, gdyż w sprawie nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności stanowiące ustawowe przesłanki wymeldowania R. W. z miejsca stałego pobytu. Materialnoprawną podstawą wymeldowania osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960, ze zm.). Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, ponieważ nie wiadomo między innymi, co ostatecznie stało się z z rzeczami osobistymi R. W. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, opuszczenie lokalu, o którym mówi w/w przepis należy rozumieć jako opuszczenie długotrwałe i dobrowolne. W omawianej sprawie przesłanka długotrwałości nie budzi wątpliwości. Pismem z dnia 25 sierpnia 2004 r. Komenda Miejska Policji poinformowała organ I instancji, że R. W. nie zgłaszał organowi Policji utrudnień w korzystaniu ze spornego lokalu. Ponadto ustalono, według wyjaśnień sąsiadów, że R. W. od kilku lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt V SA 1917/01, niepublikowany, stwierdza że, opuszczenie bez wymeldowania miejsca pobytu stałego, jako jedna z niezbędnych przesłanek wymeldowania winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W omawianej sprawie, pomimo, iż został wydany prawomocny wyrok orzekający karę pozbawienia wolności i zabezpieczony przymusem państwowym, ażeby wymeldować R. W. zgodnie z prawem również obligatoryjnie powinna wystąpić przesłanka dobrowolności opuszczenia lokalu. Słusznie organy orzekające podkreślają, że R. W. nie opuścił lokalu dobrowolnie, ponieważ ten fakt był bezpośrednio związany z aresztowaniem i osadzeniem go w Zakładzie Karnym w celu odbycia kary pozbawienia wolności. Trudno traktować Zakład Karny jako ośrodek osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie osoby w Zakładzie Karnym - jako stan przejściowy - nie powoduje utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania w którym koncentrowała się jej działalność życiowa. Na ocenę, czy opuszczenie przedmiotowego lokalu miało charakter dobrowolny, ma wpływ miejsce ulokowania osobistych rzeczy R. W. Jeżeli bowiem okazałoby się, że z lokalu, z polecenia R. W., zostały zabrane wszystkie jego rzeczy, to mogłoby to oznaczać, że definitywnie i dobrowolnie zrywa on związek z tym lokalem i po odbyciu kary pozbawienia wolności nie zamierza powracać do przedmiotowego lokalu. Organy orzekające nie poczyniły niezbędnych ustaleń, co stało się z rzeczami R. W. i w tej kwestii w materiale dowodowym istnieją istotne sprzeczności. Z protokołu odbioru lokalu mieszkalnego przy ul. W. w E., sporządzonego w dniu 16 listopada 2004 r wynika, że omawiany lokal został przekazany do dyspozycji Spółdzielni w stanie wolnym od osób i rzeczy. Natomiast z przesłuchania świadka, tj. byłej żony R. W. – B. W. wynika, że R. W. w lokalu pozostawił swoją odzież, która na jego życzenie została zabrana przez jego rodziców, by mu ją przekazać do Zakładu Karnego. Natomiast w mieszkaniu pozostały jego dokumenty, między innymi książeczka zdrowia, świadectwa pracy. Tymczasem sam R. W. udzielając odpowiedzi w sposób korespondencyjny stwierdził, iż w chwili aresztowania pozostawił w lokalu wszystkie rzeczy osobiste i nic nie wie na temat tego, aby ktokolwiek te rzeczy z lokalu zabierał. W celu ustalenia więc, co stało się z tymi rzeczami należy ponownie przesłuchać w charakterze świadka B. W., jak również rodziców R. W. Zgodnie z art. 86 kpa R. W., który występuje w charakterze strony, można przesłuchać jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych, czyli po przesłuchaniu świadków pozostaną nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak precyzyjnych ustaleń w zakresie miejsca pozostawania przedmiotowych rzeczy uniemożliwia Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu jej zgodności z prawem. Należy nadto zauważyć, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 16 maja 2002 r., sygn. Akt "[...]" orzeczono, iż pozwanym, także R. W., przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymano wykonanie eksmisji z lokalu mieszkalnego położonego w E. przy ulicy W. do czasu złożenia pozwanym przez Gminę Miasta na prawach Powiatu oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika aby R. W. złożono ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Tymczasem z pisma wymienionego z dnia 20 września 2004 r., adresowanego do Urzędu Miasta, wynika że jest on zainteresowany taką ofertą. Z kolei w protokole odbioru lokalu mieszkalnego przy ulicy W. w E. sporządzonego w dniu 16 listopada 2004r. wynika, iż zdająca lokal B. W. zamieszkuje obecnie przy ulicy G., mimo że wcześniej deklarowała uregulowanie zaległości w opłatach i pozostanie w zdanym lokalu. Organ administracji winien wyjaśnić również tę kwestię, przede wszystkim na jakiej podstawie prawnej i na jakich warunkach B. W. zamieszkała w lokalu mieszkalnym przy ulicy G. Nie można wykluczyć, że skorzystała z uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, który w świetle wyroku eksmisyjnego Sądu przysługuje także jej byłemu mężowi R. W. Dlatego też nie przesądzając przyszłego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Miejskiego należało uchylić, celem uzupełnienia stanu faktycznego w zakresie podanym wyżej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na zasadzie art. 145 § l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 w/w ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy.