II SA/Ol 167/21

Dnia 29 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi M. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania świadczenia motywacyjnego I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego M. B. kwotę 497 złotych (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że rozkazem personalnym z "[...]" Komendant Powiatowy Policji (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 120a ust. 7 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., dalej jako: u.o.P.) odmówił przyznania nadkom. M. B. (dalej jako: skarżący) świadczenia motywacyjnego w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Powodem takiego rozstrzygnięcia było to, że nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie sądowe prowadzone na skutek wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko policjantowi. W odwołaniu od powyższego rozkazu skarżący wniósł o jego zmianę i przyznanie świadczenia motywacyjnego. Rozkazem personalnym z "[...]" Komendant Wojewódzki Policji (dalej jako: organ odwoławczy) utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu podano, że ustawodawca unormował przesłanki będące podstawą do odmowy przyznania świadczenia motywacyjnego. Świadczenia tego nie przyznaje się policjantowi przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, natomiast przeciwko skarżącemu wniesiono subsydiarny akt oskarżenia, co uruchomiło postępowanie karne na etapie postępowania sądowego przeciwko osobie skarżącego. W przypadku wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych, natomiast jego wniesienie nie było pozbawione w sposób oczywisty faktycznych podstaw ponieważ prezes sądu nie skierował sprawy na posiedzenie celem umorzenia postępowania. W skardze do Sądu skarżący, reprezentowany przez profesjonalną pełnomocnik, zarzucił naruszenie art. 120a ust. 7 pkt 2 u.o.P. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, na skutek błędnego uznania, że wniesienie wobec skarżącego subsydiarnego aktu oskarżenia uniemożliwia przyznanie świadczenia motywacyjnego, podczas gdy wniesienie tego aktu oskarżenia nie jest równoznaczne ze wszczęciem przeciwko skarżącemu postępowania karnego. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia nie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania karnego, gdyby ustawodawca chciał, aby wniesienia takiego aktu oskarżenia zostało objęte dyspozycją art. 120a ust. 7 ust. 7, to użyłby sformułowania "przeciwko któremu toczy się postępowanie karne". Termin wszczęcia postępowania karnego nie obejmuje swą dyspozycją postępowania prowadzonego na skutek wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy jednak wyjaśnić, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Powyższa sytuacja zaistniała na gruncie rozpatrywanej sprawy, gdyż skarżący taki wniosek zawarł w piśmie z 10 marca 2021 r., a organ nie oponował temu wnioskowi. Zgodnie z treścią art. 120a ust. 7 pkt 2 u.o.P. świadczenia motywacyjnego nie przyznaje się policjantowi przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości nie budzi to, że przeciwko skarżącemu został w 2017 r. wniesiony subsydiarny akt oskarżenia, zaś postępowanie sądowe, pomimo wydania wyroku uniewinniającego przez sąd I instancji, nie zostało prawomocnie zakończone w czasie rozstrzygania sprawy przez organy administracji. Rzeczą równie niewątpliwą jest również to, że jedyną problematyczną kwestią w sprawie jest to, czy skierowanie do sądu subsydiarnego aktu oskarżenia może być uznane za wszczęcie postępowania karnego przeciwko policjantowi. Stosownie do art. 55 § 1 k.p.k. w razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzenia postępowania, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, wnieść akt oskarżenia do sądu. Wszczęcie postępowania sądowego (z wyłączeniem prywatnych aktów oskarżenia) musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania przygotowawczego, w wyniku którego oskarżyciel publiczny wnosi akt oskarżenia lub umarza postępowanie, co jest równoznaczne z odmową wniesienia aktu oskarżenia. Subsydiarny akt oskarżenia może być wniesiony jedynie wówczas gdy uprawniony oskarżyciel publiczny i prokurator nadrzędny nie widzą podstaw do skierowania do sądu aktu oskarżenia przeciwko danej osobie. Prowadzenie postępowania sądowego na skutek wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia nie powinno być utożsamiane ze wszczęciem postępowania karnego przeciwko danej osobie, wynika to sposób jasny z przepisów kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.k. do wszczęcia i prowadzenia postępowania przygotowawczego jest obowiązany organ powołany do ścigania przestępstw, to właśnie w postępowaniu przygotowawczym rozstrzygana jest kwestia dotycząca tego czy danej osobie postawione zostaną konkretne zarzuty, innymi słowy czy przeciwko tej osobie będzie wszczęte i prowadzone postępowanie karne. Przepis art. 14 § 1 k.p.k. mówi natomiast o wszczęciu postępowania sądowego, które następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu. Powyższe oznacza, że prowadzenie postępowania sądowego jest możliwe bez przedstawienia zarzutów, do czego uprawnione są tylko organy ścigania. Rację ma skarżący, kiedy stwierdza, że przeciwko niemu toczy się postępowanie karne, jednak nie zostało ono wszczęte przeciwko niemu przez uprawnione do tego organy, a gdyby ustawodawca chciał, aby wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia zostało objęte dyspozycją art. 120a ust. 7 pkt 2 u.o.P. to użyłby sformułowania, że świadczenie motywacyjne nie przysługuje funkcjonariuszowi przeciwko któremu toczy się postępowanie karne. Podzielenie poglądu organów zaprezentowanego w rozpoznawanej sprawie prowadzić by mogło do powstania paradoksalnych sytuacji. Przecież nie można mieć wątpliwości, co do tego, że wówczas, gdy oskarżyciel publiczny umorzy postępowanie prowadzone przeciwko danej osobie i umorzenie to uzyska cechę prawomocności to pokrzywdzony może wnieść subsydiarny akt oskarżenia. Wniesienie takiego aktu oskarżenia nie podważa jednak prawomocności postanowienia umarzającego postępowanie. Skoro więc w art. 120a ust. 7 pkt 2 u.o.P. stwierdzono jednoznacznie, że świadczenie motywacyjne nie przysługuje do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego to wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia nie ma wpływu na możliwość przyznania świadczenia motywacyjnego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy niezrozumiałe są wnioski jakie organ odwoławczy wyprowadza z treści art. 39 u.o.P. dopuszczającego możliwość zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta, wobec którego wniesiono subsydiarny akt oskarżenia. Przepis ten wyraźnie odróżnia wszczęcie przeciwko policjantowi postępowania karnego, od wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia i jedynie dopuszcza możliwość odpowiedniego stosowania przepisu o zawieszeniu w przypadku wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. W unormowaniu art. 120a u.o.P. nie ma mowy o jakimkolwiek odpowiednim stosowaniu jego dyspozycji w przypadku wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. Bez znaczenia w sprawie jest to, że prezes sądu nie skierował sprawy na posiedzenie celem umorzenia z powodu oczywistych podstaw faktycznych do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, zwłaszcza w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji wydał wyrok uniewinniający. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).