II SA/Ol 171/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz przyznał W.D. zasiłek rodzinny na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka na okres od 1 września 2006 r. do 30 kwietnia 2007 r. Organ ów uchylił tą decyzję z dniem 1 stycznia 2007 r. decyzją z dnia "[...]" z powołaniem się na art. 32 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu stwierdzono, iż podjęcie przez W.D. w dniu 3 listopada 2006 r. zatrudnienia było równoznaczne ze zmianą sytuacji dochodowej rodziny. Ustalono bowiem, że miesięczny dochód netto za grudzień 2006 r. w kwocie 1120,38 wpłynął na przekroczenie kwoty uprawniającej do pobierania świadczeń rodzinnych. Miesięczny dochód rodziny w 2005 r. wynosił 1527,47 zł, po uwzględnieniu dochodu uzyskanego w 2006 r. (od grudnia) wynosił zaś 2647,85. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (882,61 zł) był zatem znacznie wyższy od kwoty uprawniającej do świadczeń rodzinnych (631 zł). W odwołaniu od tej decyzji W.D. zwróciła się o jej uchylenie, wyrażając przekonanie, że nie może ponosić odpowiedzialności za niejasne i zawiłe przepisy, tym bardziej, że o fakcie podjęcia zatrudnienia powinien zawiadamiać przede wszystkim pracodawca. Nie zgodziła się także z tym, że dochód uzyskany w trakcie pobierania ustalonego prawomocną decyzją świadczenia rodzinnego może wpływać na prawo do niego, dotyczące szczególnie osób niepełnosprawnych. Wobec dokonania subsumpcji tożsamej z przedstawioną w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało ją w mocy decyzją z dnia "[...]". Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem organ I instancji ustalając prawo do świadczeń rodzinnych pouczył stronę o konieczności informowania tego organu o podjęciu zatrudnienia. W takiej sytuacji strona nie może więc powoływać się na nieznajomość prawa. Z kolei zmiana dochodu w trakcie pobierania świadczenia ma wpływ na to świadczenie, co wynika z obowiązku określonego w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze na tą decyzję W.D. podniosła, iż gdy osobiście zawiadamiała urząd o podjęciu pracy nie wymagano od niej żadnych zaświadczeń, pouczając, że fakt ten i tak wypłynie przy składaniu następnego wniosku o świadczenie rodzinne. Wnosząc o oddalenie skargi organ odwoławczy stwierdził, iż zawarty w niej zarzut nie dotyczy wprost zaskarżonej decyzji, bowiem na jej treść nie wpływa okoliczność braku zawiadomienia o podjęciu przez skarżącą zatrudnienia a sam fakt tego zatrudnienia i uzyskania z tego tytułu dochodu powodującego wzrost dochodu na osobę w rodzinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną [art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami)]. Wynik przeprowadzonej w tym zakresie kontroli nie daje podstaw do uwzględnienia skargi. Ustosunkowanie się organu do jej treści należy uznać za całkowicie trafne. Jak słusznie stwierdził, kwestia poinformowania organu o zmianie sytuacji dochodowej rodziny w odpowiednim czasie stanowić może przedmiot odrębnego postępowania, mającego na celu ustalenie, czy doszło do pobrania świadczeń nienależnych. Dopiero bowiem art. 30 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zmianami), definiujący instytucję świadczeń nienależnie pobranych, przypisuje wagę do kwestii złożenia przez osobę zainteresowaną stosownej informacji o zmianie sytuacji rodziny, jeżeli strona o obowiązku takim była prawidłowo pouczona. Wynika z tego, iż na etapie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, dokonywanej w trybie art. 32 ust. 1 w/w ustawy, zachowanie się tej osoby nie wpływa na prawo do świadczeń. Na prawo to wpływają natomiast takie okoliczności obiektywne, jak uzyskanie dochodu z jednego ze źródeł wymienionych w art. 3 pkt 24 tej ustawy i wysokość tego dochodu za pierwszy pełny miesiąc po uzyskaniu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż skarżąca w decyzji z "[...]" przyznającej świadczenia rodzinne była pouczona o konieczności poinformowania organu o uzyskaniu dochodu, w związku z powyższym argumentacja strony skarżącej zmierzająca do wykazania, iż organu tego nie poinformowała ze względu na nieznajomość prawa i tak nie mogłaby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Na gruncie niniejszej sprawy wydanie decyzji uchylającej z dniem 1 stycznia 2007 r. ostateczną decyzję przyznającą W.D. zasiłek rodzinny na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka na okres od 1 września 2006 r. do 30 kwietnia 2007 r. w trybie art. 32 ust. 1 powoływanej ustawy było w pełni uzasadnione poczynionymi ustaleniami. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zawarła umowę o pracę od 3 listopada 2006 r. do 2 lutego 2010 r. Dochód z pierwszego pełnego miesiąca zatrudnienia, istotny z uwagi na treść § 2 ust. 2 pkt 6 lit m rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), wyniósł 1120,38 zł netto. W przypadku zaś uzyskania dochodu przez członka rodziny, zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy, dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie jest to rok 2005 - kiedy to dochód rodziny w przeliczeniu na miesiące wynosił 1527,47 zł - weryfikacja prawa skarżącej do otrzymywania świadczeń rodzinnych została dokonana w oparciu o ustalenie miesięcznego dochodu na 2647,85 zł. Dochód ten podzielony przez liczbę trzech członków rodziny wyniósł 882,61 zł, przekraczając kryterium dochodowe określone w art. 5 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i powiększone na podstawie ust. 3 tego art. o kwotę 48 zł na osobę, w sumie 631 zł. W przypadku zaś, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu (§ 18 ust. 3 wskazanego wyżej rozporządzenia). W tym wypadku od 1 stycznia 2007 r. Zatem wpływ, jaki zmiana sytuacji dochodowej rodziny skarżącej miała na prawo do świadczeń rodzinnych, uprawniał organ na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach społecznych do uchylenia ostatecznej decyzji, na mocy której nabyła ona prawo do świadczeń rodzinnych. Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję co do jej zgodności z przepisami prawa, nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.