II SA/Ol 175/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na budowę stacji bazowej sieci telefonii cyfrowej postanawia odmówić przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy. Postanowieniem z 12 września 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie odmawiające Stowarzyszeniu "[...]" przyznania prawa pomocy w przedmiotowym postępowaniu (k. 146 - 150 akt). W dniu 12 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę w przedmiotowej sprawie (k. 177-180 akt) oraz oddalił kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wobec stwierdzenia, iż nie uległy zmianie istotne okoliczności mające wpływ na ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy (k. 182-185 akt). Zarządzeniem z 20 lutego 2009 r. pozostawione zostało bez rozpoznania pismo skarżącego z dnia 9 stycznia 2009 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy (k. 201-202 akt). W związku ze złożeniem w dniu 7 maja 2009 r. przez Stowarzyszenie "[...]" nowego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 218 akt), uzupełnionego w dniu 23 czerwca 2009 r. (k. 243 akt), został on skierowany do merytorycznego rozpoznania (k. 247-248 akt). W dniu 20 lipca 2009 r. pełnomocnikowi Stowarzyszenia doręczono wezwanie do przedłożenia w terminie 10 dni (k. 249 i 251 akt): 1) wyciągu ze statutu stowarzyszenia - - części regulującej kwestie związane z jego majątkiem i funduszami; 2) uchwały walnego zgromadzenia członków stowarzyszenia określającej aktualną wysokość składki członkowskiej; 3) oświadczenia wskazującego aktualną liczbę członków stowarzyszenia oraz termin płatności składek członkowskich; 4) sprawozdań za 2008 r., o których mowa w ust. 1 i 2 art. 23 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zmianami); 5) bilansu oraz rachunku zysków i strat za I i II kwartał 2009 r.; 6) planu budżetowego na 2009 r.; 7) wykazu rachunków bankowych stowarzyszenia oraz wciągów z tych rachunków, dokumentujących wszystkie operacje przeprowadzone za ich pośrednictwem w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2009 r. W ostatnim dniu wyznaczonego terminu do Sądu wysłane zostały (k. 264 akt) dokumenty źródłowe określone w punktach 1 (k. 259 akt) i 4 (k. 257 akt) oraz pismo pełnomocnika Stowarzyszenia, z którego wynika, iż liczy ono 15 członków (k. 253 akt). Dostarczony bilans oraz rachunek zysków i strat dotyczy 2008 r. (k. 256 akt), a wyciągi z rachunku bankowego dokumentują jedynie operacje wykonane 31 grudnia 2008 r. i 31 marca 2009 r. (k. 260-261 akt). W tym stanie rzeczy zważono, co następuje: Stosownie do unormowania zawartego w art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy - - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami; w skrócie: "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeśli natomiast wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, to może być jej przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia z 30 kwietnia 2008 r. (k. 126-130 akt) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zwrócił uwagę skarżącego na to, że literalna wykładnia tej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż ciężar dowodu okoliczności wskazujących na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Wskazał również, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Wnioskodawca i tym razem nie uczynił zadość tejże powinności. Mianowicie nie przedłożył: uchwały walnego zgromadzenia członków stowarzyszenia określającej aktualną wysokość składki członkowskiej; oświadczenia wskazującego termin płatności składek członkowskich; bilansu oraz rachunku zysków i strat za I i II kwartał 2009 r.; planu budżetowego na 2009 r.; wykazu rachunków bankowych (vide: pismo banku z 1 stycznia 2008 r. - k. 105 akt) oraz wciągów z tych rachunków, dokumentujących wszystkie operacje przeprowadzone w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2009 r. Należy zauważyć, iż owe zaniechanie jest w swym zakresie analogiczne do tego, które wytknięto w poprzednim postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy (k. 129 akt). Aktualność zachowuje więc konkluzja Naczelnego Sądu Administracyjnego, według której "Stowarzyszenie w niniejszej sprawie nie przedstawiając żądanych przez Sąd dokumentów i oświadczeń nie wykazało, aby było uprawnione do skorzystania z prawa pomocy. Skoro Sąd, uprawniony na podstawie art. 255 p.p.s.a., uznał złożone oświadczenia za niepełne, nie pozwalające rzetelnie ocenić sytuacji majątkowej skarżącego, to bez przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających sytuację Stowarzyszenia przyznanie prawa pomocy było rzeczywiście niemożliwe." Z uwagi na powyższe - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy - orzeczono jak w sentencji.