II SA/Ol 175/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia Z. w B. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 lutego 2009r. Sygn. akt II SA/Ol 175/08 o pozostawieniu pisma bez rozpoznania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na budowę stacji bazowej sieci telefonii cyfrowej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008r. sygn. akt II SA/Ol 175/08 odrzucił skargę Stowarzyszenia Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na budowę stacji bazowej sieci telefonii cyfrowej. Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2009r. sygn. akt II SA/Ol 175/08 Z-ca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pozostawiła bez rozpoznania pismo Stowarzyszenia z dnia 9 stycznia 2009r., w którym zwróciło się m.in. o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Jak wynika z uzasadnienia tego zarządzenia Stowarzyszenie nie wykonało, pomimo pouczenia o skutkach prawnych niedopełnienia tego obowiązku, wezwania Sądu do sprecyzowania, czy pismo z dnia 9 stycznia 2009r. jest ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy – jak podano w treści pisma, czy jest zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 12 grudnia 2008r (sygn. akt II SA/Ol 175/08) o oddaleniu wniosku Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz – w przypadku zażalenia – do nadesłania odpisu tego pisma. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi Stowarzyszenia w dniu 11 marca 2009r. Pismem nadanym w dniu 25 marca 2009r. Stowarzyszenie wywiodło zażalenie na powyższe zarządzenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stosownie do art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wezwał Stowarzyszenie do przedstawienia przyczyn uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na wskazane wyżej zarządzenie Sądu, jak również wskazanie daty, w której ustały przyczyny uchybienia terminu. W odpowiedzi pismem z dnia 4 maja 2009r. pełnomocnik strony skarżącej podał, że w następstwie awarii sprzętu komputerowego Stowarzyszenie nie było w stanie dostarczyć kopii dokumentów, które posiada jedynie w postaci elektronicznej. Podano, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu wysłania pisma z załącznikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu wnioskowane przez skarżącą jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z art. 87 § 1 i 2 ww. ustawy wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej - por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Gd 1194/97, niepubl., postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2001r. sygn. akt I SA 1735/00 niepubl. Przy czym należy podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego przy ustalaniu winy strony w niezachowaniu terminu należy uwzględniać działania pełnomocnika, a jego zaniedbania odnoszą negatywne skutki wobec samej strony (tak w postanowieniu SN z dnia 15 marca 20000r. sygn. akt II CKN 554/00, LEX nr 51986, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001r., sygn. akt I SA 431/00, LEX nr 54736, postanowienie SN z 7 lutego 2000r. sygn. akt I CKN 1261/99, Prok. i Pr. Z 2001, nr 4, poz. 30). Przy czym strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Zatem za działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Nie może natomiast stanowić o braku winy strony okoliczność podnoszona przez jej pełnomocnika, że uchybienie terminu było spowodowane awarią sprzętu komputerowego. W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, iż działający w sprawie pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnił tejże okoliczności, czego wymaga treść akt. 87 § 2 ustawy ppsa., jak również daty ustania przyczyny uniemożliwiającej terminowe dokonanie czynności – wniesienia zażalenia. Po wtóre wyjaśnić pozostaje, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera jakiejkolwiek regulacji prawnej, która stawiałaby wymóg sporządzania jakiegokolwiek pisma procesowego do Sądu w formie elektronicznej, czy też regulacji prawnej przewidującej konieczność przedstawienia szczegółowych wywodów, które mogą być sporządzone jedynie przy wykorzystaniu komputera. Awaria tego sprzętu nawet, jeżeli miałaby miejsce, czego pełnomocnik nie uprawdopodobnił, nie miałaby żadnego znaczenia dla wykazania braku winy w działaniu strony w efekcie którego doszło do uchybienia terminu. Bez względu jednak na powyższe w ocenie Sądu przechowywanie danych na elektronicznych nośnikach pamięci wiąże się zawsze z ryzykiem utraty tych danych - w wyniku np. działania wirusów komputerowych lub awarii nośnika. Nie jest to zatem okoliczność na tyle nieprzewidywalna, aby nie można było jej zapobiec poprzez np. zapisanie kopii na innym nośniku, czy też wydrukowanie wersji roboczej. W rozpoznawanej sprawie argumentacja pełnomocnika strony zmierza do wykazania niemożności przedstawienia wraz z zażaleniem dokumentacji zapisanej w formie elektronicznej na wadliwym komputerze, co uniemożliwiło terminowemu wniesieniu zażalenia na zarządzenie Sądu. W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie, nic nie stało na przeszkodzie, aby pełnomocnik w takiej sytuacji sporządził osobiście zażalenie, zaś wszelkie niezbędne załączniki - jak podaje - które w jego ocenie winny zostać Sądowi przedstawione przesłać w ślad za zażaleniem w terminie późniejszym. Tylko takie działanie można uznać za należyte wykonywanie pełnomocnictwa wynikającego z faktu działania za organ Stowarzyszenia z zachowaniem należytej staranności. Nie sposób uznać aby działanie pełnomocnika, który nie podejmuje w terminie czynności, dla której wyznaczony został 7 dniowy termin, z uwagi na awarię komputera za działanie bez winy pełnomocnika zwłaszcza, iż jak podano wyżej można było sporządzić zażalenie osobiście. W tym miejscu podkreślić należy także, iż twierdzenia pełnomocnika skarżącego o braku możliwości przedstawienia załączników w związku z awarią komputera są gołosłowne, bowiem do przesłanego w dniu 25 marca 2009r. zażalenia nie dołączono żadnych załączników czy też informacji, które nie byłyby już wcześniej przedstawione. Zatem twierdzenie, że awaria komputera uniemożliwiała terminowe wniesienie zażalenia wraz z załącznikami jest w tej sprawie gołosłowne, skoro w dniu 25 marca 2009r. zostało przesłane Sądowi tylko zażalenie, które mogło być sporządzone w terminie osobiście bez użycia komputera. Reasumując stwierdzić należy, że powszechna praktyka sporządzania pism procesowych w wersji drukowanej nie oznacza w żadnym wypadku takiego obowiązku i awaria sprzętu komputerowego nie stała na przeszkodzie do ręcznego, terminowego sporządzenia i nadesłania zażalenia. W zażaleniu takim wystarczającym byłoby jedynie przedstawienie okoliczności, które w ocenie strony świadczyły o braku podstaw do pozostawienia jej pisma z dnia 9 stycznia 2009r. bez rozpoznania, zaś wszelkie załączniki mogłyby zostać dosłane w terminie późniejszym. Poza tym jak już wyżej wskazano, w tej sprawie pełnomocnik Stowarzyszenia nie załączył do wniesionego z uchybieniem terminu zażalenia z dnia 25 marca 2009r. żadnych dokumentów. Dopiero do swoich wyjaśnień z dnia 4 maja 2009r. pełnomocnik strony dołączył wydruki kopii postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2008r. nr "[...]" i decyzję SKO z dnia 6 sierpnia 2008r. nr "[...]", postanowienia Burmistrza Wasilkowa z dnia 5 stycznia 2009r. nr "[...]". Jak wynika z ich treści rozstrzygnięcia te adresowane były m.in. do Stowarzyszenia co sugeruje, że wskazane dokumenty zostały stronie przesłane w formie papierowej i strona nią dysponowała niezależnie od awarii komputera. Nie sposób zatem uznać, że były one niedostępne dla Stowarzyszenia także w okresie, gdy przysługiwało mu prawo wniesienia zażalenia. Wobec powyższego awaria komputera strony nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy po stronie uprawnionego do reprezentowania Stowarzyszenia, gdyż nie dołożono należytej staranności w prowadzeniu tej sprawy. Dlatego Sąd uznał, że w tej sytuacji nie jest możliwe przywrócenie uchybionego terminu. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy ppsa. orzeczono jak w sentencji postanowienia.