II SA/Ol 177/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-04-09

Skład orzekający: Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na stwierdzone braki formalne wniosku, nieprawidłowe ustalenie stron postępowania oraz rozbieżności między decyzją o warunkach zabudowy a decyzją środowiskową?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdzone przez Kolegium uchybienia, takie jak nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, braki formalne wniosku inwestora, błędne uznanie inwestycji za zabudowę zagrodową oraz rozbieżności między decyzją o warunkach zabudowy a decyzją środowiskową, nie mogły zostać konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego i miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy fermy drobiu. Organ I instancji wydał decyzję pozytywną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, umarzając jednocześnie postępowanie odwoławcze wobec części stron. Inwestor wniósł sprzeciw od decyzji Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw E. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janina Kosowska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu E. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy oddala sprzeciw. W dniu 12 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął sprzeciw E. K. (dalej zwanego inwestorem) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwanego Kolegium) z dnia "[...]" mocą której uchylono decyzję Wójta Gminy K. z dnia "[...]" o ustaleniu warunków zabudowy i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, a ponadto umorzono postępowania odwoławcze z odwołań konkretnie wskazanych osób. Sprzeciw ten został przekazany Sądowi przez Kolegium wraz z aktami sprawy. Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2016 r. inwestor, podając swój adres zamieszkania w M., zwrócił się do Wójta Gminy K. (dalej zwanego organem I instancji) o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie fermy drobiu w skład której będzie wchodzić: 26 budynków inwentarskich (kurników); instalacja grzewcza kurników; 13 wentylatorów kominowych; 8 wentylatorów szczytowych; 26 silosów paszowych, 48 zbiorników na gaz płynny; 52 zbiorniki bezodpływowe na ścieki przemysłowe; 2 agregatory prądotwórcze wraz ze zbiornikiem oleju napędowego; konfiskator sztuk padłych; budynek administracyjno - biurowy; budynek składowy; zbiornik bezodpływowy na ścieki bytowe przy budynku socjalnym; studnia głębinowa wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. We wniosku tym inwestor podał, że inwestycja będzie realizowana i prowadzona w ramach specjalistycznego gospodarstwa rolnego na działkach nr ewidencyjny: "[...]" w obrębie geodezyjnym P., Z., gmina K. Do wniosku inwestor załączył kopie map, na których określono teren objęty wnioskiem oraz kopię decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia "[...]" dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji 26 kurników do ściółkowego chowu drobiu – brojlera kurzego o maksymalnej łącznej obsadzie początkowej 1.659.840 szt./cykl (6639,36 DJP) w obrębie Fermy Drobiu w rejonie miejscowości K., gmina K., powiat n., w granicach działek o nr ew. gruntu "[...]" obręb geodezyjny P., gmina K. oraz "[...]" obręb geodezyjny Z., gmina K. Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji, powołując art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.; dalej jako u.p.z.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej jako k.p.a.), ustalił warunki zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, że wnioskowana inwestycja nie stanowi realizacji celu publicznego, a z przeprowadzonej w sprawie analizy, o której mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164 poz. 1588), wynika, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, gdyż zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Ocenił, że planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową związaną z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym, którego powierzchnia (wynosząca dla działek objętych wnioskiem 28,2972 ha) przekracza średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie K. (15 ha), i co za tym idzie w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Dodał, że inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego też decyzją z dnia "[...]" ustalono dla niej środowiskowe uwarunkowania, a projekt decyzji o warunkach zabudowy sporządzony został przez osobę do tego uprawnioną i uzyskał wymagane opinie i uzgodnienia. Decyzja ta doręczona została występującemu o ustalenie warunków zabudowy. Natomiast co do stron postępowania podano "Strony według wykazu", ale takiego wykazu nie załączono i stron nie ustalono. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło szereg podmiotów, a w tym: Z. R., K. L., T. K., K. M., H. Ł. i W. M. W odwołaniach tych wnoszący zarzucili, że decyzja organu I instancji nie jest słuszna i dotyczy inwestycji, która będzie w istotny sposób oddziaływać na środowisko, sąsiednie nieruchomości i społeczność lokalną. Wskazali, że decyzja jest niezgodna z przepisami szczególnymi dotyczącymi ochrony środowiska oraz prawa własności, a także narusza art. 61 ust. 1 u.p.z.p., poprzez naruszenie ładu architektonicznego w terenie. Podnieśli także, że budowa tej inwestycji istotnie przyczyni się do pogorszenia warunków życia osób zamieszkujących tereny sąsiednie. W wielu odwołaniach podniesiono, że w niewielkiej odległości - 200 m planowana jest też inwestycja budowy 24 kurników, prowadzona jest tuczarnia, a to wszystko ma wpływ na środowisko i życie mieszkańców, a w tym na zwiększony pobór wody ale też szczególny wpływ na wydzielanie zwiększonego odoru i niebezpieczne zanieczyszczenie środowiska. Opisaną na wstępie decyzją z dnia "[...]" Kolegium, powołując art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia "[...]" o ustaleniu warunków zabudowy i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, a ponadto umorzyło postępowania odwoławcze z odwołań konkretnie wskazanych osób. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium oceniło, że inwestor nie jest jedyną stroną niniejszego postępowania, gdyż taki status przysługuje także niektórym z wnoszących odwołanie, to jest: Z. R., K. L. i T. K., którzy są właścicielami gruntów sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Wskazało przy tym, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że: Z. R. jest właścicielem działki nr "[...]", położonej w Z. – oddzielonej od działek nr "[...]" działką o nr "[...]" o szerokości ok. 10 m; K. L. jest właścicielem działki nr "[...]", położonej w obrębie Z. – graniczącej z działką nr "[...]"; T. K. jest właścicielem działek nr "[...]", położonych w Z. – graniczących z działką nr "[...]". Odnośnie natomiast statusu K. M., H. Ł. i W. M., których nieruchomości położone są w obrębach Z. i Z., lecz nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji, Kolegium uznało, że przesądzenie tej okoliczności wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Stwierdziło bowiem, że pomimo tego, że działki wymienionych osób położone są w większej odległości od terenu objętego postępowaniem (ok. 1100-1200 m), to do czasu zakończenia postępowania w sprawie decyzji środowiskowej (prowadzonego ponownie przez organ I instancji po wydaniu decyzji kasatoryjnej przez Kolegium), nie jest możliwe jednoznaczne przesądzenie, że zamierzenie to będzie, bądź też nie, oddziaływać na sposób korzystania z tych nieruchomości. Kolegium nie przyznało zaś statusu strony pozostałym podmiotom wnoszącym odwołanie wymienionym w rozstrzygnięciu o umorzeniu postępowania odwoławczego. Przechodząc do merytorycznej oceny wydanej przez organ I instancji decyzji Kolegium oceniło, że wniosek złożony przez inwestora nie spełnia wszystkich wymogów opisanych w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., gdyż inwestor nie określił w formie graficznej planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu. Kolegium stwierdziło także, że nie znajduje oparcia w materiałach zgromadzonych w toku postępowania ocena organu I instancji, iż planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową związaną z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym, którego powierzchnia (wynosząca dla działek objętych wnioskiem 28,2972 ha) przekracza średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie K. (15 ha), i co za tym idzie w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Kolegium zauważyło bowiem, że co prawda inwestor we wniosku o ustalenie warunków zabudowy wskazał, iż inwestycja będzie realizowana i prowadzona w ramach specjalistycznego gospodarstwa rolnego, to jednak z materiałów nie wynika, iż sam inwestor jest rolnikiem, który gospodarstwo takie prowadzi i o jakiej powierzchni. Za nieuprawnione Kolegium uznało przy tym powołanie się przez organ I instancji na definicję zabudowy zagrodowej zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, której na gruncie planowania i zagospodarowania przestrzennego stosować nie można, co zostało przesądzone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kolegium oceniło więc, że organ I instancji winien uzupełnić postępowanie w tym zakresie i wykazać, że planowane zamierzenie stanowi zabudowę zagrodową i jest funkcjonalnie powiązane z gospodarstwem rolnym prowadzonym przez inwestora. Dalej Kolegium stwierdziło, że analiza wydanej w sprawie decyzji prowadzi do wniosku, iż organ I instancji orzekł ponad wniosek złożony przez inwestora, tak co do samych elementów zamierzenia, jak również przyjętych w rozstrzygnięciu parametrów budynków. Podało przy tym, że we wniosku nie ma mowy o budynku hydroforni i inwestor nie określa parametrów dla takiego obiektu, a w wydanej decyzji organ I instancji wskazuje, że w ramach zamierzenia ma powstać budynek hydroforni (w którym mają się znajdować m.in. agregaty prądotwórcze i zbiornik oleju) i określa jego parametry (w tym szerokość elewacji do 40 m i wysokość do 20 m). Wskazało, że z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania inwestor modyfikował wniosek w tym zakresie, a bez akceptacji przez inwestora takiego stanu rzeczy, działanie organu I instancji należało uznać za niezgodne z prawem. Ponadto Kolegium stwierdziło, że w sprawie organ I instancji przyjął większe parametry dla planowanych obiektów niż te określone we wniosku i nie wiadomo na jakiej podstawie przyjął takie ustalenia. Podało, że zgodnie z wnioskiem, w zakresie charakterystyki planowanej inwestycji: szerokość elewacji szczytowej budynków inwentarskich do 25 m, długość budynków inwentarskich do 150 m – organ I instancji przyjął natomiast szerokość elewacji frontowej każdego z budynków do 170 m; we wniosku wysokość budynków inwentarskich do 15 m – organ ustalił do 17 m; we wniosku dach jedno lub dwuspadowy o kącie nachylenia połaci dachowych od 10 do 45º - organ przyjął kąt nachylenia od 5 do 45º; we wniosku szerokość elewacji frontowej budynku administracyjno-biurowego do 20 m, długość budynku do 15 m – organ ustalił szerokość elewacji do 30 m, we wniosku wysokość do 17 m – organ przyjął 20 m; co do budynku składowego, we wniosku szerokość elewacji frontowej do 60 m, długość budynku do 100 m – organ ustalił szerokość elewacji frontowej do 80 m, we wniosku wysokość do 20 m – organ przyjął do 25 m. Za nieuprawnione Kolegium uznało także odstąpienie przez organ I instancji od ustalenia wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu, bez wyjaśnienia podstawy prawnej dla takiego działania. Zakwestionowało również brak odniesienia się przez organ I instancji do kwestii składowania obornika, jak również brak zestawienia wydawanego rozstrzygnięcia z treścią wydanej przez siebie uprzednio decyzji środowiskowej. Kolegium wskazało przy tym na rozbieżności w zakresie powołanych w obu rozstrzygnięciach działek geodezyjnych i nie wprowadzenie niektórych warunków opisanych w decyzji środowiskowej (jak np. miejsca składowania obornika). Zdaniem Kolegium, powyższe uchybienia powinny zostać wyeliminowane w toku ponownego rozpoznania sprawy. Końcowo Kolegium zwróciło uwagę na fakt, że w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy nie była ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji wobec wniesienia od niej odwołania, po rozpatrzeniu którego Kolegium wydało decyzję kasatoryjną. Stwierdziło więc, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien dopilnować, aby nie doszło do wydania decyzji o warunkach zabudowy przed uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sprzeciw od powyższej decyzji do tutejszego Sądu wniósł inwestor, który zarzucił Kolegium naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i z tego powodu wniósł o uchylenie decyzji tego organu. Zdaniem inwestora, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do oceny posiadania przez wnoszących odwołanie legitymacji strony i nie ma w tym zakresie potrzeby uzupełniania go przez organ I instancji. Inwestor ocenił, że Kolegium ma narzędzia (art. 136 k.p.a.), które umożliwiają temu organowi weryfikację uprawnień danych podmiotów do występowania w charakterze strony w prowadzonym postępowaniu i brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby powodem uchylenia decyzji organu I instancji była właśnie konieczność dokonania weryfikacji czy być może dane podmioty winny być uznane za stronę prowadzonego postępowania. Stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 52 ust. 2 u.p.z.p., a Kolegium nie wskazało konkretnie, na czym rzekome uchybienie powyższej normy miałoby polegać z uwagi na to, że nie wskazało jakie konkretne elementy winien mieć wniosek, a raczej jego część graficzna. Przyjął także, że w przypadku, gdy w decyzji organu I instancji określone zostały parametry odbiegające od tych wnioskowanych, obowiązkiem organu odwoławczego było dokonanie stosownej korekty, względnie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy inwestor wyraża zgodę na takie, jak zaproponował organ, rozwiązania. Wskazał, że bez jakiegokolwiek trudu Kolegium mogło ustalić, czy skarżący jest rolnikiem. Uznał także, że nie mogły prowadzić do wydania decyzji kasatoryjnej ujawnione w toku instancji rozbieżności i nieścisłości w wydanych decyzji o warunkach zabudowy i decyzji środowiskowej, a także stwierdzenie przez Kolegium braku decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji. Ocenił, że w tych okolicznościach istniały podstawy do wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Jednak w tego rodzaju sprawach sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględnienie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej następuje w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a.). Takiego naruszenie prawa nie można jednak przypisać Kolegium przy wydawaniu, zaskarżonej w niniejszej sprawie w drodze sprzeciwu, decyzji z dnia "[...]", mocą której uchylono decyzję Wójta Gminy K. z dnia "[...]" o ustaleniu warunków zabudowy i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wymaga przy tym zaznaczenia, że na podstawie art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Kolegium zastosowanie znajdowały przepisy k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r. Postępowanie administracyjne, w którym wydano tą decyzję, zostało bowiem wszczęte przed wejściem w życie ww. nowelizacji i do tego momentu nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Uwzględniając tamten stan prawny należy wskazać, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało na następujące przyczyny wydania decyzji kasatoryjnej: 1) konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji co do posiadania przez K. M., H. Ł. i W. M., których nieruchomości położone są w obrębach Z. i Z., lecz nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji, legitymacji procesowej strony w niniejszym postępowaniu; 2) braki we wniosku złożonym przez inwestora względem wymogów opisanych w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., gdyż inwestor nie określił w formie graficznej planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu; 3) brak oparcia w materiałach zgromadzonych w toku postępowania oceny organu I instancji, iż planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową związaną z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym, którego powierzchnia (wynosząca dla działek objętych wnioskiem 28,2972 ha) przekracza średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie K. (15 ha), i co za tym idzie w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p.; 4) orzeczenie przez organ I instancji ponad wniosek złożony przez inwestora, tak co do samych elementów zamierzenia, jak również przyjętych w rozstrzygnięciu parametrów budynków; 5) brak zestawienia wydawanego rozstrzygnięcia z treścią wydanej przez siebie uprzednio decyzji środowiskowej. Zdaniem Sądu, podane przez Kolegium przyczyny uprawniały ten organ do wydania decyzji kasatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., gdyż stwierdzone przez ten organ uchybienia nie mogły być konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego. Wymaga bowiem podkreślenia, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) strona ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, przy czym okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy winny być ustalone przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie jedynie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję Odnosząc się do pierwszej z przyczyn wydania przez Kolegium decyzji kasatoryjnej wskazać należy, że przepisy u.p.z.p. nie zawierają definicji strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Dlatego w tym zakresie zastosowanie ma art. 28 k.p.a., który stanowi, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Istotą tak rozumianego interesu prawnego jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Przyjmuje się, że stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, obok inwestora i właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości objętej ustaleniami warunków zabudowy oraz właścicieli lub użytkowników wieczystych działek sąsiednich, mogą także być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O istnieniu interesu prawnego tych ostatnich podmiotów przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na ich nieruchomości oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. W każdej zatem sprawie o ustalenie warunków zabudowy organ, ustalając krąg osób, które mają w niej interes prawny, musi badać czy - a jeśli tak, to jak daleko - sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Pojęcie "oddziaływania" musi być przy tym rozumiane jako rzeczywisty wpływ na korzystanie z innych nieruchomości. Dokonując oceny co do zakresu tego oddziaływania uwzględnić należy charakter planowanej inwestycji. Zasięg wskazanego obszaru podlega bowiem merytorycznej ocenie organu nie tylko co do prawnej dopuszczalności stwierdzonych wpływów w zakresie poszczególnych sfer oddziaływania (np. prawo ochrony środowiska, prawo wodne), ale także co do oddziaływania na wykonywanie prawa własności na nieruchomościach sąsiednich oraz nieruchomościach, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Ustalenie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji i gabarytów projektowanego obiektu. Wprawdzie szczegółowe rozwiązania w zakresie określonym w decyzji o warunkach zabudowy ustala się w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, niemniej jednak należy zauważyć, że ochrona interesów osób trzecich występuje nie tylko na tym kolejnym etapie postępowania, lecz już w ramach przepisów u.p.z.p. Wbrew jednak twierdzeniom inwestora, zawartych w sprzeciwie, nie jest rzeczą Kolegium ustalanie stron postępowania na etapie postępowania odwoławczego, a organ I instancji nie ustalił stron postępowania za wyjątkiem inwestora, podając w decyzji " Strony według wykazu", którego w aktach brak. Przy czym po dłuższym okresie wyjaśnił, że takiego wykazu nie sporządził. Każde zaś postępowanie administracyjne toczy się z udziałem stron od początku, nie od momentu złożenia odwołania przez niektóre z nich. Wymaga przy tym zaznaczenia, że Kolegium, pomimo podjęcia stosownych czynności wyjaśniających, mających na celu ocenę posiadania przez wnoszących odwołanie legitymacji procesowej strony w niniejszym postępowaniu, nie było w stanie obiektywnie ustalić, czy taką legitymację w tym postępowaniu posiadają K. M., H. Ł. i W. M., których nieruchomości położone są w obrębach Z. i Z., lecz nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji. Kolegium stwierdziło bowiem, że pomimo tego, że działki wymienionych osób położone są w większej odległości od terenu objętego postępowaniem (ok. 1100-1200 m), to do czasu zakończenia postępowania w sprawie decyzji środowiskowej (prowadzonego ponownie przez organ I instancji po wydaniu decyzji kasatoryjnej przez Kolegium), nie jest możliwe jednoznaczne przesądzenie, że zamierzenie to będzie, bądź też nie, oddziaływać na sposób korzystania z tych nieruchomości. W tych okolicznościach ocenić należy, że ustalenie posiadania przez te osoby legitymacji procesowej stanowi istotny zakres postępowania, którego uzupełnienie wymagało uchylenia decyzji w myśl art. 138 § 2 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że nie była to jedyna przyczyna wydania przez Kolegium decyzji kasatoryjnej. Wśród przyczyn wydania tej decyzji Kolegium wskazało bowiem także na braki we wniosku złożonym przez inwestora względem wymogów opisanych w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. W świetle tych przepisów, wniosek dotyczący zamierzenia inwestycyjnego powinien zawierać charakterystykę inwestycji, obejmującą: określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu. Przedstawienie tych danych musi mieć, oprócz formy opisowej, także część graficzną, co wynika z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.z.p. Co prawda w przepisach u.p.z.p. brak jest definicji charakterystyki graficznej inwestycji, niemniej z przepisów tego aktu należy wysnuć wniosek, że charakterystyka ta stanowi uzupełnienie części opisowej wniosku i musi umożliwić stwierdzenie, czy zamierzenie inwestycyjne spełnia zasadę dobrego sąsiedztwa, czyli czy można je dostosować do parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu istniejących w sąsiedztwie tego zamierzenia. Nie może zatem budzić wątpliwości, że skoro wniosek nie zawiera charakterystyki graficznej inwestycji, to tym samym powyższy wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. Nie budzi zastrzeżeń Sądu także twierdzenie Kolegium, że nie znajduje oparcia w materiałach zgromadzonych w toku postępowania, ocena organu I instancji, iż planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową związaną z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym, którego powierzchnia (wynosząca dla działek objętych wnioskiem 28,2972 ha) przekracza średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie K. (15 ha), i co za tym idzie w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Jak słusznie zauważyło bowiem Kolegium, co prawda inwestor we wniosku o ustalenie warunków zabudowy wskazał, iż inwestycja będzie realizowana i prowadzona w ramach specjalistycznego gospodarstwa rolnego, to jednak z materiałów nie wynika, iż sam inwestor jest rolnikiem, który gospodarstwo takie prowadzi i o jakiej powierzchni. We wniosku inwestor podał zaś swój adres zamieszkania w mieście M. Prawidłowe jest także stanowisko Kolegium co do nieuprawnionego, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, rozstrzygnięcia przez organ I instancji ponad wniosek złożony przez inwestora, tak co do samych elementów zamierzenia (dotyczy budynku hydroforni, który nie był ujęty we wniosku inwestora), jak również przyjętych w rozstrzygnięciu parametrów budynków. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie warunków zabudowy terenu następuje na wniosek inwestora, w którym inwestor określa m.in. charakterystykę zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenie i gabaryty projektowanych obiektów budowlanych. W świetle tej regulacji prawnej przyjąć należy, że organ związany jest zarówno elementami planowanego zamierzenia, jak i parametrami określonymi we wniosku przez inwestora. Trafna jest więc ocena Kolegium, że skoro z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania inwestor modyfikował wniosek o ustalenie warunków zabudowy, tak aby obejmował on także budynek hydroforni, to wskazanie tego budynku oraz określenie jego parametrów przez organ I instancji było niedopuszczalne. Jak słusznie przyjęło także Kolegium, bez akceptacji inwestora, brak było podstaw do przyjęcia przez organ I instancji większych parametrów dla planowanych obiektów niż te określone we wniosku. Także w tym zakresie zachodzi więc konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, przy czym podane okoliczności mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy, co oznacza, że nie mogły być one uzupełnione w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 136 k.p.a. W świetle art. 138 § 2 k.p.a., usprawiedliwione podstawy ma także ostatnia z wymienionych przez Kolegium przyczyn wydania decyzji kasatoryjnej, to jest brak zestawienia przez organ I instancji wydanego rozstrzygnięcia z treścią wydanej przez siebie uprzednio decyzji środowiskowej. Kolegium wskazało przy tym na rozbieżności w zakresie powołanych w obu rozstrzygnięciach działek geodezyjnych i nie wprowadzenie niektórych warunków opisanych w decyzji środowiskowej (jak np. miejsca składowania obornika). Tymczasem lokalizacja inwestycji wskazana przez inwestora na potrzeby uzyskania decyzji o warunkach zabudowy musi być zgodna z lokalizacją, dla której dokonywano ustaleń w trakcie postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydaną na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.). Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy jest bowiem związany decyzją środowiskową. Oczywistym jest zatem, że zachowanie parametrów inwestycji określonych w decyzji środowiskowej będzie możliwe wówczas, gdy w obu wymienionych postępowaniach wskazana będzie taka sama lokalizacja przedsięwzięcia. To samo dotyczy także warunków opisanych w decyzji środowiskowej. Mieć też należy na względzie stanowisko w przedmiotowej sprawie wyrażone uchwałą Rady Gminy K. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art 151a § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło