II SA/Ol 183/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Rektora z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów kierunku inżynieria chemiczna i procesowa – przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Rektora na rzecz P.B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Postanowieniem z dnia 26 października 2009r. Rektor "[...]", zwany dalej "Rektorem" zawiadomił P.B. o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy w przedmiocie skreślenia go z listy studentów "[...]". Postanowienie opatrzone zostało pouczeniem, iż jest ono ostateczne i przysługuje od niego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wnioskiem z dnia 2 listopada 2009r. P.B. zwrócił się do Rektora o sprostowanie pouczenia zawartego w powyższym postanowieniu poprzez stwierdzenie w odrębnym postanowieniu, że "od postanowienia niniejszego nie służy skarga do WSA w Olsztynie". Postanowieniem z dnia 19 listopada 2009r. Rektor sprostował pouczenie zawarte w postanowieniu z dnia 26 października 2009r. poprzez skreślenie dotychczasowej treści pouczenia i zastąpienie jej pouczeniem: "Niniejsze postanowienie jest ostateczne i nie służy od niego zażalenie ani skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Wnioskiem z dnia 23 listopada 2009r. P.B. ponownie zwrócił się do Rektora o sprostowanie niedokładności w postanowieniu z dnia 26 października 2009r. w przedmiocie wyznaczenia nowego do terminu załatwienia sprawy, poprzez zastąpienie zwrotu "W dniu 23 września 2009r." - zwrotem "W dniu 22 czerwca 2009r." Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009r. Rektor sprostował omyłkę zgodnie z żądaniem strony. Powyższe postanowienie zostało doręczone P.B. w dniu 18 grudnia 2009r. Pismem z dnia 29 grudnia 2009r. P.B. zwrócił się do Rektora z prośbą o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009r. o sprostowaniu omyłki. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r., Rektor, działając na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), odmówił P.B. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że wskazywane przez niego okoliczności nie wyłączają jego winy w uchybieniu terminu. Podał także, że składając wniosek o przywrócenie terminu P.B. nie dopełnił jednocześnie czynności, dla której był ustanowiony termin. Mimo zawartego w powyższym postanowieniu pouczenia, że jest ono ostateczne w administracyjnym toku instancji, w dniu 20 stycznia 2010r. (data nadania przesyłki pocztowej) P.B. wniósł na nie zażalenie do Rektora, po którego rozpoznaniu zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Rektora z dnia 18 lutego 2010r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie z dnia 18 lutego 2010r., P.B. zarzucił organowi rażące naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., polegające na merytorycznym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia jego braku formalnego, to jest złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto wskazał, że organ rozpoznając zażalenie całkowicie zrezygnował z oceny zasadności twierdzeń podniesionych w środku odwoławczym. Z tych też powodów wniósł o stwierdzenie nieważności zakwestionowanego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Rektor, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że to na skarżącym ciążył obowiązek dopełnienia wszystkich czynności wymaganych przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu. Dodał także, że skarżący jest studentem prawa, w związku z czym trudno traktować go jako osobę nieporadną, którą należy wzywać do usunięcia wszelkich uchybień w toku postępowania, a także wyjaśniać poszczególne działania organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na Sądzie ciąży zatem obowiązek kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. Skarga musiała odnieść skutek, jednak nie z powodów, na jakie w niej wskazywano. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), Sąd, rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W szczególności, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Jedna ze wskazanych w tym przepisie przyczyn wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Rektora z dnia 18 lutego 2010r., którym to organ utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 14 stycznia 2010r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przede wszystkim należy wskazać, iż zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Niewątpliwe zatem jest, że zastosowanie będzie miał w takim przypadku również art. 59 k.p.a. Zgodnie z treścią § 1 powyższej normy o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od wydanego w tym trybie postanowienia przysługuje stronie zażalenie. Natomiast § 2 tegoż artykułu - stanowiący wyjątek od generalnej zasady dotyczącej przywracania terminów - stwierdza, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania lub zażalenia, czyli organ wyższego stopnia nad organem właściwym w sprawie, chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zainteresowanemu przysługuje zażalenie, natomiast w przypadku, gdy postanowienie wydał organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (w sprawie Rektor), zażalenie nie służy. Takie postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. jest bowiem ostateczne (nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia w administracyjnym toku postępowania) i jako orzeczenie kończące postępowanie w tym zakresie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Takie też pouczenie zostało prawidłowo zawarte w postanowieniu Rektora z dnia 14 stycznia 2010r. W tej sytuacji, wniesienie przez skarżącego zażalenia na ostateczne postanowienie, powinno być rozpoznane z uwzględnieniem regulacji art. 134 k.p.a., co też organ uczyni przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze, merytoryczne rozpoznanie zażalenia skarżącego na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznać należało za rażące naruszenie art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., co w konsekwencji skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia oparto na art. 152 p.p.s.a.