II SA/Ol 188/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-05-10

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 Prawa budowlanego, odstępując od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, zamiast zastosować procedurę legalizacyjną z art. 48 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy wykonane roboty budowlane mogły być uznane za 'budowę' (rozbudowę) w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie rozważyły zarzutu naruszenia art. 48 Prawa budowlanego i nie dokonały oceny, czy wykonane roboty budowlane miały charakter 'budowy' w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Brak takiej oceny, zwłaszcza przy zmianie kubatury, powierzchni zabudowy i wysokości obiektu, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, uniemożliwiające kontrolę legalności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucili samowolną rozbudowę sąsiedniego budynku, obejmującą zmianę konstrukcji dachu, podniesienie obiektu i dobudowanie ganków. Organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania, odstąpiły od nałożenia obowiązku wykonania robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, uznając wykonane prace za zgodne ze sztuką budowlaną na podstawie oceny technicznej. Skarżący wnieśli odwołanie i skargę, podnosząc, że organy powinny zastosować procedurę legalizacyjną z art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 51, ze względu na charakter wykonanych robót (rozbudowa).
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. i Z. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. orzeka że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza na rzecz skarżących B. i Z. Z. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 969, 60 zł (słownie: dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 14 czerwca 2010r. Z. Z., zam. w M. przy ul. "[...]", zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej nazywanego też w skrócie jako: PINB) o samowolnej rozbudowie na sąsiedniej posesji, obejmującej zmianę konstrukcji dachu, podniesienie obiektu o 1,5 m oraz dobudowanie ganków i tarasów. Poza tym Pan Z. stwierdził, że rozbudowa naruszyła granice jego działki o 30-40 cm. W wyniku działań kontrolnych PINB ustalił, że inwestorem wymienionej inwestycji jest Pani K. G., która w dniu 22 kwietnia 2010r. dokonała zgłoszenia remontu budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w M. Zgłoszenie obejmowało: roboty izolacyjne ścian fundamentowych, prace ociepleniowe ścian zewnętrznych, remont pomieszczeń, zmiana pokrycia dachowego na przybudówce – zastąpienie papy dachówką. W dniu 9 lipca 2010r. PINB przeprowadził kontrolę zgłoszonych robót budowlanych, w czasie której stwierdził: dobudowanie do przybudówki zadaszonego tarasu, zmianę konstrukcji dachu tej przybudówki na dwuspadowy, podniesienie dachu przybudówki w kalenicy, wykonanie nowych schodów wejściowych, nowe tynki z dociepleniem, nowe okna i drzwi w przybudówce oraz nowy cokół budynku z czerwonej cegły. Następnie organ zawiadomił inwestora oraz Z. i B. Z. o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych na "przybudówce" budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 70 przy ul. "[...]" w M., obejmujących przebudowę dachu nad przybudówką ze zmianą jego kształtu i wysokości w kalenicy oraz dobudowę zadaszonego tarasu. W dniu 5 sierpnia 2010r. pełnomocnik inwestora złożył pisemne wyjaśnienia, wskazując, że dach przybudówki został odtworzony zgodnie z wcześniejszym stanem. Podał, że inwestor kierował się chęcią przywrócenia pierwotnego, symetrycznego wyglądu domu, który jest zabudową bliźniaczą. Podkreślono też, że obecny kąt nachylenia dachu i wysokość kalenicy ograniczy zsuwanie się śniegu z dachu Pana Z. na dach przybudówki. Pełnomocnik, powołując się na dokonane zgłoszenie remontu stwierdził, że tylko budowę tarasu można zakwalifikować jako samowolę budowlaną i w tym zakresie wniósł o legalizację. Postanowieniem z dnia "[...]". PINB w M., działając w oparciu o przepisy art. 81c ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych na przybudówce wskazanego budynku mieszkalnego polegających na przebudowie dachu ze zmianą jego kształtu i wysokości kalenicy oraz dobudowie zadaszonego tarasu, w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz w zakresie spełnienia wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Inwestor przedstawił taką ocenę autorstwa uprawnionego projektanta o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, który stwierdził, że wymienione roboty budowlane są wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zagrażają bezpieczeństwu ich użytkowników. Biegły ponadto oświadczył, że "wymienione roboty budowlane spowodowały zwiększenie kubatury obiektu poprzez przebudowę dachu, budowa zadaszonego tarasu od strony drogi i od strony podwórka spowodowały rozbudowę obiektu wzdłuż granicy działki. Wyżej wymienione roboty kwalifikują się do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonane roboty budowlane ze względu na wąską działkę są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi ze względu na usytuowanie na działce, lecz po uprzednim uzyskaniu Decyzji o warunkach zabudowy". Biegły ustalił bowiem, że w analizowanym obszarze gmina M. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po przedłożeniu przez inwestora powyższej oceny technicznej, PINB zakończył postępowanie wyjaśniające i decyzją z dnia "[...]". nr "[...]" orzekł o odstąpieniu od nałożenia na K. G. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych na przybudówce budynku mieszkalnego na działce nr 70 przy ul. "[...]" w M., polegających na przebudowie dachu ze zmianą jego kształtu i wysokości w kalenicy oraz dobudowie zadaszonego tarasu. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W motywach rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego postępowanie naprawcze, w przypadku wykonywania robót budowlanych (innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, polega na przymuszeniu inwestora do wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2). Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, że wykonane przez inwestora roboty budowlane na przedmiotowej przybudówce budynku mieszkalnego ocenione zostały jako wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślono, że autor sporządzonej oceny technicznej, pełniący samodzielną funkcję techniczną w budownictwie i posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane, potwierdził prawidłowość wykonanych robót budowlanych oraz zgodność z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz w zakresie spełnienia wymagań podstawowych, o których jest mowa w art. 5 Prawa budowlanego. W tej sytuacji, jak zaznaczono, na podstawie przedstawionej oceny technicznej nie stwierdzono występowania czynności lub robót budowlanych, do wykonania których należałoby zobowiązać inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od tej decyzji wnieśli B. i Z. Z., reprezentowani przez radcę prawnego. Odwołujący domagali się uchylenia decyzji i nałożenia na inwestora opłaty legalizacyjnej za wykonane bez pozwolenia na budowę roboty budowlane. Zarzucili organowi naruszenie: - art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o treści nie przewidzianej przez normę prawną, - art. 48 tej ustawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z ustalonym w toku postępowania stanem faktycznym i nie zastosowanie obowiązków i sankcji przewidzianych w tym unormowaniu, - art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, mimo faktu przekroczenia przez inwestora w toku procesu inwestycyjnego granicy sąsiedniej nieruchomości. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż decyzja organu I instancji wydana została bez podstawy prawnej albowiem wskazany przez organ nadzoru budowlanego przepis nie przewiduje "odstąpienia" od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Przepis ten bowiem jako przepis ius cogens ma charakter bezwzględnie wiążący i na jego podstawie organ administracji budowlanej "w drodze decyzji/ .. ./ nakłada obowiązek", nie mając w tej mierze możliwości odstąpienia od jego nałożenia. Zdaniem radcy prawnego, w przypadku stwierdzenia wykonania prac budowlanych bez pozwolenia na budowę, obowiązkiem organu nadzoru było zastosowanie procedury opisanej w art. 48 ustawy Prawo budowlane i tym samym zobligowanie inwestora m.in. do dostarczenia projektu budowlanego a nie oceny technicznej wykonanych prac. Skoro bowiem organ administracji stwierdza, że prace wykonano bez pozwolenia na budowę to nie może jednocześnie wywodzić, że inwestor w innym sposób, nie opisany treścią art. 48 lub 49b ustawy naruszył proces inwestycyjny. Podkreślono również, że wśród obowiązków, jakie inwestor w takiej sytuacji winien wykonać winno znaleźć się także dostarczenie oświadczenia o prawie do dysponowania sąsiednią nieruchomością na cele budowlane, w trakcie inwestycji doszło bowiem do przekroczenia granic sąsiedniej nieruchomości. Wskazano, że na konieczność takiego rozstrzygnięcia wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 2009 roku, sygn. akt II OSK 133/2009. Podniesiono, iż zastosowanie rozstrzygnięć zawartych w normie art. 48 ustawy winno w konsekwencji doprowadzić do wydania postanowienia określającego wysokość opłaty legalizacyjnej za wykonane bez pozwolenia na budowę prace budowlane. Strona zarzuciła organowi I instancji, że zignorował swoje własne ustalenia i wyjątkowo pobłażliwie potraktował inwestora, łamiącego powszechnie obowiązujące normy prawa. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu "[...]" decyzję nr "[...]" utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając zajęte stanowisko organ II instancji zważył, iż postępowanie dotyczy robót budowlanych wykonanych na przybudówce budynku mieszkalnego. Następnie organ przytoczył treść art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7 oraz art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazał, że ocena techniczna wydana w trybie art. 81 c w zw. z art. 51 ust. 7 ma charakter dowodowy i daje możliwość orzeczenia przez organ,-+ jakie czynności należy wykonać w celu doprowadzenia istniejącego obiektu do stanu zgodnego z prawem. WINB stwierdził, iż z załączonej oceny technicznej wynika, że roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zagrażają bezpieczeństwu ich użytkowników. Mając to ustalenie na względzie oraz fakt wykonania przez inwestora obowiązku przedłożenia oceny technicznej, organ odwoławczy uznał, iż odstąpienie od nałożenia obowiązków wymaganych cytowanym przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest uzasadnione. Zaznaczono przy tym, że obowiązek przedłożenia oceny technicznej nałożono na inwestora postanowieniem, odwołujący zaś nie skorzystali z możliwości złożenia zażalenia i inwestor poniósł koszty wymaganej ekspertyzy. Zważono też, iż odwołujący w toku postępowania nie zgłaszali żadnych uwag. Ponadto wyjaśniono odwołującym, że spory dotyczące ewentualnego naruszenia prawa własności strony winny rozstrzygać na drodze postępowania cywilnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie B. i Z. Z., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach w związku z naruszeniem art. 3 ust. 6 i 7 w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez odmowę ich zastosowania i jednoczesne zastosowanie norm art. 50 i 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 tej ustawy, mimo braku przesłanek faktycznych i prawnych do ich zastosowania. W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organów, wskazując, iż powołany przez organ II instancji wyrok WSA w Olsztynie nie dotyczy sytuacji, w której wykonywane były roboty budowlane o jakich mowa w treści art. 48 i 49 omawianej ustawy. Podniesiono, iż zgodnie z definicją legalną pojęcia "budowa" zawartą w art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane oznacza ono " ... wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;" zaś pojęcie "roboty budowlane" oznacza " ... budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Uprawniony więc jest pogląd, że art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane odnosi się do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 tego prawa (np. rozbiórka lub remont obiektu budowlanego). Strona skarżąca stwierdziła, iż skoro zakres wykonanych przez inwestora prac został w sposób nie kwestionowany przez niego samego jak i organy nadzoru budowlanego określony w sposób wyżej opisany, to zastosowanie rozwiązań zawartych w treści norm art. 50 i 51 ust. 1 cyt. ustawy było oczywiście wadliwe. Skarżący powołali się na wyrok z dnia 10 października 2008 roku, sygn. akt II OSK 1150/2007, w którym Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "ustalenie, że roboty budowlane nie stanowią przebudowy, lecz odbudowę i rozbudowę (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane) uprawnia do wysnucia wniosku, że postanowienie organu nadzoru budowlanego wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestorów obowiązek dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w sposób rażący narusza ten przepis." Zaznaczono, że z rozbudową mamy do czynienia w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchnia zabudowy, jego długość czy szerokość. W związku z tym, w ocenie strony skarżącej, jest oczywistym , że zmiana wysokości kalenicy oraz dobudowa zadaszonego tarasu zmieniają zasadnicze parametry techniczne obiektu budowlanego, to jest jego wysokość i powierzchnię zabudowy. W spornej sytuacji organ nadzoru budowlanego I instancji miał więc obowiązek zastosować przepisy art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 49 usta. 1 cytowanej ustawy i w konsekwencji, po spełnieniu wszystkich zawartych w tych przepisach przesłanek, ustalić opłatę legalizacyjną. Ponadto skarżący podtrzymali dotychczasowe stanowisko co do zasadniczej wadliwości zaskarżonej decyzji, gdyż w ich ocenie wskazana jako podstawa prawna treść art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 cyt. ustawy nie daje podstaw do wydania decyzji o odstąpieniu nałożenia określonych ustawą obowiązków. Wskazuje na to językowa wykładnia wspomnianego przepisu. Dlatego też wnoszą o uchylenie obu wydanych decyzji i obciążenie organu kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego oraz przejazdu do siedziby sądu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty powołane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, iż ustawodawca przewidział możliwość wprowadzenia procedury naprawczej w przypadku wykonania robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. I taką procedurę naprawczą zastosował organ I instancji, skarżący zaś jej nie kwestionowali. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, jako zasadna, zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 150, poz. 1270 ze zm. – powoływanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zważyć należy, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz.1071 - dalej jako k.p.a.) zasada prawdy obiektywnej, obligująca organy administracji publicznej do strzeżenia praworządności i wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Organy administracji mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez strony postępowania zarzutów. Realizacji wskazanej wyżej zasady służy między innymi uzasadnienie decyzji administracyjnej, które stanowi jej obligatoryjną część (art. 107 § 3 kpa). Uzasadnienie z jednej strony ma na celu umożliwienie stronom postępowania poznanie motywów, którymi kierował się organ administracji wydając decyzję, a z drugiej strony kontrolę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie aktu administracyjnego wskazuje jednocześnie na zakres rozstrzygnięcia dokonanego przez organ administracji. Brak rozważań w przedmiocie niektórych aspektów faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności podnoszonych przez strony postępowania, uniemożliwia poznanie stanowiska organu w tej kwestii, poddaje w wątpliwość sam fakt rozstrzygania w tym zakresie, a co za tym idzie, wyklucza kontrolę rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny i same strony postępowania. W rozpoznawanej sprawie, organy obu instancji, wbrew wymogom wskazanych przepisów oraz pomimo zgłoszonego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 48 ustawy Prawo budowlane wobec niezastosowania względem inwestora obowiązków i sankcji określonych w tym artykule, nie rozważyły go, nie odnosząc się w ogóle do treści tej normy prawnerj. Tym samym organy nie dokonały w istocie oceny, czy ustalony zakres robót budowlanych na przedmiotowej przybudówce budynku mieszkalnego, wykonanych bezspornie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, może zostać zakwalifikowany, tak jak to podnoszą skarżący, jako budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Ocena tego kryterium ma zasadnicze znaczenie dla zastosowania właściwego trybu postępowania legalizującego samowolę budowlaną. Tryb ten zależny jest od oceny, czy prowadzone prace budowlane mają charakter "budowy", czy też są to innego rodzaju "roboty budowlane". Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 7 pod pojęciem "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przebudową jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego). Z zestawienia cytowanych przepisów wynika, że zmiana charakterystycznego parametru, jakim jest kubatura, wysokość obiektu budowlanego powoduje, iż prowadzone roboty budowlane nie mają charakteru przebudowy, ale mamy wówczas do czynienia z robotami budowlanymi będącymi "budową". Stwierdzenie prowadzenia tego typu prac bez zezwolenia skutkowałoby koniecznością wdrożenia trybu przewidzianego w art. 48 Prawa budowlanego, a nie w trybie art. 50 ust. 1 i następnych tegoż Prawa. Ustawodawca bowiem unormowaniom tym wyznaczył inny, rozbieżny zakres zastosowania. Art. 48 w ust. 1 dotyczy "obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego", a więc "budowy". Zaś w myśl art. 50 ust. 1, przepis ten obowiązuje w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1, zatem takich które nie spełniają kryteriów "budowy". Dlatego organy nie mogły pominąć milczeniem zakwestionowanej klasyfikacji ustalonych robót budowlanych. Tym bardziej, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wymagały poddania szczegółowej analizie i wyjaśnienia, czy stwierdzona samowola budowlana miała charakter "budowy", czy też innych robót budowlanych, nieobjętych tym zakresem pojęciowym. W szczególności, gdy weźmie się pod uwagę zmianę kubatury, powierzchni zabudowy i wysokości przybudówki, która jest jednak znacznych rozmiarów. Poprzestanie jedynie na stwierdzeniu, iż w sprawie ma zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 omawianej ustawy oznacza, że organy orzekające nie dokonały w ogóle oceny prawnej spełnienia omawianej przesłanki, którą powinny były przeprowadzić - w świetle powołanego art. 7 k.p.a. Skoro więc prawidłowa klasyfikacja samowolnie wykonanych robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę warunkuje właściwy tryb postępowania legalizacyjnego, to obowiązkiem organów orzekających jest dokonanie oceny prawnej w tym zakresie i wyjaśnienie swojego stanowiska w sposób umożliwiający jego weryfikację. Niepodjęcie przez organy orzekające czynności w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy. W oparciu o art. 200 tej ustawy zasądzono na rzecz skarżących koszty postępowania sądowego, tj. wpis od skargi w kwocie 500 złotych, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), wykazane przez pełnomocnika koszty przejazdu do siedziby sądu w kwocie 159,60 zł oraz poniesione przez pełnomocnika, wskazane w wykazie, inne wydatki w kwocie 70 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło