II SA/Ol 19/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-03-16
Skład orzekający: Janina Kosowska, Zbigniew Ślusarczyk, Katarzyna Matczak, Grażyna Wojtyszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zbadać, czy opóźnienie w uchybieniu 7-dniowego terminu do ponownej rejestracji w urzędzie pracy po utracie prawa do renty jest nieznaczne i usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, nawet jeśli termin ten ma charakter prawa materialnego i nie podlega przywróceniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały wnikliwej oceny okoliczności uchybienia 7-dniowemu terminowi do rejestracji w urzędzie pracy po utracie prawa do renty. Pomimo że termin ten ma charakter prawa materialnego, organy powinny rozważyć, czy wyjątkowe okoliczności, takie jak błędne przekonanie strony o terminie rejestracji oparte na informacjach z urzędu pracy oraz przedłużające się postępowanie ZUS, nie dają podstaw do przyznania zasiłku. Niewzięcie tych okoliczności pod uwagę miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, dlatego sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
G. W. zarejestrowany jako bezrobotny, pobierał zasiłek. Po przyznaniu renty z ZUS, utracił status bezrobotnego. Po odmowie przyznania renty na dalszy okres, zgłosił się do urzędu pracy po upływie 7-dniowego terminu od ustania prawa do renty. Urząd pracy odmówił przyznania zasiłku, wskazując na uchybienie terminu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że był wprowadzony w błąd przez pracownika urzędu co do terminu rejestracji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska (spr) Zbigniew Ślusarczyk Katarzyna Matczak Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji-,
W dniu 28 maja 2001 r. G. W. zarejestrowany został w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., Filia w M., jako osoba bezrobotna uprawniona do zasiłku od dnia 5 czerwca 2001 r.
Decyzją z dnia 13 marca 2002 r.. Starosta O., pozbawił go jednak statusu osoby bezrobotnej, ponieważ na mocy decyzji ZUS Oddział w O., Inspektorat w O. z dnia 18 marca 2002 r. G. W. przyznane zostało prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 7 grudnia 2001 r. do dnia 31 maja 2002 r.
G. W. pobierał rentę do dnia 30 września 2002 r. W wyniku rozpatrzenia jego kolejnego wniosku, decyzją z dnia 22 października 2002 r., ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do renty na dalszy okres.
W związku z powyższym, w dniu 28 października 2002 r. G. W. zgłosił się ponownie do PUP w O., Filia w M., w celu rejestracji. Decyzją z dnia 29 października 2002 r. Starosta O., działając na podstawie przepisów art. 6 pkt 6 lit. "a" i "b", art. 2 ust. l pkt 2 oraz art. 23 i art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r.. Nr 6, póz. 56), przyznał stronie status osoby bezrobotnej lecz jednocześnie odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu, wskazał, iż zasiłek nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania nie spełnił warunków, określonych w art. 23 ust. l pkt 2 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.
W odwołaniu od tej decyzji, G. W. wniósł o przywrócenie prawa do kontynuacji zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że do czasu otrzymania renty inwalidzkiej pobierał zasiłek dla bezrobotnych przez 8 m-cy. Po otrzymaniu w dniu 24 października 2002 r. decyzji o odmowie przyznania renty na okres od dnia l października 2002 r., w dniu 28 października 2002 r. zgłosił się z tą decyzją do urzędu pracy. Tam poinformowano go jednak, że nie dotrzymał 7-dniowego terminu do rejestracji. Wyjaśnił, iż nie zgłosił się w urzędzie w terminie 7 dni od dnia ustania prawdo renty, bowiem nie posiadał wcześniej dokumentu stwierdzającego, czy jest nadal rencistą, czy osobą zdolną do pracy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § l pkt l kpa oraz art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, decyzją z dnia 11 grudnia 2002 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Starosty O. z dnia 13 marca 2002 r. zawierała pouczenie o treści art. 25 ust. 11 powołanej ustawy, który uzależnia przyznanie prawa do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego m.in, od zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna w ciągu 7 dni od zaprzestania osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie. G.W., pomimo prawidłowego pouczenia, nie zgłosił się we wskazanym w przepisie terminie do urzędu pracy. Zarejestrował się jako osoba bezrobotna dopiero w dniu 28 października 2002 r., a zatem po upływie 27 dni od dnia, od którego przestał osiągać dochód, tj. 30 września 2002 r. Organ odwoławczy dodał, iż fakt złożenia przez stronę nowego wniosku o przyznanie renty od dnia l października 2002 r. nie stanowił przeszkody w dokonaniu ponownej rejestracji w PUP. Gdyby bowiem po dokonaniu rejestracji G. W. otrzymał prawo do renty, ZUS wypłaciłby wskazane świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków.
Organ II instancji wskazał ponadto, że z przedłożonej dokumentacji wynika, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się w PUP, G. W. nie przepracował, ani nie pobierał renty z tytułu niezdolności do pracy przez okres co najmniej 365 dni. Zatem nie spełnił również warunków, określonych w art. 23 ust. l i 2 powołanej wyżej ustawy.
W skardze, przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G. W. wniósł o uchylenie krzywdzącej dla niego decyzji Wojewody. Podniósł, iż przed ustaniem prawa do renty, zarówno on, jak i jego żona dowiadywali się w Filii PUP w M., czy ma prawo do kontynuacji zasiłku dla bezrobotnych w przypadku gdy nie uzyska prawa do renty. Za każdym razem urzędniczka informowała, że w takiej sytuacji należy zgłosić się w ciągu 7 dni z decyzją o odmowie prawa do renty. Ponieważ skarżący decyzję ZUS otrzymał dopiero w dniu 24 października 2002 r., do urzędu zgłosił się w dniu 28 października 2002 r. i dopiero wtedy urzędniczka poinformowała go, że powinien zgłosić się do urzędu w ciągu 7 dni od ustania prawa do renty, ale i tak, bez decyzji ZUS, nie zostałby wówczas zarejestrowany. Skarżący dodał ponadto, iż jest chory, musi brać leki, a decyzja pozbawiająca go zasiłku pozbawiła go również środków na nie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał wywody uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał ponadto, że zarówno w dniu rejestracji, jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji, G. W. nie postawił zarzutu "niekompetencji urzędników". Zarzut co do błędnie przekazanej informacji przez pracownika urzędu pojawił się dopiero w skardze. Organ odwoławczy podniósł również, iż zgodnie z informacją kierownika filii PUP w M., osoby nie posiadające odpowiednich dokumentów do ustalenia prawa do zasiłku, są rejestrowane jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Z chwilą uzupełnienia niezbędnych dokumentów prawo do zasiłku zostaje im natomiast przyznane od dnia ich złożenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).
Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności.
W niniejszej sprawie, skarżący domaga się przywrócenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, które utracił w związku orzeczeniem ZUS o przyznaniu prawa do renty. Zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, skarżący pobierał wskazany zasiłek od dnia 5 czerwca 2001 r. Decyzją z dnia 18 marca 2002 r. skarżącemu przyznane zostało prawo do renty od dnia 7 grudnia 2001 r. do dnia 31 maja 2002 r., natomiast decyzją z dnia 10 lipca 2002 r. ZUS przedłużył okres pobierania świadczenia rentowego do dnia
30 września 2002 r. Zakład potrącił jednocześnie z tego świadczenia kwotę zasiłków dla bezrobotnych pobranych przez skarżącego w okresie od dnia 7 grudnia 2001 r. do dnia
31 stycznia 2002 r. Zgodnie z powyższym, skarżący utracił status bezrobotnego z powodu nabycia prawa do renty na okres krótszy niż 365 dni.
Do przedstawionego stanu faktycznego zastosowanie ma zatem przepis art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r.. Nr 6, póz. 56 ze zm.), zgodnie z którym prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego posiada bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie i który zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 7 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie.
Prawo do zasiłku uzupełniającego, przewidzianego w cytowanym wyżej przepisie przysługuje zatem bezrobotnemu po spełnieniu określonych w nim warunków, w tym warunku dotrzymania wskazanego wyżej 7-dniowego terminu. Wskazać należy, że termin ten jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Jego specjalny charakter pozwala jednak organowi administracyjnemu w szczególnie uzasadnionych stanach faktycznych badać, czy opóźnienie w uchybieniu terminu jest nieznaczne i czy jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, których nieuwzględnienie byłoby nie do pogodzenia z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela (art. 7 kpa).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcia organów nie poprzedziła wnikliwa ocena okoliczności w jakich doszło do uchybienia wskazanemu terminowi oraz rozważenie, czy okoliczności te nie dają podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku.
Stan faktyczny sprawy świadczy natomiast, zdaniem Sądu, że w niniejszej sprawie zaszły wskazane wyżej okoliczności szczególne. Wprawdzie uchybienie terminowi było w sprawie znaczne, lecz wynikało z błędnego przekonania skarżącego, że do urzędu należy stawić się z decyzją ZUS. Zauważyć należy, że rozstrzygnięcie sprawy przez ZUS przedłużyło się natomiast nie z winy skarżącego, który zgodnie z załączonymi do skargi dokumentami, wnosił o niezwłoczne skierowanie go na badania lekarskie, w oparciu o wyniki którego ZUS mógł orzec dopiero o jego ewentualnym prawie do renty. Należy też wskazać, że po otrzymaniu decyzji ZUS skarżący zgłosił się do urzędu pracy w terminie 7 dni od jej doręczenia. Dotrzymał zatem terminu, który był zgodny z jego przeświadczeniem opartym na informacjach uzyskanych w urzędzie pracy. Trudno obecnie rozstrzygać, czy informacje udzielone skarżącemu i jego żonie przez pracownika urzędu były poprawne i jednoznaczne. Podnieść jednak należy, że treść cytowanego przepisu art. 25 ust. 11 powołanej ustawy, a zatem także i treść pouczenia, zamieszczonego na odwrocie decyzji z dnia 13 marca 2002 r., pozbawiającej skarżącego statusu osoby bezrobotnej, mogła budzić jego wątpliwości dotyczące terminu w jakim powinien zgłosić się do urzędu pracy. Przepis ten nie odnosi się bowiem wyraźnie do świadczenia rentowego. Nie wynika też z niego bezpośrednio, mimo przyjmowania takiej jego interpretacji, że termin ten rozpoczyna bieg od dnia, od którego rentobiorcy przestanie przysługiwać prawo do renty. Tym samym, w przedstawionym stanie
sprawy trudno jest zarzucić skarżącemu winę w niedopełnieniu obowiązku rejestracji we wskazanym 7-dniowym terminie.
W ocenie Sądu, nie uwzględnienie przez organy tych okoliczności miało natomiast istotny wpływ na rozstrzygnięcie, czy skarżącemu przysługuje zasiłek uzupełniający, określony w art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z tych też względów, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Na marginesie dodać również należy, że z uwagi na fakt utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego z powodu nabycia prawa do renty na okres krótszy niż 365 dni, w niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis art. 25 ust. 11 wskazanej wyżej ustawy, a nie przepis art. 23 ust. l i 2 ustawy.
W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło