II SA/Ol 196/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego – uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdziło uchybienie terminu przez Z. B. do wniesienia odwołania od decyzji z dnia "[...]" nr "[...]", wydanej z upoważnienia Wójta Gminy, którą Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania Z. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad teściową M. B. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru decyzji wynika, iż została ona doręczona odwołującej w dniu 5 listopada 2010r. i zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia. Dlatego odwołanie mogło być wniesione najpóźniej w dniu 19 listopada 2010r., a zostało sporządzone i złożone przez męża odwołującej w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej (omyłkowo podano w Miejskim Ośrodku Świadczeń Rodzinnych) w dniu 3 grudnia 2010r., a zatem 14 dni po terminie. Wyjaśniono, iż w związku z powyższym Kolegium nie mogło merytorycznie rozpatrzyć odwołania i postanowiło jak na wstępie. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie Z. B. wskazała na ciężki stan zdrowia teściowej, argumentowała, że nikt inny nie może sprawować nad nią opieki. Zarzuciła, że nikt z GOPS nie przybył na kontrolę i decyzję wydano zaocznie. Podniosła ponadto, że nie rozumie wydanego postanowienia i nie zgadza się z nim. Podała, że długo oczekiwała na decyzję i w dniu 29 listopada 2010r. zadzwoniła do GOPS, wówczas Kierownik poinformował ją, że decyzja z dnia "[...]" została do niej wysłana tego samego dnia. Na dowód czego przedstawiono skarżącej potwierdzenie przyjęcia przesyłki przez Urząd Pocztowy. Z. B. stwierdziła, że decyzję wysłaną listem poleconym z potwierdzeniem odbioru powinna podpisać doręczycielowi i taka zwrotka powinna znajdować się w aktach sprawy, której jednak nie ma w aktach sprawy. Skarżąca podkreśliła, że organ nie dysponuje potwierdzeniem odbioru przesyłki. Zaprzeczyła, aby decyzja została jej doręczona w czasie podanym przez organ. Wskazała, że w dniu 2 grudnia 2010r. pisemnie zwróciła się do Kierownika GOPS o wydanie jej decyzji i odebrał ją tego dnia jej mąż S. B., który pokwitował własnoręcznym podpisem odbiór kopii decyzji. Następnie w dniu 3 grudnia 2010r. skarżąca złożyła odwołanie. Z. B. stwierdziła także, że Kierownik GOPS, nie zainteresował się co stało się z listem poleconym przyjętym przez Urząd Pocztowy w dniu 4 listopada 2010r. i wykonał tylko kopię z książki nadawczej, która znajduje się w GOPS. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślono, że adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji, znajdującym się w aktach sprawy w sposób bezsporny wskazuje, iż decyzję odebrała Z. B. osobiście w dniu 5 listopada 2010r. Zatem od tego dnia należało liczyć 14-dniowy termin na złożenie odwołania, który upływał 19 listopada 2010r. Dlatego też złożone w dniu 3 grudnia 2010r. odwołanie należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponieważ przepis ten stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyjaśnić należy, że regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. W tej sytuacji, ze względu na to, iż niniejsza skarga dotyczy postanowienia o charakterze formalnym i do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia terminowości wniesienia odwołania, Sąd nie może badać na tym etapie merytorycznych zagadnień podnoszonych w skardze. Analiza akt administracyjnych sprawy przekonuje, iż zaskarżone postanowienie jest przedwczesne, w niniejszej sprawie nie jest bowiem oczywistym, jak przyjęło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że decyzja organu I instancji doręczona została skarżącej w dniu 5 listopada 2010r. W aktach znajduje się jedynie "duplikat" zwrotnego potwierdzenia odbioru (k.17) bez stempla pocztowego. Prawdą jest też, że skarżąca w dniu 2 grudnia 2010r. wystąpiła do organu I instancji o wydanie jej kopii decyzji (k. 1). Poza tym już w odwołaniu skarżąca sygnalizowała, że decyzję otrzymała na własną prośbę w dniu 2 grudnia 2010r. Okoliczności te wywołują uzasadnione wątpliwości co do doręczenia skarżącej decyzji listem poleconym, które należy wyjaśnić. Tym bardziej, że skarżąca konsekwentnie zaprzecza, aby kiedykolwiek kwitowała odbiór spornej decyzji. Uzasadnionym będzie w związku z tym ustalenie, dlaczego w aktach znajduje się jedynie "duplikat" potwierdzenia odbioru, kto i w jakich okolicznościach go podpisał. Należy wystąpić też do Urzędu Pocztowego z reklamacją w celu ustalenia losów przesyłki nadanej w dniu 4 listopada 2010r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku oraz z mocy art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.