II SA/Ol 20/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Karty Dużej Rodziny oddala skargę. Decyzją z [...] r. Prezydent O. (dalej: "organ I instancji") odmówił P.M. córce A.M. (dalej: "skarżący", "strona") przyznania Karty Dużej Rodziny. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że do wniosku o wydanie Karty Dużej Rodziny dla siebie, żony i trójki swoich dzieci: M., P. i P., skarżący dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w O. Wydział III Rodzinny i Nieletnich, z którego wynika, że został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad najstarszym synem. W tej sytuacji uznano, że Karta nie przysługuje, gdyż skarżący nie posiadał na dzień złożenia wniosku władzy rodzicielskiej wobec trójki dzieci (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny; Dz. U. z 2021 r., poz. 1744, dalej jako: "ustawa"). Okoliczność płacenia alimentów na to dziecko nie może skutkować uwzględnieniem wniosku. W złożonym odwołaniu skarżący podniósł, że sprawował władzę rodzicielską nad M. od 2007 r. do 2018 r. i w tym okresie syn był na jego utrzymaniu. Obecnie płaci na syna alimenty, co oznacza, że częściowo jest także na jego utrzymaniu. Dlatego uważa, że Karta Dużej Rodziny winna zostać przyznana. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniosło, że skarżący jest ojcem trójki dzieci poniżej 18 roku życia, ale postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z [...] r. pozbawiono go władzy rodzicielskiej nad najstarszym synem, na którego płaci on obecnie alimenty. Wskazano, że z art. 4 ust. 3 ustawy wynika, że aby otrzymać Kartę Dużej Rodziny rodzice na dzień składania wniosku nie mogą być pozbawieni w stosunku do co najmniej trojga dzieci władzy rodzicielskiej ani ograniczeni we władzy rodzicielskiej przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej. Ten warunek w sprawie nie został zachowany, gdyż skarżący na dzień złożenia wniosku o przyznanie Karty, mając trójkę dzieci, posiadał władzę rodzicielską tylko wobec dwójki dzieci, gdyż co do jednego syna był jej pozbawiony. Dlatego argumenty wskazujące, że skarżący płaci alimenty na dziecko, a nadto, że do 2018 r. posiadał władzę rodzicielską nad nim są bezskuteczne. W złożonej do Sądu skardze skarżący stwierdził, że Karta Dużej Rodziny wydawana jest osobie mającej kiedykolwiek na utrzymaniu troje lub więcej dzieci. Wskazał, że jest taką osobą. Podkreślił, że M. jest synem, do którego prawa rodzicielskie utracił w 2018 r., zatem przez 11 lat prawa te posiadał. Powodem przedstawionym przez matkę tego dziecka w sądzie było pozbawienie skarżącego władzy rodzicielskiej w celu samodzielnego podejmowania decyzji dotyczących sposobu kształcenia i leczenia syna, pozbawienie go kontaktu z dzieckiem i możliwości decydowania o sposobie organizacji czasu wolnego syna. Niezależnie od tego, ten syn pozostaje nadal na utrzymaniu skarżącego, gdyż ten płaci na niego alimenty. W świetle przepisów skarbowych, spadkowych, prawa rodzinnego skarżący jest zatem ojcem trójki dzieci. Syn M. nie został umieszczony w pieczy zastępczej, nie przebywa w żadnym z ośrodków zamkniętych i jest pod opieką biologicznej matki. Skarżący stwierdził, że art. 4 ust. 3 ustawy nie ma zastosowania w sprawie, gdyż żadne z dzieci nie zostało umieszczone w pieczy zastępczej, a prawa rodzicielskie zostały ograniczone wobec niego tylko w stosunku do jednego dziecka. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. o odmowie przyznania skarżącemu Karty Dużej Rodziny. Podstawę prawną złożonego przez skarżącego wniosku stanowił art. 4 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, wprowadzonym ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428), prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek. Od 1 stycznia 2019 r. doszło do poszerzenia kręgu beneficjentów Karty o rodziców, którzy kiedykolwiek mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek. Stosownie zaś do art. 4 ust. 2 ustawy członkami rodziny wielodzietnej są: 1) rodzic (rodzice) - przez którego rozumie się także rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzącą rodzinny dom dziecka; 2) małżonek rodzica; 3) dziecko - przez które rozumie się także dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą, oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1426 i 1429). Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy prawo do posiadania Karty nie przysługuje rodzicowi, którego sąd pozbawił władzy rodzicielskiej lub któremu sąd ograniczył władzę rodzicielską przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej, chyba że sąd nie pozbawił go władzy rodzicielskiej lub jej nie ograniczył przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej w stosunku do co najmniej trojga dzieci. Ponadto prawo do posiadania Karty nie przysługuje rodzicowi zastępczemu lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka, w przypadku gdy sąd orzekł o odebraniu im dzieci z uwagi na niewłaściwe sprawowanie pieczy zastępczej (art. 4 ust. 4 ustawy). W rozpoznawanej sprawie ustalono, że skarżący jest ojcem trójki dzieci poniżej 18 roku życia: P. (ur. [...] 2012 r.), P. (ur. [...] 2015 r.), które wspólnie wychowuje ze swoją obecną żoną, oraz M. (ur. [...] 2007 r.), aktualnie wychowanego przez matkę - byłą żonę skarżącego. Postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z [...] r. pozbawiono skarżącego władzy rodzicielskiej nad najstarszym synem, na którego płaci on jednak alimenty (oświadczenie we wniosku). Bezsprzecznie zatem skarżący na dzień złożenia wniosku o przyznanie Karty, mając troje dzieci, posiadał władzę rodzicielską jedynie nad dwójką z nich, natomiast wobec syna M. został tej władzy pozbawiony. W okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi zatem negatywna przesłanka do uzyskania Karty Dużej Rodziny wynikająca z art. 4 ust. 3 ustawy, z uwagi właśnie na okoliczność, że skarżący został prawomocnie pozbawiony władzy rodzicielskiej. Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostają powody, jakie legły u podstaw pozbawienia skarżącego władzy rodzicielskiej nad najstarszym synem. Niewątpliwie natomiast na skutek takiego orzeczenia sądu sprawuje on władzę rodzicielską aktualnie nad dwójką dzieci i nie spełnia warunków posiadania Karty Dużej Rodziny. Dla uzyskania tego uprawnienia nie mają znaczenia argumenty podnoszone w skardze, a wskazujące, że skarżący płaci alimenty i utrzymuje swojego najstarszego syna. Okoliczności te nie zmieniają faktu pozbawienia go władzy rodzicielskiej nad jego najstarszym dzieckiem, a co za tym idzie nie niwelują zaistnienia wobec niego tej negatywnej przesłanki prawa do posiadania Karty Dużej Rodziny. Należy także wskazać na treść art. 4 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym prawo do posiadania Karty przysługuje dziecku, jeżeli w dniu składania wniosku o przyznanie Karty co najmniej troje dzieci w rodzinie wielodzietnej spełnia wymagania, o których mowa w ust. 2b. Z powyższego wynika, że na dzień składania wniosku skarżący pozbawiony był władzy rodzicielskiej nad jednym z dzieci, tym samym córka skarżącego, wobec której wydano decyzję odmowną w przedmiocie przyznania Karty Dużej Rodziny, nie pozostawała w rodzinie wielodzietnej, tj. takiej w której na utrzymaniu rodzica pozostaje troje dzieci. W ocenie składu orzekającego trudno również mówić w kontekście skarżącego o utrzymywaniu syna jako o wyniku dobrowolnie przyjętego na siebie obowiązku, skoro utrzymanie to jest skutkiem obowiązku wynikającego z przepisów prawa (obowiązek alimentacyjny). Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzi przesłanka uzasadniająca ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzji tej wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Uzasadnienie obu decyzji jest wystarczające i wskazuje motywy podjętego rozstrzygnięcia, a organy dokonały kompleksowej i prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Dlatego też, Sąd skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.